/ Thương mại điện tử

Từ ngày 1/7, Luật Thương mại điện tử (TMĐT) mở ra khuôn khổ quản lý mới đối với các nền tảng xuyên biên giới hoạt động tại Việt Nam. Điểm đáng chú ý nhất là yêu cầu bắt buộc hiện diện pháp lý hoặc ký quỹ trong nước, đi kèm nghĩa vụ lưu trữ dữ liệu, tiếp nhận và xử lý khiếu nại, tranh chấp với người mua Việt Nam.

Chỉ trong 6 tuần cao điểm trước tết Bính Ngọ 2026, người Việt chi 67.700 tỷ đồng trên Shopee và TikTok Shop. 3,4 triệu sản phẩm linh vật ngựa được bán ra, áo dài thu về hàng trăm tỷ đồng. Dữ liệu của Nền tảng tổng hợp và khai thác dữ liệu Metric.vn cho thấy, nhịp mua sắm rút ngắn nhưng cường độ tăng cao, hành vi tiêu dùng và kênh phân phối dịch chuyển rõ nét.

Năm 2026, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam bước vào giai đoạn “Shop Mall hóa” mạnh mẽ, giá trị đơn hàng tăng, người tiêu dùng dịch chuyển sang phân khúc trung bình. Nhóm thực phẩm, sức khỏe và tiêu dùng thiết yếu tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng, trong khi yêu cầu về chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và an toàn sản phẩm trở thành trọng tâm cạnh tranh.

Mùa mua sắm Tết 2026, thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam ghi nhận sự thay đổi rõ nét, ưu đãi giảm giá không còn dồi dào như trước, giá bán tăng theo chi phí sàn, trong khi người tiêu dùng (NTD) thận trọng hơn với chi tiêu. Trong bối cảnh đó, các nhà bán nhỏ lẻ, kinh doanh thiếu bài bản trên sàn dần rút lui, nhường “sân chơi” cho thương hiệu chính hãng và hệ thống phân phối chuyên nghiệp.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại năm 2005, Luật Cạnh tranh năm 2018, Luật Quản lý ngoại thương năm 2017 và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (NTD) năm 2023, đang được tham vấn chính sách với nhiều ý kiến thẳng thắn, đa chiều. Trọng tâm sửa đổi tập trung vào phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính (TTHC), quản lý thương mại điện tử (TMĐT) và bảo vệ NTD, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, nâng cao hiệu lực quản lý thị trường và bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng.

Không chỉ là kênh bán hàng, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam ngày càng khẳng định vị trí then chốt trong lưu thông hàng hóa, mở rộng thị trường cho doanh nghiệp, đặc biệt là hàng hóa địa phương, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện thể chế và xây dựng niềm tin thị trường.

Luật Thương mại điện tử (TMĐT) chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, đặt ra các yêu cầu chặt chẽ hơn về minh bạch thông tin, trách nhiệm của nền tảng, người bán và người livestream. Những quy định mới được kỳ vọng sẽ siết hàng giả, hạn chế quảng cáo sai sự thật, qua đó giúp hoạt động mua sắm online trở nên an toàn và đáng tin cậy hơn cho người tiêu dùng.

Bộ Công Thương vừa ban hành hai văn bản hợp nhất quan trọng về quản lý thương mại điện tử (TMĐT), bao quát cả website và ứng dụng trên thiết bị di động. Đây được xem là bước đi nhằm thống nhất hệ thống pháp luật, tăng hiệu quả quản lý thị trường (QLTT) và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh.

Bước sang năm 2026, thị trường thương mại điện tử (TMĐT) và bán lẻ Việt Nam vận hành trong trạng thái thận trọng rõ nét. Áp lực thuế, hóa đơn điện tử (HĐĐT), bán hàng đa kênh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) buộc nhà bán hàng chuyển trọng tâm từ tăng trưởng nóng sang hiệu quả, tuân thủ và kiểm soát rủi ro.

Trong bối cảnh kinh tế số tăng trưởng nhanh, để giúp cập nhật khung pháp lý mới, thúc đẩy thương mại điện tử (TMĐT) xanh, ngày 2/2, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn “Toàn cảnh TMĐT: Nâng cao năng lực quản lý và định hướng phát triển bền vững”.

Năm 2025, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam tiếp tục tăng trưởng hai chữ số, đạt gần 430 nghìn tỷ đồng doanh thu. Bước sang quý I/2026, thị trường được dự báo vẫn giữ đà tăng trên 30%, trong bối cảnh TikTok Shop bứt tốc, cạnh tranh giữa các sàn ngày càng phân hóa và hành vi tiêu dùng chuyển dịch rõ nét sang chất lượng, trải nghiệm.

Hiện nay, việc quản lý thương mại điện tử xuyên biên giới không còn đơn thuần là câu chuyện thu ngân sách, mà đã trở thành cuộc chiến bảo vệ chủ quyền kinh tế và tạo dựng môi trường cạnh tranh bình đẳng. Việc bãi bỏ quy định miễn thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa nhập khẩu trị giá thấp không chỉ giải quyết triệt để bài toán công bằng giữa “hàng nội” và “hàng ngoại” mà còn ngăn chặn tình trạng chia nhỏ đơn hàng vốn là nút thắt gây nhức nhối bấy lâu nay.

Từ năm 2026, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, nơi doanh thu không còn là tiêu chí duy nhất. Minh bạch thông tin, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và trách nhiệm của doanh nghiệp nền tảng đang trở thành “thước đo”, định hình xu hướng phát triển của thị trường số Việt Nam.

Từ năm 2026, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam bước sang giai đoạn quản lý chặt chẽ hơn, với trọng tâm là định danh người bán, xác thực nguồn gốc sản phẩm và nâng cao trách nhiệm của các sàn giao dịch. Luật TMĐT có hiệu lực cùng loạt biện pháp hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc và “lọc sạch” gian hàng được kỳ vọng sẽ lập lại trật tự thị trường, ngăn chặn hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính.

Sự phát triển nhanh của kinh doanh online đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao về minh bạch hóa hóa đơn, chứng từ nhằm bảo đảm kỷ cương thị trường và quyền lợi người tiêu dùng. Trao đổi với phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Nguyễn Văn Thi, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp vừa và nhỏ cho rằng, việc chia sẻ dữ liệu giao dịch theo thời gian thực giữa sàn thương mại điện tử (TMĐT) và người bán là yếu tố then chốt để lập hóa đơn đúng quy định. Cùng với đó, cần hoàn thiện khung pháp lý và ứng dụng công nghệ phù hợp, lấy sàn TMĐT làm trụ cột, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý thuế, hạn chế rủi ro cho hộ kinh doanh và góp phần bảo vệ người tiêu dùng.

Trong bối cảnh kinh tế số tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng, Việt Nam đang đẩy mạnh hợp tác thương mại điện tử xuyên biên giới nhằm hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu thông qua kết nối thực chất với các đối tác, hệ sinh thái và nền tảng quốc tế.

Từ năm 2026, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, tăng trưởng nhanh nhưng khắt khe hơn bao giờ hết. Quy mô thị trường đã vượt 32 tỷ USD năm 2025 và được dự báo tiếp tục bứt phá trong giai đoạn 2026 - 2030. Tuy nhiên, “sân chơi” không còn chỗ cho kinh doanh ngắn hạn, chạy theo khuyến mãi. Dữ liệu, uy tín, trải nghiệm người dùng và tuân thủ pháp lý trở thành yếu tố quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp.

Mặc dù được sàn thương mại điện tử (TMĐT) thực hiện khấu trừ, khai và nộp thuế thay, song nghĩa vụ lập hóa đơn vẫn đặt lên vai người bán, hàng trăm nghìn hộ kinh doanh đang loay hoay tìm lời giải cho bài toán tuân thủ pháp luật. Phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính đã có cuộc trao đổi với TS, Luật sư Lê Bá Thường (Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh), Viện trưởng Viện Nghiên cứu Pháp luật và Văn hóa doanh nghiệp xoay quanh chủ đề này.

Năm 2026, quy mô thị trường thương mại điện tử (TMĐT) dự báo tiếp tục mở rộng, cấu trúc bên trong theo đó thay đổi sâu sắc. Doanh thu tăng mạnh nhưng số lượng nhà bán sụt giảm cho thấy TMĐT đang bước vào giai đoạn sàng lọc, cạnh tranh khốc liệt, buộc các sàn dồn lực kích cầu ngay từ đầu năm 2026 để giữ vững thị phần.

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về dịch vụ chứng thực thông điệp dữ liệu, thiết lập khung tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất cho giao dịch điện tử. Quy chuẩn được kỳ vọng sẽ góp phần giảm rủi ro pháp lý và kỹ thuật cho thương mại điện tử (TMĐT) và các giao dịch số.