 |
| Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chia sẻ tại phiên thảo luận Tổ 3. |
Khẳng định vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương
Chiều ngày 23/10, Quốc hội thảo luận tổ về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân; Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).
Phát biểu tại Tổ 3 (Đoàn Đại biểu Quốc hội TP. Hải Phòng, Hà Tĩnh, Lạng Sơn), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết, đối với dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), việc hợp nhất các quy định liên quan là hết sức cần thiết trong bối cảnh tổ chức bộ máy đã có sự thay đổi, đồng thời quá trình thực hiện các quy định hiện hành cũng bộc lộ một số vướng mắc, bất cập.
Theo Thủ tướng, dự thảo Luật khẳng định vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, kế thừa các quy định về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương.
Đối với 4 khoản thu phân chia gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường, tỉ lệ phân chia sẽ được Chính phủ trình Quốc hội quyết định theo từng nhóm địa phương, theo định hướng ổn định lâu dài và phù hợp với tinh thần kết luận của Trung ương.
Dự thảo cũng bổ sung nguyên tắc khi ban hành chính sách, chế độ phải đánh giá đầy đủ tác động, xác định rõ nguồn lực và khả năng cân đối ngân sách của từng cấp. “Đây là điểm rất quan trọng của dự thảo Luật”, Thủ tướng nói.
Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu nâng tỉ trọng thu của ngân sách Trung ương trong bối cảnh tỉ trọng này đã giảm mạnh trong những năm vừa qua, ảnh hưởng đến việc bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương.
Theo Thủ tướng, ngân sách Trung ương phải thực hiện các nhiệm vụ chi quan trọng trong những lĩnh vực then chốt, hỗ trợ các địa phương đầu tư công trình, dự án trọng điểm, kể cả những địa phương đã tự cân đối được ngân sách, đồng thời hỗ trợ các địa phương còn khó khăn.
“Nếu không bảo đảm được vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương thì Chính phủ và Quốc hội sẽ không thể điều hành, thực hiện tốt các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh”, Thủ tướng lưu ý.
Thực hiện tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp là cấp tỉnh và cấp xã, nguồn lực cho cấp xã trong trong dự thảo Luật đã phù hợp. Theo đó, phân cấp, phân quyền gắn với nguồn lực và trách nhiệm giải trình.
Thủ tướng cho biết, dự thảo Luật đã kế thừa quy định giao cho Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, tỷ lệ phân chia các khoản thu. Đồng thời, bổ sung một số nguyên tắc chung theo tinh thần kết luận của của Trung ương về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn liền với phân bổ nguồn lực và kiên quyết chấm dứt tình trạng giao nhiệm vụ nhưng không bảo đảm điều kiện thực hiện.
Dự thảo Luật có cơ chế phân bổ ngân sách, tăng tỷ lệ để lại nguồn thu phù hợp cho cấp xã, bảo đảm cơ sở có đủ điều kiện vận hành, phục vụ nhân dân và tổ chức phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn. “Điều này là rất quan trọng và tôi rất mong các đại biểu Quốc hội ở các địa phương nghiên cứu kỹ những cái quy định liên quan đến phân cấp ngân sách cho cấp xã”, Thủ tướng nêu trong bối cảnh trách nhiệm của chính quyền cấp xã là rất lớn và yêu cầu công việc cũng rất cao.
Hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội đối với đầu tư công
Về hiệu quả đầu tư công, Thủ tướng cho biết, Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2 đặt ra yêu cầu hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội đối với đầu tư công. Theo đó, muốn giảm tỉ lệ ICOR, bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện và rút ngắn quy trình triển khai dự án, cần đồng thời giảm số lượng dự án để tập trung nguồn lực.
Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đầu tư công trong nhiệm kỳ này phải giảm tối thiểu 30% số dự án. Trong nhiệm kỳ vừa qua, cả nước có khoảng 5.000 dự án đầu tư công, đã giảm mạnh so với các nhiệm kỳ trước. Tuy nhiên, nhiệm kỳ này cần tiếp tục giảm số lượng dự án để tập trung nguồn lực cho những công trình có tác động lan tỏa, tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội các vùng, địa phương, nhất là các vùng động lực, giảm nghèo, hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số, các vùng khó khăn và triển khai các dự án liên quan đến đảm bảo quốc phòng an ninh và các lĩnh vực như là y tế, giáo dục và văn hóa...
Theo Thủ tướng, việc đánh giá hiệu quả đầu tư không thể chỉ dựa trên hiệu quả kinh tế mà phải xem xét tổng thể hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao năng lực hạ tầng và mức độ cải thiện đời sống, an sinh xã hội của người dân. Việc đánh giá phải được thực hiện xuyên suốt vòng đời dự án, từ lập, thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện đến vận hành và khai thác sau đầu tư.
 |
| Quang cảnh phiên thảo luận. Ảnh: VPQH |
Dự thảo Luật cũng quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể tham gia quá trình quyết định và thực hiện dự án đầu tư công. Trong đó, Chính phủ quy định quy trình đánh giá hiệu quả đầu tư; các bộ, cơ quan trung ương hướng dẫn tiêu chí đánh giá thuộc ngành, lĩnh vực phụ trách; thủ trưởng đơn vị dự toán ngân sách có trách nhiệm đánh giá hiệu quả đầu tư trong quá trình đề xuất phân bổ, quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước cho chi đầu tư công. “Đây là một cái điểm rất mới trong dự thảo luật”, Thủ tướng đánh giá.
Về đơn giản hóa quy trình thủ tục, dự thảo Luật cũng đã sửa đổi các quy định về lập, phân bổ, giao vốn theo hướng là tích hợp quy trình lập, phân bổ đầu tư phát triển và vốn chi thường xuyên trong kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán hàng năm. Dự thảo cũng quy định những trường hợp không phải phê duyệt chủ trương đầu tư. Đối với dự án nhóm C với số lượng dự án chiếm khoảng trên 60% tổng số dự án của giai đoạn, có quy mô nhỏ, thời gian đầu tư ngắn thì sẽ không thực hiện phê duyệt chủ trương đầu tư nhưng sẽ tích hợp một số nội dung vào bước phê duyệt quyết định đầu tư.
Với các cái dự án nhóm A, nhóm B, nhất là các dự án quan trọng quốc gia, quy mô vốn đầu tư lớn, thời gian thực hiện dài, cần phải có ước phê duyệt chủ trương đầu tư. “ Chính phủ cũng sẽ tiếp tục rà soát để đơn giản hóa thủ tục hồ sơ nâng cao công tác tổ chức thực hiện nhưng quan trọng nhất là phải đảm bảo hiệu quả và mục tiêu của đầu tư”, Thủ tướng khẳng định.
Ý nghĩa lớn của chính sách miễn thuế thu nhập từ cung cấp suất ăn
Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, việc sửa đổi nhằm thể chế hóa các Nghị quyết số 71-NQ/TW và 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Liên quan đề xuất miễn thuế đối với doanh nghiệp kinh doanh cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Thủ tướng cho rằng, số thu ngân sách từ các đối tượng này không lớn. Bộ Tài chính đang tiếp tục rà soát để xác định cụ thể số thu.
Tuy nhiên, theo Thủ tướng, ý nghĩa của chính sách lớn hơn nhiều so với số thu ngân sách bị giảm. Việc kiểm soát chi phí có thể thực hiện thông qua hóa đơn, chứng từ tài chính, bóc tách chi phí đầu vào và đầu ra; phạm vi áp dụng cũng giới hạn ở các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ cho bệnh viện và trường học.
Chính sách được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh và học sinh. Dù vậy, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn thực phẩm ở phạm trù khác theo Luật An toàn vệ sinh thực phẩm. “Miễn thuế hay không miễn thuế thì đây cũng là yêu cầu ưu tiên hàng đầu”, Thủ tướng nhấn mạnh.
Đối với đề xuất áp dụng thuế suất đối với đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng, Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát.
Theo Thủ tướng, Luật sẽ xác định rõ thế nào là đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng, bảo đảm quy định dễ áp dụng và khả thi trong thực tế. Đồng thời, phân định rõ đối tượng, thời điểm và mức thuế suất áp dụng, tránh chồng chéo với các quy định của Luật Đất đai, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Thủ tướng cho biết, một trong những vướng mắc lớn hiện nay là việc phân định hoạt động đấu thầu thực hiện theo Luật Đấu thầu và hoạt động áp dụng pháp luật chuyên ngành, nhất là trong các lĩnh vực y tế, khoa học và công nghệ, năng lượng.
Dự thảo Luật được xây dựng theo hướng làm rõ hoạt động đầu tư nào phải thực hiện đấu thầu theo quy định chung, hoạt động nào thuộc lĩnh vực chuyên ngành thì áp dụng pháp luật chuyên ngành.
Bên cạnh đó, tăng cường quyền hạn và trách nhiệm của chủ đầu tư trong quyết định các hoạt động đấu thầu, mua sắm, gắn với yêu cầu công khai, minh bạch và hiệu quả. Đồng thời làm rõ các hành vi bị cấm, thẩm quyền xử lý vi phạm và trách nhiệm của các bên liên quan.
Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát các quy định về bảo đảm cạnh tranh và mua sắm tập trung, đặc biệt trong lĩnh vực y tế, nơi hoạt động mua sắm thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm và thiết bị y tế liên quan trực tiếp đến ngân sách nhà nước và bảo hiểm y tế.
Các quy định về biện pháp khẩn cấp trong những trường hợp liên quan đến sức khỏe nhân dân cũng cần được xem xét, hoàn thiện. Đồng thời, Chính phủ sẽ nghiên cứu cơ chế mua sắm trực tiếp đối với bệnh viện, cơ sở y tế và một số lĩnh vực đặc thù, nhằm giảm khâu trung gian, tiết giảm chi phí.
