 |
| Ngành Thuế tăng cường ứng dụng sinh trắc học trong quản lý hóa đơn điện tử. Ảnh: Có hỗ trợ AI |
Cục Thuế vừa ban hành Kế hoạch nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng triển khai hóa đơn điện tử theo quy định tại Nghị định số 254/2026/NĐ-CP và Thông tư số 91/2026/TT-BTC. Kế hoạch này đặt ra lộ trình từng bước chuyển đổi, giúp nâng cao tính chính xác trong công tác quản lý, đồng thời hỗ trợ tối đa cho người nộp thuế (NNT) thông qua các công cụ tự động hóa khai thuế và tra cứu dữ liệu.
Theo Trưởng ban Công nghệ, chuyển đổi số và tự động hóa (Cục Thuế) Phạm Quang Toàn, nội dung nâng cấp được thiết kế theo 4 giai đoạn liên tục, tác động trực tiếp đến các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên toàn quốc.
Giai đoạn 1: (đã triển khai trong tháng 9/2026) với hai mục tiêu chính là ngăn chặn gian lận hóa đơn và kết nối dữ liệu lệ phí trước bạ. Cụ thể, ngừng sử dụng hóa đơn đối với rủi ro cao về thuế (đã triển khai ngày 16/09/2026): Hệ thống đã nâng cấp chức năng tự động lọc danh sách dựa trên bộ tiêu chí và áp dụng quy trình quản lý tuân thủ đối với người nộp thuế trong sử dụng hóa đơn điện tử.
Tích hợp thông tin lệ phí trước bạ xe ô tô, xe máy (19/9/2026): Hệ thống hỗ trợ trích xuất tự động thông tin từ hóa đơn điện tử của phương tiện ô tô, xe máy sang tờ khai lệ phí trước bạ, đồng thời cơ quan Thuế chủ động gửi thông báo nghĩa vụ nộp lệ phí trước bạ đến người mua khi đăng ký phương tiện mà không làm lộ các nội dung khác của hóa đơn.
Giai đoạn 2: (tháng 10/2026) mở rộng sinh trắc học, rà soát dữ liệu dân cư và tăng cường quản lý hộ kinh doanh. Trong tháng 10/2026, cơ quan Thuế đã tập trung vào công tác nhắc nhở hộ kinh doanh lớn chưa đăng ký hóa đơn: Hệ thống tự động gửi thư điện tử nhắc nhở các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng nhưng chưa đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khẩn trương hoàn tất thủ tục.
Bắt buộc xác thực sinh trắc học bằng khuôn mặt/OTP khi đổi thông tin: Khi tiếp nhận xử lý đăng ký, thay đổi thông tin đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử và xử lý Mẫu 01/ĐKTĐ-HĐĐT (bao gồm cả ủy nhiệm lập hóa đơn), chức năng xác thực Sinh trắc học (khuôn mặt/OTP) được mở rộng cho mọi yêu cầu thay đổi thông tin. Trước đây, quy định này chỉ áp dụng cho trường hợp cấp mới hoặc thay đổi người đại diện theo pháp luật.
Cơ quan Thuế sẽ cho ngừng sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền đối với các đơn vị thay đổi ngành nghề kinh doanh dẫn đến không còn đáp ứng điều kiện quy định tại điểm c khoản 1 Điều 6 Nghị định số 254/2026/NĐ-CP.
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ bị tạm ngừng sử dụng hóa đơn sau 10 ngày kể từ khi cơ quan Thuế có thông báo bổ sung thông tin không khớp đúng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc không đầy đủ.
Gửi thông báo ngừng, tạm ngừng sử dụng hóa đơn của bên ủy nhiệm cho bên nhận ủy nhiệm.
Giai đoạn 3 (tháng 11/2026) tự động hóa gợi ý khai thuế và áp dụng chữ ký số chuẩn. Từ tháng 11/2026, ngành Thuế sẽ tiếp nhận và giải quyết đề nghị cấp hóa đơn từng lần phát sinh theo Mẫu 06/ĐN-PSĐT.
Kiểm tra và quản lý hóa đơn lập sai: Áp dụng quy trình tiếp nhận, xử lý hóa đơn điện tử theo Quyết định số 1233/QĐ-CT ngày 27/8/2026 của Cục trưởng Cục Thuế. Hệ thống tự động rà soát bảng kê hóa đơn lập sai, hóa đơn không có mã từ máy tính tiền và gửi phản hồi kết quả kiểm tra dữ liệu về cho người nộp thuế.
Xử lý bảng tổng hợp dữ liệu: Tiếp nhận bảng tổng hợp doanh thu (Mẫu 01/TH-DT), bảng tổng hợp dữ liệu hóa đơn (Mẫu 01/TH-HĐĐT), cùng bảng chi tiết giao dịch (Mẫu 01/TTGD).
Gợi ý tự động hồ sơ khai thuế GTGT: Một trong những tính năng đột phá là hệ thống sẽ hỗ trợ tự động tạo lập hồ sơ khai thuế gợi ý cho thuế GTGT và hoàn thuế GTGT dựa trên dữ liệu hóa đơn điện tử sẵn có.
Chuẩn hóa chữ ký số XAdES: Toàn bộ hệ thống sẽ chuyển đổi và áp dụng tiêu chuẩn chữ ký số mới XAdES, giúp nâng cao độ an toàn pháp lý cho các chứng từ điện tử.
Giai đoạn 4: (tháng 12/2026) cảnh báo rủi ro Hệ số K và hoàn thiện kết nối API. Đây là giai đoạn cuối cùng trong tháng 12/2026 hoàn thiện toàn bộ hạ tầng cảnh báo sớm và chia sẻ dữ liệu:
Theo đó cơ quan Thuế sẽ mở rộng cảnh báo rủi ro xuất hóa đơn vượt ngưỡng (Hệ số K). Quy định này áp dụng cụ thể cho doanh nghiệp thuộc 7 nhóm ngành nghề và hộ, cá nhân kinh doanh thuộc 6 nhóm ngành nghề khai nộp thuế.
Tiếp nhận đăng ký ủy quyền tra cứu hóa đơn qua Mẫu 01/ĐKTĐ-HĐĐT, đồng thời mở cổng API tra cứu hóa đơn dành cho các đơn vị truyền nhận dữ liệu được ủy quyền.
Tiếp nhận bảng tổng hợp dữ liệu biên lai điện tử (Mẫu 01/TH-BLĐT), nâng cấp mẫu biên lai thu thuế, phí, lệ phí CTT50 của cơ quan thuế, đồng thời xử lý các đăng ký mới hoặc bổ sung cung cấp thông tin hóa đơn điện tử theo Mẫu 01/CCTT-ĐK và Mẫu 01/CCTT-TB.
Trước những thay đổi về xác thực sinh trắc học, đối soát dữ liệu dân cư và hệ số K cảnh báo rủi ro, các doanh nghiệp và hộ kinh doanh cần chủ động rà soát lại thông tin đăng ký thuế, đảm bảo dữ liệu trùng khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm tránh nguy cơ bị tạm ngừng sử dụng hóa đơn đột ngột.
