Cắt giảm, đơn giản hóa mạnh mẽ thủ tục hành chính thuế từ năm 2026

Cán bộ, công chức Thuế tỉnh Phú Thọ trao đổi nghiệp vụ quản lý thuế. Ảnh: VH.

Đơn giản hóa hàng loạt hồ sơ, mẫu biểu khai thuế

Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định số 373/2025/NĐ-CP là thay thế toàn bộ danh mục hồ sơ khai thuế tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP bằng danh mục mới, đồng thời sửa đổi, bãi bỏ nhiều mẫu biểu không còn phù hợp.

Cụ thể, tại tài liệu tuyên truyền giới thiệu một số nội dung của Nghị định số 373/2025/NĐ-CP, Cục Thuế cho biết, đối với thuế tiêu thụ đặc biệt, người nộp thuế chỉ thực hiện khai một tờ khai duy nhất theo mẫu 01/TTĐB. Trước đây, việc khai thuế được tách riêng giữa cơ sở sản xuất, pha chế xăng sinh học và các đối tượng khác, gây phát sinh thêm thủ tục.

Trong quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) theo phương pháp doanh thu – chi phí, ba phụ lục về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh (03-1A/TNDN, 03-1B/TNDN, 03-1C/TNDN) đã bị bãi bỏ, giảm đáng kể thành phần hồ sơ cho doanh nghiệp ở nhiều lĩnh vực.

Với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiếp khai thuế, Nghị định số 373/2025/NĐ-CP đã bổ sung quy định: nếu tổ chức trả thu nhập đã chuyển dữ liệu chứng từ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân điện tử đến cơ quan thuế, người nộp thuế không phải nộp bản sao chứng từ khấu trừ. Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc cũng được tích hợp vào thủ tục đăng ký thuế lần đầu, thay vì thực hiện riêng như trước.

Đáng chú ý, trong hồ sơ khai thuế thu nhập cá nhân từ chuyển nhượng bất động sản, thừa kế, quà tặng là bất động sản, nhiều giấy tờ được bãi bỏ như bản sao căn cước công dân, hợp đồng góp vốn có chứng thực.

Thành phần hồ sơ được thống nhất theo hướng sử dụng bản chụp từ bản chính; nếu nộp trực tiếp phải xuất trình bản chính để đối chiếu, nếu nộp điện tử phải ký số cam kết chịu trách nhiệm. Trường hợp cơ quan thuế đã liên thông dữ liệu điện tử với các cơ quan liên quan, hồ sơ chỉ còn tờ khai thuế.

Tinh gọn thủ tục đất đai, dầu khí và nhiều lĩnh vực đặc thù

Ở lĩnh vực đất đai, Cục Thuế cho biết, Nghị định số 373/2025/NĐ-CP ban hành các mẫu tờ khai mới đối với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp áp dụng cho hộ gia đình, cá nhân và tổ chức; đồng thời bãi bỏ các mẫu cũ theo quy định tại Thông tư số 80/2021/TT-BTC.

Theo hướng cải cách, người nộp thuế chỉ cần nộp bản sao giấy tờ chứng minh thuộc diện miễn, giảm (nếu có) kèm tờ khai; không phải lập hồ sơ đề nghị miễn, giảm riêng. Khi dữ liệu đã được liên thông, người nộp thuế không phải kê khai các chỉ tiêu mà cơ quan nhà nước có thể tự tra cứu.

Nhiều mẫu tờ khai đối với thuế sử dụng đất phi nông nghiệp cũ được bãi bỏ

Với tiền thuê đất, thuê mặt nước, một số cụm từ và thành phần hồ sơ được bãi bỏ nhằm đơn giản hóa quy trình. Đối với nhà thầu nước ngoài, thành phần “Bản sao giấy phép kinh doanh hoặc giấy phép hành nghề có xác nhận của người nộp thuế” được loại bỏ; doanh nghiệp chỉ cần lưu giữ để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu.

Trong lĩnh vực tái bảo hiểm nước ngoài, doanh nghiệp chỉ phải lập một tờ khai tổng hợp thay vì lập riêng cho từng tổ chức nhận tái bảo hiểm như trước đây; đồng thời không còn phải nộp bản sao hợp đồng kèm theo hồ sơ khai.

Đặc biệt, thủ tục thuế đối với hoạt động dầu khí được tinh gọn mạnh mẽ. Nghị định bỏ hồ sơ khai tạm tính sản lượng khai thác và tỷ lệ tạm nộp; thống nhất nhiều mẫu tờ khai cho thuế tài nguyên, thuế TNDN, phụ thu khi giá dầu biến động tăng và tiền lãi dầu, khí nước chủ nhà được chia. Nhiều hồ sơ quyết toán riêng lẻ được gộp thành một hồ sơ chung với tiêu đề thống nhất, áp dụng cho Liên doanh Vietsovpetro tại Lô 09.1.

Ngoài ra, một số hồ sơ khai thuế theo quý đối với tổ chức tín dụng được ủy quyền xử lý tài sản bảo đảm cũng bị bãi bỏ; thành phần hồ sơ “Bản xác định số tiền thuế phải nộp theo tháng tăng thêm so với số đã kê khai theo quý” không còn được yêu cầu.

Về điều khoản chuyển tiếp, theo hướng dẫn của Cục Thuế, người nộp thuế đã kê khai theo mẫu biểu cũ tại Nghị định số 126/2020/NĐ-CP và Thông tư số 80/2021/TT-BTC vẫn tiếp tục áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2025. Từ ngày 1/1/2026, các chuyến dầu thô, khí thiên nhiên xuất bán sẽ thực hiện kê khai theo mẫu biểu mới tại Nghị định số 373/2025/NĐ-CP.

Với hàng loạt thay đổi theo hướng tinh gọn, đồng bộ và tăng cường số hóa, Nghị định số 373/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ giảm chi phí tuân thủ, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi tối đa cho người nộp thuế trong giai đoạn tới.