/ Thương mại điện tử

Xuất khẩu qua thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới được xem là hướng đi giàu tiềm năng cho doanh nghiệp Việt Nam. Phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính đã có cuộc trao đổi với ông Phan Văn Lâm, chuyên gia pháp luật Viện Nghiên cứu Pháp luật và Kinh tế Asean (Hội Luật gia Việt Nam) xoay quanh những tác động của Luật TMĐT tới hoạt động xuất khẩu qua TMĐT xuyên biên giới.

Theo đánh giá với các quy định tại Luật Thương mại điện tử được kỳ vọng tạo bước ngoặt về minh bạch dữ liệu, trở thành “đòn bẩy” góp phần quan trọng giúp ngành Thuế nâng cao hiệu quả quản lý trong nền kinh tế số.

Luật Thương mại điện tử (TMĐT) 2025 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 với nhiều quy định mới, mang tính đột phá liên quan đến nền tảng số, chủ thể trung gian và thanh toán điện tử đang thu hút sự quan tâm lớn của cộng đồng doanh nghiệp và giới chuyên gia. Để hiểu rõ hơn về những tác động của Luật đối với hoạt động xuất khẩu trực tuyến, phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch Hiệp hội TMĐT toàn cầu (VGEA) nhằm làm rõ các cơ hội, thách thức cũng như triển vọng hình thành một động lực tăng trưởng mới cho hàng hóa Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Báo cáo mới công bố của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho thấy, thương mại điện tử (TMĐT) và các nền tảng số đang tác động ngày càng mạnh đến thói quen mua sắm, mô hình kinh doanh và cấu trúc bán lẻ. Quy mô thị trường tăng nhanh, doanh nghiệp dịch chuyển lên môi trường số và yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn đang làm thay đổi đáng kể bức tranh thương mại nội địa.

Thương mại điện tử (TMĐT) đang giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu. Những con số mới công bố từ Amazon Global Selling cho thấy, bức tranh xuất khẩu qua TMĐT tăng trưởng rõ nét, mở thêm dư địa cho doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị số. Số nhà bán hàng đạt doanh thu trên 1 triệu USD tăng 60%, hàng Việt có thương hiệu dẫn dắt tăng trưởng.

Luật Thương mại điện tử (TMĐT) được xem là bước ngoặt trong quản lý TMĐT xuyên biên giới, vừa bịt “khoảng trống” pháp lý, vừa tạo sân chơi bình đẳng cho doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính) đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Thi, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam xoay quanh chủ đề này.

Báo cáo Chỉ số thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam (EBI) 2025 do Hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM) vừa công bố cho thấy, khoảng cách chênh lệch về mức độ phát triển TMĐT giữa hai đô thị lớn với các tỉnh/thành còn lại. Hà Nội vượt lên dẫn đầu bảng xếp hạng TMĐT 2025 với 74,7 điểm, tiếp đến là TP. Hồ Chí Minh với 73,5 điểm.

Trong kỷ nguyên số, thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới đã trở thành đòn bẩy chiến lược thúc đẩy xuất khẩu và hội nhập toàn cầu của nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu trực tuyến qua các sàn TMĐT xuyên biên giới đang đối mặt với thách thức đến từ hạ tầng thanh toán.

Trước tình trạng hàng giả, hàng nhái lan rộng trên không gian số, quy định bắt buộc định danh người bán và người livestream bằng VNeID đang được triển khai như một bước đi mạnh mẽ, nhằm khôi phục niềm tin và bảo vệ môi trường thương mại điện tử (TMĐT) khi thị trường tiến gần mốc 30 tỷ USD.

Năm 2025, thương mại điện tử (TMĐT) và hoạt động kinh doanh trên nền tảng số tiếp tục tăng trưởng mạnh, đóng góp 208.800 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước, tăng 66,5% so với năm 2024. Kết quả này cho thấy hiệu quả rõ nét của việc hoàn thiện khung pháp lý, đẩy mạnh quản lý thuế theo hướng số hóa, minh bạch và dựa trên dữ liệu, góp phần chống thất thu và bảo đảm công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Sau hơn 6 tháng vận hành thử, sàn thương mại điện tử VinachemMart của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) ghi nhận hơn 42.000 tài khoản đăng ký, gần 14.000 đơn hàng với doanh thu xấp xỉ 2 tỷ đồng.

Năm 2025, thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam ước đạt 31 tỷ USD, tăng 25,5% và chiếm gần 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa, dịch vụ. Quy mô ngày càng lớn kéo theo yêu cầu cao hơn về quản lý, hoàn thiện thể chế và thúc đẩy chuyển đổi số.

Quy mô dù đạt hàng tỷ USD, nhưng mô hình xuất khẩu trực tuyến B2C (doanh nghiệp tới người tiêu dùng) xuyên biên giới vẫn chưa được khai thác tương xứng. Với việc dành riêng một chương quy định về thương mại điện tử (TMĐT) có yếu tố nước ngoài, Luật TMĐT được kỳ vọng sẽ là bệ đỡ, hỗ trợ xuất khẩu B2C xuyên biên giới bứt phá trong tương lai.

Trong khuôn khổ Lễ Khai mạc Festival OCOP Việt Nam năm 2025, chương trình Ngày hội livestream OCOP đã diễn ra tại Hoàng Thành Thăng Long, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng UBND Thành phố Hà Nội tổ chức, với sự đồng hành của TikTok Shop đã diễn ra một “phiên chợ số” đặc biệt khi nghệ nhân làng nghề trực tiếp livestream, kể chuyện nghề, giới thiệu sản phẩm và mở ra hướng tiêu thụ mới cho thủ công mỹ nghệ truyền thống.

Luật Thương mại điện tử (TMĐT) được Quốc hội thông qua, đã tạo lập khung pháp lý mới cho lĩnh vực đang tăng trưởng nhanh của kinh tế số Việt Nam. Trong đó, quy định về TMĐT có yếu tố nước ngoài là điểm nhấn quan trọng, vừa siết chặt quản lý, thu hẹp “vùng xám”, vừa mở thêm dư địa để doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu.

Thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đang bước vào giai đoạn cao điểm cuối năm, cũng là lúc nhiều sàn lớn thông báo tăng phí. Sau TikTok Shop, đến lượt Shopee công bố điều chỉnh một loạt loại phí, khiến không ít tiểu thương kinh doanh online lo ngại về khả năng duy trì lợi nhuận.

Trong bối cảnh Việt Nam chính thức thí điểm thị trường tài sản mã hóa, bài toán bảo đảm an ninh mạng cho các sàn giao dịch tài sản số đang trở thành yêu cầu then chốt. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, chỉ một lỗ hổng kỹ thuật hay sai sót vận hành cũng có thể gây thiệt hại lớn, làm suy giảm niềm tin của người dùng và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tiêu dùng, thương mại điện tử (TMĐT) và kinh tế số.

Gala Chung kết cuộc thi Sinh viên Kinh doanh số 2025 (DBC) diễn ra vào chiều ngày 19/12/2025, khép lại cuộc thi thực chiến thương mại điện tử (TMĐT) quy mô toàn quốc, thu hút hàng nghìn sinh viên tham gia. Thông qua các hoạt động học tập, dự án, thực tập và trải nghiệm thực tế, sinh viên có thêm cơ hội rèn luyện năng lực kinh doanh số.

Song hành với tốc độ tăng trưởng nhanh của thương mại điện tử (TMĐT) là những rủi ro ngày càng lớn về hàng giả, hàng nhái, hàng lậu và hàng kém chất lượng. Không chỉ xuất hiện trên các sàn TMĐT, những sản phẩm này còn được rao bán tràn lan trên mạng xã hội, gây khó khăn cho công tác quản lý và tiềm ẩn nhiều hệ lụy cho người tiêu dùng.

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam chuyển từ kênh bán hàng sang mô hình kinh doanh cốt lõi, mở rộng không gian tăng trưởng, thay đổi hành vi tiêu dùng và cách vận hành của doanh nghiệp trong nền kinh tế số.