VNeID: Công cụ chặn hàng giả trên chợ mạng

Luật TMĐT mới quy định bắt buộc định danh người bán và người livestream qua VNeID.

Theo Bộ Công Thương, mặc dù quy mô TMĐT đến năm 2025 tiệm cận 30 tỷ USD và chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa. Tuy nhiên, cùng sự tăng trưởng này, tình trạng hàng giả, hàng nhái, sản phẩm không rõ nguồn gốc lọt vào giỏ hàng người tiêu dùng vẫn nhức nhối.

Để ngăn chặn tình trạng này, Luật TMĐT mới ban hành đã quy định: người bán và người livestream phải định danh bằng VNeID trước khi hoạt động trên nền tảng. Đây được xem là "bộ lọc” chặn hàng giả trên chợ mạng, bởi VNeID là hệ thống định danh điện tử quốc gia, liên thông trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Mỗi tài khoản VNeID gắn với một định danh duy nhất, xác thực bằng giấy tờ thật và có thể đối chiếu sinh trắc học ở mức cao hơn.

Đề cập về vấn đề này, Chủ tịch Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam, ông Nguyễn Đăng Sinh cho rằng: Quy định này chính là công cụ truy vết nguồn gốc mạnh mẽ nhất từ trước đến nay. Khi VNeID trở thành bộ lọc đầu vào, người kinh doanh không còn khoảng trống để che giấu danh tính. Ràng buộc này là mắt xích quan trọng trong kiểm soát chuỗi cung ứng trực tuyến.

Nghĩa là, người mở gian hàng hoặc livestream buộc phải liên kết tài khoản với VNeID. Tên thật, số định danh, giấy tờ được xác thực, mọi hoạt động gắn với một cá nhân có trách nhiệm pháp lý. Thứ đến, mỗi giao dịch, mỗi phiên livestream đều có thể truy xuất về chủ thể thật. Khi phát hiện hàng giả, cơ quan chức năng có cơ sở xử lý dựa trên hồ sơ đã định danh, hạn chế tình trạng đổi tên, lập tài khoản mới.

Ngoài ra, việc triển khai VNeID cũng định hình lại cách tổ chức kênh bán online. Từ cá nhân nhỏ lẻ đến doanh nghiệp chuyên nghiệp đều phải gắn trách nhiệm với sản phẩm đưa lên sàn. Đồng thời giúp phân tách rõ giữa đơn vị hợp pháp và đối tượng lợi dụng kẽ hở pháp luật, tạo cơ sở pháp lý khi xử lý vi phạm, thay vì tình trạng “bốc hơi” sau kiểm tra.

Cùng với đó, hệ thống dữ liệu tập trung giúp nền tảng và cơ quan chức năng chủ động hơn trước tín hiệu rủi ro. Những phản ánh về hàng giả có thể được tổng hợp và chia sẻ kịp thời, hỗ trợ kiểm soát thị trường ngay trên môi trường trực tuyến.

Đối với người tiêu dùng, TMĐT không chỉ là lựa chọn tiện lợi mà còn cần sự bảo đảm về nguồn gốc người bán. Với doanh nghiệp, môi trường minh bạch giúp giảm chi phí phòng vệ, từ đó tập trung cho sản phẩm và dịch vụ.

Trong bối cảnh TMĐT tiếp tục mở rộng quy mô, VNeID trở thành công cụ quan trọng giúp siết lại kỷ cương thị trường. Quy định này được kỳ vọng góp phần bảo vệ niềm tin số, đồng thời hỗ trợ các hoạt động kinh doanh trên nền tảng trực tuyến vận hành theo hướng minh bạch, trật tự và phù hợp khung pháp lý hiện hành.