Năm 2026, thương mại điện tử Việt Nam có thể chạm 34 tỷ USD

TMĐT Việt Nam có thể đạt khoảng 34 tỷ USD vào năm 2026, nhờ danh mục sản phẩm mở rộng, thu nhập người dân cải thiện và sự phát triển của các hình thức mua sắm sáng tạo.

Chuyển dịch từ “đua số” sang “đua chất”

Phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Cục TMĐT và Kinh tế số, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động, TMĐT vẫn nổi lên như điểm sáng.

Thực vậy, sự phát triển thị trường đi cùng nỗ lực quản lý. Quốc hội đã thông qua Luật TMĐT, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, chú trọng bảo vệ người tiêu dùng và chống hàng giả trên môi trường số. Hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, xúc tiến TMĐT xuyên biên giới được đẩy mạnh.

Theo báo cáo của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, bán lẻ trực tuyến năm 2025 đạt khoảng 32 tỷ USD, tương đương 12% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước; trong đó bán lẻ hàng hóa trực tuyến khoảng 22,5 tỷ USD. Động lực tăng trưởng đến từ tỷ lệ sử dụng internet vượt 80%, thói quen mua sắm trực tuyến phổ biến hơn, cùng sự phát triển của ví điện tử, ngân hàng số, nền tảng thanh toán, logistics và giao hàng nhanh.

Các sàn Shopee, Lazada, Tiki, TikTok Shop tiếp tục giữ thị phần chủ đạo. Tuy nhiên, thay vì mở rộng bằng mọi giá, các nền tảng chuyển sang siết chuẩn chất lượng và nguồn gốc hàng hóa. Theo ghi nhận của nền tảng tổng hợp và khai thác dữ liệu thông minh Metric.vn, quy trình trở thành gian hàng chính hãng trên sàn ngày càng nghiêm ngặt: yêu cầu giấy phép, chứng nhận xuất xứ, tiêu chuẩn vận hành và đánh giá định kỳ.

Shopee yêu cầu giấy phép hoặc ủy quyền phân phối, đánh giá hiệu suất hằng tuần với tiêu chí tối thiểu 75 đơn/tháng. TikTok Shop tăng kiểm soát giấy phép và chứng nhận nguồn gốc để giảm hàng giả. Lazada kiểm duyệt hồ sơ chặt chẽ, yêu cầu gần 15 loại giấy tờ khi tham gia LazMall; đồng thời chuẩn hóa nội dung gian hàng và kiểm tra chất lượng trước vận hành. Các gian hàng chính hãng được ưu tiên hiển thị, ngân sách quảng cáo và tham gia chương trình khuyến mãi.

Song song, các sàn đẩy mạnh khuyến mại có tài trợ, đầu tư livestream và hợp tác KOL/KOC (người có sức ảnh hưởng). Lazada mở rộng hợp tác quốc tế với sàn TMĐT Gmarket của Hàn Quốc, tích hợp với nền tảng TMĐT B2C của Trung Quốc (Tmall), đưa thêm sản phẩm chính hãng đến người tiêu dùng. Xu hướng củng cố hệ sinh thái hàng chính hãng đang trở thành lợi thế cạnh tranh, nhằm gia tăng niềm tin người mua.

Mô hình bán hàng đa kênh đã trở nên phổ biến, kết hợp cửa hàng truyền thống với sàn, ứng dụng riêng và giao hàng nhanh. Video commerce (giới thiệu, quảng bá sản phẩm qua video), social commerce (thương mại xã hội), livestream tạo trải nghiệm mới, thu hút người tiêu dùng trẻ.

Theo dự báo của bộ phận nghiên cứu Công ty Chứng khoán MB (MBS Research), TMĐT Việt Nam có thể đạt khoảng 34 tỷ USD vào năm 2026, nhờ danh mục sản phẩm mở rộng, thu nhập người dân cải thiện và sự phát triển của các hình thức mua sắm sáng tạo. Tuy vậy, yêu cầu quản lý cũng trở nên phức tạp hơn, liên quan đến gian lận, chi phí hạ tầng, an toàn dữ liệu và bảo đảm giao dịch điện tử. Việc đồng bộ chính sách và tăng cường giám sát được đánh giá là yếu tố then chốt.

Thực tiễn cũng cho thấy, thị trường TMĐT vẫn đối mặt với một số điểm nghẽn. Khung pháp lý cho các mô hình, lĩnh vực mới nổi còn chậm hoàn thiện; năng lực tham gia TMĐT của doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh còn hạn chế. Rủi ro an ninh mạng, gian lận, hàng giả vẫn tiềm ẩn, trong khi chênh lệch phát triển giữa các vùng, miền chưa được thu hẹp rõ rệt.

Tiếp tục quản lý nghiêm, thúc đẩy tăng trưởng xanh

Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, có ý nghĩa tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới, TMĐT và kinh tế số tiếp tục được xác định là lĩnh vực tiên phong, giữ vai trò động lực thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, chuyển đổi xanh và tăng trưởng bền vững.

Để đáp ứng yêu cầu đặt ra, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân đề nghị, ngành Công Thương, đặc biệt là Cục TMĐT và Kinh tế số, tập trung triển khai hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.

Trước hết, cần khẩn trương tổ chức triển khai Luật TMĐT; xây dựng và trình ban hành Nghị định hướng dẫn, bảo đảm Luật TMĐT sớm đi vào cuộc sống. Đồng thời, triển khai hiệu quả Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 theo hướng xanh, bền vững, cân bằng và bao trùm.

Song song, Cục TMĐT và Kinh tế số cần tiếp tục khẳng định vai trò đầu mối tham mưu và tổ chức triển khai chuyển đổi số, chính phủ điện tử, chính phủ số trong phạm vi quản lý của Bộ Công Thương.

Trong bối cảnh thị trường số phát triển nhanh, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân yêu cầu tăng cường quản lý hoạt động TMĐT; đẩy mạnh đấu tranh chống hàng giả, hàng kém chất lượng; bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng. Công tác này cần thực hiện trên cơ sở phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương, xử lý nghiêm hành vi vi phạm, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Xác định nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố then chốt cho phát triển bền vững TMĐT và kinh tế số, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cũng đề nghị, Bộ Công Thương đẩy mạnh hoạt động đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, doanh nghiệp và người dân, qua đó, thúc đẩy liên kết vùng, hỗ trợ khu vực vùng sâu, vùng xa và các đối tượng yếu thế tham gia hiệu quả vào TMĐT và kinh tế số.