Bộ Công Thương vừa ban hành hai văn bản hợp nhất quan trọng về quản lý thương mại điện tử (TMĐT), bao quát cả website và ứng dụng trên thiết bị di động. Đây được xem là bước đi nhằm thống nhất hệ thống pháp luật, tăng hiệu quả quản lý thị trường (QLTT) và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh.
 |
| Việc hợp nhất về quản lý TMĐT, giúp hệ thống hóa, minh bạch hóa các quy định, tạo thuận lợi cho việc tra cứu, thống nhất trong áp dụng. |
Bộ Công Thương vừa ban hành Văn bản hợp nhất số 08/VBHN-BCT quy định về quản lý hoạt động TMĐT qua ứng dụng trên thiết bị di động và Văn bản hợp nhất số 09/VBHN-BCT về quản lý website TMĐT. Hai văn bản này tập hợp đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành còn hiệu lực, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực TMĐT.
Theo Bộ Công Thương, Văn bản hợp nhất số 08/VBHN-BCT được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Thông tư số 59/2015/TT-BCT và các văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan. Thông tư số 59/2015/TT-BCT có hiệu lực từ ngày 31/3/2016, là nền tảng pháp lý đầu tiên điều chỉnh hoạt động TMĐT qua ứng dụng trên thiết bị di động.
Trong quá trình triển khai, để phù hợp với thực tiễn phát triển nhanh của thị trường và yêu cầu quản lý nhà nước, thông tư này đã nhiều lần được sửa đổi, bổ sung. Đáng chú ý, Thông tư số 21/2018/TT-BCT sửa đổi một số điều của Thông tư số 47/2014/TT-BCT và Thông tư số 59/2015/TT-BCT. Tiếp đó, Thông tư số 01/2022/TT-BCT tiếp tục sửa đổi, bổ sung một số điều nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý đối với các mô hình kinh doanh mới trên nền tảng số.
Đến năm 2025, Thông tư số 38/2025/TT-BCT được ban hành, sửa đổi, bổ sung một số quy định về phân cấp thực hiện thủ tục hành chính trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Nội dung này tác động trực tiếp đến việc tổ chức thực hiện thủ tục hành chính trong quản lý hoạt động TMĐT, trong đó có hoạt động qua ứng dụng di động.
Song song với đó, Văn bản hợp nhất số 09/VBHN-BCT về quản lý website TMĐT cũng được Bộ Công Thương ban hành, nhằm thống nhất toàn bộ các quy định đang còn hiệu lực.
Nền tảng pháp lý ban đầu trong quản lý website TMĐT là Thông tư số 47/2014/TT-BCT. Thông tư này quy định cụ thể về việc thông báo, đăng ký website TMĐT, trách nhiệm của thương nhân, tổ chức, cá nhân sở hữu website, cũng như các yêu cầu về cung cấp thông tin và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Trong quá trình thực hiện, Thông tư số 47/2014/TT-BCT đã nhiều lần được sửa đổi, bổ sung. Thông tư số 04/2016/TT-BCT điều chỉnh một số quy định liên quan đến thủ tục hành chính. Thông tư số 21/2018/TT-BCT tiếp tục sửa đổi một số điều, trong đó có nội dung gắn với quản lý hoạt động TMĐT qua ứng dụng di động. Đến năm 2019, Thông tư số 42/2019/TT-BCT bổ sung các quy định về chế độ báo cáo định kỳ. Năm 2022, Thông tư số 01/2022/TT-BCT tiếp tục điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn phát triển của TMĐT. Gần đây nhất là Thông tư số 38/2025/TT-BCT, liên quan đến phân cấp thủ tục hành chính, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.
Theo Bộ Công Thương, các văn bản hợp nhất giúp hệ thống hóa, minh bạch hóa các quy định pháp luật đang được áp dụng, tạo thuận lợi cho việc tra cứu, áp dụng thống nhất. Qua đó, cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn trong quản lý thị trường TMĐT, doanh nghiệp dễ dàng thực hiện nghĩa vụ pháp luật, còn người tiêu dùng được bảo đảm tốt hơn các quyền và lợi ích hợp pháp trong môi trường TMĐT đang ngày càng mở rộng.
