/ Dự thảo chính sách

Từ nguyên liệu mua trong nước, hàng hóa nhập khẩu tại chỗ đến sản phẩm thực tế xuất khẩu, các ý kiến góp ý dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 134/2016/NĐ-CP đang tập trung làm rõ yêu cầu: Chính sách thuế phải phản ánh đúng nguồn gốc, quá trình sử dụng và kết quả thực tế của hàng hóa.

Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 134/2016/NĐ-CP đang đặt yêu cầu rõ hơn đối với điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan tại khu phi thuế quan, đồng thời các ý kiến góp ý đề nghị việc xử lý thuế phải căn cứ vào khả năng quản lý thực tế và dòng vận động của hàng hóa.

Cục Hải quan đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định và Thông tư quy định chi tiết thi hành Luật Hải quan, với nhiều nội dung được sửa đổi, bổ sung về thủ tục, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan, quản lý rủi ro và chuyển đổi số.

Cục Thuế đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ cá nhân đăng ký hành nghề kiểm toán có phải nộp phiếu lý lịch tư pháp được cấp trong 6 tháng hay cơ quan giải quyết thủ tục hành chính sẽ khai thác thông tin từ cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp.

Sau gần 10 năm thực hiện, Nghị định số 134/2016/NĐ-CP đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho chính sách thuế xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, sự thay đổi của pháp luật, phương thức thương mại và mô hình kinh tế đang đặt ra yêu cầu xây dựng một nghị định mới có tính đồng bộ và khả năng thích ứng cao hơn.

Đề xuất tiếp tục hoàn thiện các chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với doanh nghiệp công nghệ cao, công nghệ chiến lược và hoạt động nghiên cứu, phát triển đang được kỳ vọng tạo thêm động lực đầu tư cho doanh nghiệp.

Đề xuất giảm thuế xuất khẩu urea từ 5% xuống 0% được doanh nghiệp đánh giá sẽ tạo thêm dư địa xử lý sản lượng dư thừa, giảm chi phí, mở rộng thị trường xuất khẩu và nâng sức cạnh tranh. Mặt khác, phần giảm thu từ thuế xuất khẩu có thể được bù đắp một phần khi lợi nhuận và thuế thu nhập doanh nghiệp tăng lên.

Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế xuất khẩu urea và SOP từ 5% xuống 0%, trong khi giữ nguyên mức 5% với supe lân do khác biệt về nguồn nguyên liệu và mức độ sử dụng tài nguyên trong nước.

Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh ngưỡng miễn thuế đối với hàng hóa có trị giá nhỏ theo hướng thống nhất mức 100 nghìn đồng về trị giá hải quan hoặc 10 nghìn đồng về số tiền thuế phải nộp cho một lần xuất nhập khẩu.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn đề nghị cơ quan soạn thảo tổng hợp đầy đủ các ý kiến góp ý, đồng thời làm rõ nội dung đã đồng thuận, những vấn đề còn ý kiến khác nhau và có phương án xử lý cụ thể đối với từng đề xuất chính sách trước khi hoàn thiện hai dự thảo nghị định trình Chính phủ.

Nếu tổng doanh thu thực tế trong năm vượt 10 tỷ đồng, người nộp thuế không còn thuộc diện được giảm 30% thuế thu nhập và phải kê khai, nộp bổ sung số thuế đã được giảm trước đó. Đây là một trong những đề xuất quan trọng tại dự thảo Nghị định quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Bộ Tài chính đề xuất doanh nghiệp công nghệ chiến lược, trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ cao, doanh nghiệp công nghệ cao nhóm I và doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Trong đó, một số nhóm có thể được áp dụng thuế suất 10% trong 25 năm, miễn thuế 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo.

Nhằm tháo gỡ vướng mắc cho người dân, doanh nghiệp tại các địa bàn khó khăn, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi quy định về điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt tại khoản 1 Điều 9 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP, theo hướng không áp dụng đối với 3 trường hợp.

Việc Bộ Tài chính nghiên cứu nâng mức doanh thu để hộ, cá nhân kinh doanh được lựa chọn áp dụng phương pháp thuế đơn giản từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng/năm được kỳ vọng tạo thêm vùng chuyển tiếp khi hộ kinh doanh mở rộng quy mô. Theo ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, điều quan trọng là hạn chế những “bước nhảy” quá lớn về nghĩa vụ và chi phí tuân thủ.

Từ khi người mua đặt hàng đến khi hàng được giao tới tay người tiêu dùng được Hải quan Việt Nam tổ chức quy trình quản lý thành 7 bước, trong đó dữ liệu được truyền trước, cập nhật theo dòng hàng và sử dụng xuyên suốt quá trình kiểm soát.

Trong bối cảnh doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ và cá nhân kinh doanh chịu nhiều sức ép từ chi phí, vốn và thị trường, đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp trong hai năm 2026-2027 của Chính phủ được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực cho khu vực kinh doanh quy mô nhỏ. Theo bà Phạm Thị Xuân, Viện trưởng Viện Phát triển bền vững và Kinh tế số, giá trị của chính sách này không chỉ nằm ở số thuế được giảm, mà còn ở khả năng giải phóng dòng tiền để doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh duy trì sản xuất, đầu tư, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh.

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế - Tài chính, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam Nguyễn Thị Cúc cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, việc Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo thêm nguồn lực để khu vực kinh doanh quy mô nhỏ duy trì hoạt động, đầu tư và mở rộng sản xuất. Tuy nhiên, cùng với giảm nghĩa vụ thuế, việc tiếp tục đơn giản hóa thủ tục và giảm chi phí tuân thủ sẽ quyết định mức độ lan tỏa của chính sách trong thực tế.

Trước chi phí đầu vào, sức mua và áp lực vốn, việc đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập phải nộp cho hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp, tổ chức không chỉ có ý nghĩa giảm một khoản chi phí, mà còn tạo thêm dư địa dòng tiền để duy trì sản xuất, đầu tư và phát triển. Đây cũng là cơ sở để Bộ Tài chính đề xuất Chính phủ trình cấp có thẩm quyền ban hành chính sách giảm thuế cho đối với hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp trong hai năm 2026-2027.

Thông tư số 69/2016/TT-BTC sau 10 năm thực hiện đang được Cục Hải quan xây dựng phương án thay thế theo hướng thu gọn phạm vi điều chỉnh, đơn giản hóa thủ tục, tăng ứng dụng thiết bị và dữ liệu, đồng thời áp dụng quản lý rủi ro trong kiểm tra, giám sát xăng dầu, nguyên liệu pha chế xăng dầu và dầu thô.

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định miễn, giảm một số khoản phí, lệ phí triển khai theo Nghị quyết số 66.22/2026/NQ-CP về phát triển công dân số. Nếu được ban hành, chính sách dự kiến áp dụng từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/2/2027.