Bài 1: Những hồ sơ đóng mã số thuế không dễ khép lại

Tại Thuế cơ sở 1 tỉnh Phú Thọ, khối lượng hồ sơ cần rà soát, xử lý cũng rất lớn, đặc biệt đối với những trường hợp người nộp thuế đã ngừng hoạt động từ nhiều năm trước nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Thiết kế: Thúy Nga, hỗ trợ bởi AI.

Tuy nhiên, ở nhóm trạng thái 06, việc xử lý còn gặp nhiều khó khăn. Trong số 1.401 tổ chức, doanh nghiệp thuộc diện rà soát, đơn vị mới xử lý được 50 hồ sơ, tương ứng khoảng 3,6%. Đối với hộ, cá nhân kinh doanh, số hồ sơ đã xử lý là 2.242/5.376 trường hợp, đạt 41,7%.

Qua quá trình rà soát, xử lý các trường hợp trạng thái 03 và 06, Thuế cơ sở 1 đã thu hồi 5,53 tỷ đồng tiền nợ thuế, tiền phạt, trong đó 2,38 tỷ đồng từ tổ chức, doanh nghiệp và 3,15 tỷ đồng từ hộ kinh doanh.

Kết quả này cho thấy chiến dịch không chỉ góp phần chuẩn hóa dữ liệu mà còn tạo điều kiện để cơ quan Thuế rà soát, xác định và xử lý những nghĩa vụ tài chính tồn đọng.

Tuy nhiên, tỷ lệ xử lý thấp ở một số nhóm cũng đặt ra vấn đề về khả năng giải quyết dứt điểm các hồ sơ đã tồn tại trong thời gian dài.

Theo ông Trần Minh Đức, Phó Trưởng Thuế cơ sở 1 tỉnh Phú Thọ, trong quá trình triển khai chiến dịch, nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã chủ động liên hệ, phối hợp với cơ quan Thuế để hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực hoặc khôi phục mã số thuế. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp gặp khó khăn do thủ tục liên thông, nghĩa vụ thuế tồn đọng và việc thiếu thông tin người nộp thuế.

Có doanh nghiệp đã ngừng hoạt động từ lâu, nhưng khi thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế lại phát sinh vướng mắc liên quan đến hồ sơ đăng ký kinh doanh, bảo hiểm xã hội, hóa đơn hoặc nghĩa vụ tài chính chưa hoàn thành.

Đối với những trường hợp người đại diện theo pháp luật đã thay đổi nơi cư trú, doanh nghiệp không còn bộ phận kế toán hoặc không lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ, việc xác minh và hoàn thiện thủ tục càng phức tạp.

Một khó khăn khác là nguồn nhân lực trực tiếp thực hiện công tác rà soát còn mỏng so với số lượng hồ sơ phải xử lý. Trong khi đó, hồ sơ giấy, tài liệu lưu trữ từ các thời kỳ trước có trường hợp chưa đầy đủ, gây khó khăn cho việc tra cứu, đối chiếu.

Đáng chú ý, báo cáo của Thuế cơ sở 1 cho thấy đơn vị đã thực hiện chuyển 731 doanh nghiệp từ trạng thái 03, lý do 13 sang trạng thái 06, lý do 13 để phản ánh đúng tình trạng quản lý.

Điều này cho thấy một yêu cầu quan trọng trong quá trình triển khai chiến dịch: việc chuẩn hóa trạng thái mã số thuế cần được phân biệt với việc hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Một hồ sơ được cập nhật đúng trạng thái quản lý không có nghĩa là mọi nghĩa vụ, thủ tục liên quan đã được giải quyết xong.

Từ thực tế tại hai đơn vị thuế cơ sở ở Phú Thọ có thể thấy, để làm sạch dữ liệu thực chất, cơ quan Thuế phải giải quyết đồng thời nhiều vấn đề như xác minh tình trạng hoạt động của người nộp thuế, chuẩn hóa thông tin định danh, đối chiếu nghĩa vụ tài chính và phối hợp với các cơ quan liên quan để xử lý hồ sơ.

Trong khi đó, không phải trường hợp nào cũng có thể giải quyết bằng các quy trình nghiệp vụ thông thường, nhất là những hồ sơ tồn đọng nhiều năm, không còn đủ thông tin hoặc không thể liên hệ người nộp thuế.

Điều này cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách xử lý các mã số thuế tồn đọng, tạo điều kiện cho những doanh nghiệp, hộ kinh doanh thực sự đã ngừng hoạt động được hoàn tất thủ tục theo quy định, đồng thời bảo đảm việc thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính phát sinh.

(Còn tiếp)