/ Diễn đàn

Những vụ việc kinh doanh trực tuyến bị phát hiện để ngoài sổ sách hàng trăm, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng doanh thu cho thấy thách thức trong nhận diện và quản lý người kinh doanh trên môi trường số. Khi một cá nhân có thể đồng thời bán hàng qua nhiều nền tảng và sử dụng nhiều tài khoản thanh toán, yêu cầu đặt ra là phải xác định đúng chủ thể phát sinh nghĩa vụ thuế, thay vì chỉ quản lý những tài khoản bán hàng riêng lẻ.

Chính sách thuế đối với hàng hóa thực hiện theo loại hình gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất đang có những phương thức áp dụng khác nhau. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định trong dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 134/2016/NĐ-CP.

Mặc dù Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg đã tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý hàng hóa phải làm thủ tục tại cửa khẩu nhập, nhưng theo Cục Hải quan, Danh mục vẫn cần được rà soát để phù hợp yêu cầu quản lý mới. Trên cơ sở đó, dự thảo Thông tư được xây dựng, kế thừa những nội dung còn phù hợp của Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg và điều chỉnh những nhóm hàng cần thiết.

Theo chuyên gia, khi hàng hóa đã được mua hoặc nhận ủy thác để xuất khẩu nhưng không thực tế ra nước ngoài mà chuyển về tiêu thụ trong nước, điểm đến của hàng hóa trở thành căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ thuế. Điều này được quy định cụ thể tại Thông tư số 136/2026/TT-BTC, hàng thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt khi tiêu thụ trong nước phải kê khai, nộp thuế.

Tám tháng năm 2026, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 374,84 tỷ USD, trong đó hàng công nghiệp chế biến chiếm 90,2%. Khi hàng Việt ngày càng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, bài toán không chỉ là xuất khẩu được bao nhiêu, mà quan trọng hơn là doanh nghiệp giữ lại được bao nhiêu giá trị. Ở đó, thương hiệu là mắt xích nối công nghệ, chất lượng, sở hữu trí tuệ với niềm tin và khả năng định giá.

Chi cục Thuế Thương mại điện tử (TMĐT) - Cục Thuế vừa có Công văn số 458/TMDT-THNV về việc đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện tạm nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Các chuyên gia cho rằng, việc này giúp người nộp thuế thực hiện đúng quy định, tránh tình trạng lúng túng khi thực hiện quyết toán thuế cuối năm.

Không xây dựng thêm một hệ thống truy xuất nguồn gốc riêng, Bộ Công Thương đề xuất hình thành cơ sở dữ liệu về thực phẩm có khả năng kết nối, chia sẻ với nhiều hệ thống dữ liệu khác. Thay đổi này không chỉ đặt ra yêu cầu mới trong quản lý thực phẩm mà còn có thể tác động trực tiếp đến chi phí, quy trình tuân thủ và khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường của doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính đã trao đổi với ThS. Nguyễn Thị Lan Anh, Khoa Kinh tế, Học viện Tài chính về vấn đề này.

Với mục tiêu đến năm 2030 khu vực kinh tế tư nhân đóng góp 55-58% GDP và 35-40% tổng thu ngân sách, các chuyên gia cho rằng, bài toán đặt ra cho chính sách thuế không chỉ là huy động nguồn thu hiện tại, mà quan trọng hơn là tạo điều kiện mở rộng cơ sở thu, nâng cao năng suất và giúp chuyển hóa nguồn lực tư nhân để góp phần vào tăng trưởng bền vững.

Sữa giả, thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng liên tiếp bị phát hiện đang cho thấy những lỗ hổng không chỉ ở khâu cấp phép mà còn trong quá trình giám sát sau lưu thông. ThS. Luật sư Bùi Văn Đức, Phó Giám đốc Công ty Luật TNHH Chân Thiện Mỹ thuộc Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh cho rằng, hậu kiểm chưa đủ mạnh, dữ liệu quản lý thiếu liên thông và trách nhiệm còn phân tán đang tạo khoảng trống, đất sống cho thực phẩm giả, kém chất lượng. Theo ông, sửa đổi Luật An toàn thực phẩm cần chuyển mạnh sang kiểm soát xuyên suốt vòng đời sản phẩm, đồng thời làm rõ trách nhiệm và tăng năng lực quản lý trên môi trường số.

Từ ngày 15/8/2026 đến hết ngày 28/2/2027, công dân có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 được miễn, giảm 10 khoản phí, lệ phí nếu đáp ứng đủ điều kiện. Chia sẻ với phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính, Luật sư Phạm Tuấn Anh (Đoàn luật sư TP. Hà Nội), Chuyên gia Viện Phát triển bền vững và Kinh tế số cho rằng, không chỉ giúp người dân giảm chi phí khi thực hiện thủ tục, chính sách này còn mở thêm lợi ích cho doanh nghiệp nhỏ, hộ và cá nhân kinh doanh khi dữ liệu số ngày càng gắn chặt với giao dịch, quản lý và thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước.

Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 25/2026/NĐ-CP đang mở thêm dư địa để doanh nghiệp nhập khẩu hóa chất giảm thủ tục, chi phí tuân thủ và đẩy mạnh số hóa quản lý. Tuy nhiên, theo TS. Đào Cao Sơn, Phó Trưởng bộ môn Quản trị thương hiệu và Sở hữu trí tuệ, Khoa Marketing, Trường Đại học Thương mại, thông quan chỉ là một khâu trong cả quá trình, doanh nghiệp cần chủ động hơn từ khai báo, lưu trữ, vận chuyển đến bảo quản và sử dụng hóa chất.

Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển vượt bậc, việc ứng dụng công nghệ đa tầng để quản lý thuế là xu hướng không thể đảo ngược của thế giới. Là quốc gia tiếp cận sau, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tận dụng ngay những công nghệ dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 77/2023/NĐ-CP và Nghị định số 66/2024/NĐ-CP về quản lý nhập khẩu hàng hóa tân trang theo Hiệp định CPTPP, EVFTA, UKFTA (gọi tắt dự thảo) đang mở hướng quản lý mới cho hàng hóa tân trang nhập khẩu. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành lợi thế, Luật sư Nguyễn Văn Chí (Công ty Luật TNHH Chân Thiện Mỹ, Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh) cho rằng doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ năng lực kiểm soát hàng hóa và tuân thủ quy định.

Việc Bộ Tài chính nghiên cứu nâng mức doanh thu để hộ, cá nhân kinh doanh được lựa chọn áp dụng phương pháp thuế đơn giản từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng/năm được kỳ vọng tạo thêm vùng chuyển tiếp khi hộ kinh doanh mở rộng quy mô. Theo ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, điều quan trọng là hạn chế những “bước nhảy” quá lớn về nghĩa vụ và chi phí tuân thủ.

Số hóa thủ tục thuế đang từng bước thay đổi cách doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước, theo hướng nhanh hơn, minh bạch hơn và giảm chi phí tuân thủ. Với doanh nghiệp xuất khẩu, mỗi khâu được đơn giản hóa, mỗi giờ chờ được rút ngắn không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn tạo thêm dư địa để đầu tư, mở rộng thị trường và nâng sức cạnh tranh cho hàng Việt. ThS. Nguyễn Ngọc Minh An, Khoa Kinh tế, Trường Đại học Mở Hà Nội cho rằng, cải cách thủ tục thuế không chỉ là câu chuyện hành chính, mà phải trở thành một bộ phận của năng lực cạnh tranh quốc gia.

Chính phủ đang nghiên cứu nâng ngưỡng doanh thu tính thuế từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng/năm. Các chuyên gia về thuế cho rằng, khi chính sách này được thông qua sẽ tạo “khoảng đệm” cần thiết, giúp các hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ giảm chi phí tuân thủ, mở rộng quy mô, hướng tới sự minh bạch và chuyên nghiệp.

Hóa đơn điện tử hiện nay đã trở thành một phần quen thuộc trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng vẫn có thể phát sinh sai sót tên, địa chỉ, mã số thuế, sai đơn giá, thuế suất, tiền thuế... Vậy khi phát hiện hóa đơn sai sót thì phải xử lý thế nào?

Rút ngắn thời gian hoàn thuế nhưng vẫn kiểm soát chặt gian lận đang là trọng tâm hướng đến của ngành Thuế. Việc đẩy mạnh dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa giúp chuyển từ kiểm soát dàn trải sang quản lý theo rủi ro, qua đó hoàn nhanh hơn cho doanh nghiệp đủ điều kiện và khơi thông dòng tiền. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính đã trao đổi với chuyên gia, TS Giang Thị Trang, Khoa Kế toán, Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh.

Trong bối cảnh doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ và cá nhân kinh doanh chịu nhiều sức ép từ chi phí, vốn và thị trường, đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp trong hai năm 2026-2027 của Chính phủ được kỳ vọng tạo thêm nguồn lực cho khu vực kinh doanh quy mô nhỏ. Theo bà Phạm Thị Xuân, Viện trưởng Viện Phát triển bền vững và Kinh tế số, giá trị của chính sách này không chỉ nằm ở số thuế được giảm, mà còn ở khả năng giải phóng dòng tiền để doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh duy trì sản xuất, đầu tư, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh.

Theo chuyên gia Bùi Như Hiển, Phó trưởng Bộ môn Kinh doanh (Khoa Kinh doanh và Logistics, Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh), người nộp thuế cần chủ động cập nhật chính sách, kiểm soát chặt chẽ từng khâu, bảo đảm hóa đơn được lập, sử dụng đúng quy định ngay từ đầu.