Nâng ngưỡng doanh thu tính thuế lên 10 tỷ đồng: Bước đi chiến lược tháo gỡ rào cản cho hộ kinh doanh

Việc nâng ngưỡng doanh thu thuế lên 10 tỷ đồng sẽ tạo “khoảng đệm” giúp hộ kinh doanh phát triển. Ảnh: Thuế TP. Hồ Chí Minh

Động lực cho sự tăng trưởng

Việc Chính phủ giao Bộ Tài chính nghiên cứu nâng ngưỡng doanh thu từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng/năm để áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản hơn đang nhận được sự quan tâm đặc biệt từ cộng đồng doanh nghiệp và các chuyên gia. Đây được coi là bước đi chiến lược nhằm tháo gỡ rào cản cho nhóm hộ kinh doanh đang trên đà phát triển.

Theo bà Ngô Thanh Hạnh, Tổng giám đốc Công ty TNHH Đào tạo và Tư vấn THTAX, nếu đề xuất này trở thành hiện thực, đây sẽ là một thay đổi chính sách đáng chú ý, tạo tác động tích cực đối với một bộ phận lớn hộ, cá nhân kinh doanh, nhất là những đơn vị đang chuyển mình từ quy mô nhỏ lên quy mô vừa.

Bà Ngô Thanh Hạnh, Tổng giám đốc Công ty TNHH Đào tạo và Tư vấn THTAX. Ảnh: Đức Mỹ

Bà Hạnh cho rằng, lợi ích lớn nhất nằm ở việc giảm áp lực về thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ thuế. Hiện nay, khi phải chuyển đổi phương thức quản lý, khi vừa vượt ngưỡng 3 tỷ đồng, nhiều hộ kinh doanh gặp khó khăn trong việc tập hợp chi phí và quản trị.

Do đó, việc nâng ngưỡng lên 10 tỷ đồng sẽ tạo ra một “khoảng đệm” cần thiết, giúp các hộ có thêm thời gian chuẩn hóa hệ thống kế toán, hóa đơn và quản trị dòng tiền trước khi sẵn sàng cho những bước tiến lớn hơn.

Liên quan đến nội dung này, ông Nguyễn Ngọc Tịnh, Phó Giám đốc Công ty kiểm toán DFK Việt Nam đánh giá cao ý nghĩa thực tiễn của chính sách này trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tư nhân.

Ông Tịnh cho biết, đối với phương pháp kê khai doanh thu, chi phí gây nhiều khó khăn cho hộ kinh doanh, do phần lớn các hộ kinh doanh không thể tự mình theo dõi hồ sơ chứng từ, điều kiện thanh toán để đáp ứng những khoản chi ra được tính vào chi phí được trừ khi kê khai xác định thuế TNCN.

Nếu áp dụng phương pháp trực tiếp trên doanh thu sẽ gỡ bỏ được những lo lắng, do thực tế đa số các hộ, cá nhân kinh doanh có nguồn lực hạn chế trong khâu tổ chức công tác hóa đơn, chứng từ, kế toán và có tâm lý sợ khai sai, bị phạt hành chính...

Ông Tịnh tin rằng, sự thay đổi lần này sẽ được đón nhận rộng rãi, tuy nhiên cũng nên cho phép các hộ, cá nhân kinh doanh được quyền chọn phương pháp kê khai (trực tiếp trên doanh thu hoặc doanh thu trừ chi phí) để phù hợp với nguồn lực (nhân sự, công nghệ, tài chính...) của từng người nộp thuế.

Bên cạnh sự thông thoáng của chính sách pháp luật thì cơ quan Thuế cũng nên có những biện pháp tuyên truyền sâu rộng về chính sách thuế thông qua các đầu mối như ban quản lý chợ, phường xã... để ngăn chặn những hành vi tiêu cực như: Chia nhỏ doanh thu, tách thành nhiều hộ kinh doanh, bán hàng cung cấp dịch vụ không xuất hóa đơn, trốn thuế...

Đơn giản hóa kê khai dựa trên nền tảng số

Trong quá trình triển khai chính sách nâng ngưỡng doanh thu lên 10 tỷ đồng, phương thức kê khai và áp dụng tính thuế phù hợp là bài toán then chốt. Theo các chuyên gia, vấn đề nằm ở việc xây dựng một cơ chế “dễ kê khai, dễ thực hiện nhưng vẫn đảm bảo tính minh bạch”.

Bà Ngô Thanh Hạnh cho rằng, cơ chế tính thuế dựa trên doanh thu là phương pháp tối ưu đối với các hộ kinh doanh trong ngưỡng 10 tỷ đồng, vì nó giúp người nộp thuế xác định nghĩa vụ trực tiếp mà không cần quá trình xác định chi phí được trừ phức tạp.

Tuy nhiên, khi phương pháp này được áp dụng, điều kiện tiên quyết là doanh thu phải được ghi nhận đầy đủ, trung thực và có khả năng kiểm chứng. Đặc biệt, đối với những lĩnh vực bán lẻ trực tiếp như: Nhà hàng, nhà thuốc hay dịch vụ, cần thiết của việc đồng bộ giữa phần mềm bán hàng, hóa đơn điện tử và dữ liệu ngân hàng.

Đồng thời, cơ quan quản lý nên tận dụng tối đa dữ liệu điện tử thay vì yêu cầu người nộp thuế nhập liệu thủ công nhiều lần. Khi hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền truyền đến cơ quan Thuế, hệ thống có thể tự động hỗ trợ tổng hợp doanh thu và gợi ý nghĩa vụ thuế, vừa giảm tải cho người dân, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Ông Nguyễn Ngọc Tịnh, Phó Giám đốc Công ty kiểm toán DFK Việt Nam. Ảnh: Đức Mỹ

Ông Nguyễn Ngọc Tịnh bổ sung, đối với những hộ kinh doanh tiệm cận ngưỡng 10 tỷ đồng, việc áp dụng công nghệ vào quản lý không chỉ là yêu cầu từ phía cơ quan Thuế, mà là nền tảng quản trị cốt lõi. Dù được chọn phương pháp tính thuế đơn giản, hộ kinh doanh vẫn cần chủ động chuẩn hóa sổ sách, công nợ và dòng tiền. Đây không chỉ là vấn đề thuế mà là yêu cầu sống còn khi quy mô ngày càng mở rộng.

Việc cơ quan Thuế hỗ trợ tổng hợp doanh thu, dự tính số thuế sẽ là đòn bẩy lớn để người kinh doanh tập trung vào phát triển sản xuất. Khi hệ thống quản lý đồng bộ, công khai và minh bạch, sự tự giác tuân thủ của hộ kinh doanh sẽ được nâng cao, tạo tiền đề vững chắc cho việc quản lý thuế hiệu quả và công bằng.

Đảm bảo công bằng và phát triển bền vững nguồn thu

Tình trạng “chia nhỏ” doanh thu hay tâm lý ngại vượt ngưỡng 10 tỷ đồng nhằm né thuế của người nộp thuế. Các chuyên gia nhận định, đây là thách thức cần giải quyết đồng bộ để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

Theo ông Nguyễn Ngọc Tịnh, để ngăn chặn tình trạng phân tán doanh thu sang nhiều chủ thể, cơ quan thuế cần tăng cường phân tích dữ liệu từ hóa đơn điện tử, thông tin ngân hàng và các sàn thương mại điện tử.

Việc quản lý dựa trên dữ liệu giúp nhận diện kịp thời những trường hợp có dấu hiệu “né ngưỡng”, từ đó tạo ra môi trường cạnh tranh bình đẳng.

Đồng thời, đề xuất xây dựng cơ chế cảnh báo sớm, khi doanh thu tiến gần ngưỡng 10 tỷ đồng, cơ quan Thuế cần chủ động hướng dẫn, thông báo về nghĩa vụ mới và lộ trình chuyển đổi, giúp người kinh doanh chuẩn bị tâm thế sẵn sàng thay vì lo âu, né tránh.

Đồng quan điểm, bà Ngô Thanh Hạnh cho rằng, cần hạn chế tối đa hiệu ứng “vách đá thuế”. Nếu sự thay đổi về phương pháp tính thuế diễn ra quá đột ngột khi vượt ngưỡng, người kinh doanh có thể rơi vào tình thế khó khăn về tài chính hoặc chi phí tuân thủ tăng vọt. Do đó, cần có cơ chế chuyển tiếp lộ trình, giúp người nộp thuế có đủ thời gian thích nghi.

Đối với hộ kinh doanh, trong môi trường quản lý số hóa hiện nay, việc gian lận doanh thu không còn là giải pháp bền vững. Các dữ liệu liên quan đến hàng hóa, dòng tiền và hóa đơn đang được đối chiếu ngày càng sâu. Vì vậy, thay vì chia nhỏ hoạt động, các hộ kinh doanh nên tận dụng thời điểm này để nâng cấp mô hình, xây dựng hệ thống kế toán chuyên nghiệp và cân nhắc chuyển đổi thành doanh nghiệp chính thức.