Thứ bảy 21/11/2026 19:51
Thời tiết: Hà Nội 20°C
Đà Nẵng 23°C
Cà Mau 26°C
Hải Phòng 19°C
TP Hồ Chí Minh 31°C
e-ISSN 3093-3501
Chính sách / Diễn đàn
aa

Khoáng sản xuất khẩu vẫn phải bảo đảm nguồn gốc hợp pháp

Lê Bùi
Việc cắt giảm điều kiện kinh doanh khoáng sản không đồng nghĩa với bãi bỏ các yêu cầu về nguồn gốc hợp pháp, tiêu chuẩn chất lượng và điều kiện xuất khẩu theo quy định chuyên ngành.
riêng thuế tài nguyên chiếm khoảng 62%. Điều này phản ánh vai trò quan trọng của sắc thuế này trong cơ cấu các khoản thu từ hoạt động khai thác khoáng sản.
Hoạt động khai thác khoáng sản. Ảnh minh họa: Internet

Trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan đối với khoáng sản xuất khẩu, Bộ Tài chính phản ánh vướng mắc về việc áp dụng các quy định sau khi Chính phủ ban hành chính sách cắt giảm điều kiện kinh doanh. Trọng tâm là xác định trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc bảo đảm nguồn gốc hợp pháp, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và cung cấp chứng từ chứng minh điều kiện xuất khẩu. Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đã có ý kiến làm rõ các quy định quản lý đối với mặt hàng này.

Theo Bộ Tài chính, hiện chính sách quản lý khoáng sản xuất khẩu được quy định tại Điều 9 Luật Địa chất và khoáng sản số 54/2024/QH15; Nghị định số 193/2025/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 21/2026/NĐ-CP; Thông tư số 23/2021/TT-BCT được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 45/2023/TT-BCT; Thông tư số 11/2026/TT-BXD và các quy định liên quan đến xuất khẩu than.

Các quy định này yêu cầu khoáng sản xuất khẩu phải bảo đảm nguồn gốc hợp pháp, đáp ứng danh mục chủng loại, chỉ tiêu kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng do Bộ Công Thương và Bộ Xây dựng ban hành. Tuy nhiên, chưa quy định doanh nghiệp phải nộp chứng từ cho cơ quan Hải quan để chứng minh khoáng sản xuất khẩu đáp ứng các điều kiện trên.

Trong khi đó, ngày 18/5/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, trong đó quy định không thực hiện điều kiện kinh doanh khoáng sản tại Điều 14 Nghị định số 17/2020/NĐ-CP. Đồng thời, theo Nghị định số 292/2026/NĐ-CP ngày 22/7/2026, khoáng sản thuộc Danh mục hàng hóa xuất khẩu có điều kiện.

Từ những quy định trên, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công Thương làm rõ khoáng sản xuất khẩu, bao gồm cả than, có phải đáp ứng điều kiện về nguồn gốc hợp pháp và danh mục chủng loại, chỉ tiêu kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng hay không; trường hợp phải đáp ứng thì doanh nghiệp có phải nộp chứng từ chứng minh cho cơ quan Hải quan và cụ thể là những chứng từ gì.

Phúc đáp vấn đề này, Bộ Công Thương khẳng định, việc cắt giảm điều kiện kinh doanh khoáng sản theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP không làm thay đổi yêu cầu về nguồn gốc hợp pháp và các quy định quản lý đối với khoáng sản xuất khẩu.

Cụ thể, khoản 6 Điều 9 Luật Địa chất và khoáng sản số 54/2024/QH15 quy định kinh doanh khoáng sản không có nguồn gốc hợp pháp là hành vi bị nghiêm cấm; điểm c khoản 1 Điều 78 của Luật quy định khoáng sản đưa vào chế biến phải có nguồn gốc hợp pháp.

Bên cạnh đó, theo khoản 2 Điều 4, khoản 1 Điều 8 và Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định số 292/2026/NĐ-CP, khoáng sản thuộc Danh mục hàng hóa xuất khẩu có điều kiện; thương nhân xuất khẩu phải đáp ứng các quy định pháp luật chuyên ngành tương ứng.

Đối với khoáng sản làm vật liệu xây dựng, Thông tư số 11/2026/TT-BXD quy định danh mục, quy cách và chỉ tiêu kỹ thuật khoáng sản được phép xuất khẩu. Riêng đối với than, Quyết định số 363/QĐ-BCT ngày 28/2/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định định hướng xuất khẩu than trong từng giai đoạn. Việc quản lý chủng loại, tiêu chuẩn chất lượng than xuất khẩu được thực hiện theo các quy định pháp luật chuyên ngành còn hiệu lực.

Về hồ sơ, chứng từ chứng minh đáp ứng điều kiện xuất khẩu, Bộ Công Thương dẫn Điều 24 Luật Hải quan số 54/2014/QH13, quy định hồ sơ hải quan gồm tờ khai hải quan hoặc chứng từ thay thế tờ khai hải quan và các chứng từ có liên quan. Tùy từng trường hợp, người khai hải quan phải nộp, xuất trình chứng từ theo quy định của pháp luật.

Đối với khoáng sản làm vật liệu xây dựng, khoản 4 Điều 3 Thông tư số 11/2026/TT-BXD quy định doanh nghiệp xuất khẩu chịu trách nhiệm về nguồn gốc hợp pháp, danh mục, quy cách, chỉ tiêu kỹ thuật của khoáng sản xuất khẩu; đồng thời lưu giữ, cung cấp hồ sơ chứng minh khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Theo Bộ Công Thương, thương nhân khi thực hiện xuất khẩu có trách nhiệm bảo đảm khoáng sản đáp ứng các quy định pháp luật có liên quan; lưu giữ, cung cấp hồ sơ, tài liệu phục vụ công tác kiểm tra, giám sát theo quy định. Việc nộp, xuất trình chứng từ khi thực hiện thủ tục hải quan phải căn cứ quy định của pháp luật về hải quan và pháp luật chuyên ngành.

Trên cơ sở các quy định hiện hành, Bộ Công Thương đề nghị Bộ Tài chính căn cứ quy định pháp luật có liên quan, hướng dẫn việc nộp, xuất trình chứng từ đối với khoáng sản xuất khẩu theo thẩm quyền, bảo đảm thống nhất trong thực hiện, không phát sinh thêm thành phần hồ sơ, thủ tục ngoài quy định của pháp luật.

Tin bài có thể bạn quan tâm

Cần thống nhất hướng xử lý khi dừng cấp C/O

Cần thống nhất hướng xử lý khi dừng cấp C/O

Việc dừng cấp một số loại Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) từ tháng 11/2026 khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi làm thủ tục hải quan để hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt. Cục Hải quan đang đề nghị Bộ Công Thương làm rõ thời điểm và phạm vi dừng cấp C/O để thống nhất hướng xử lý.
Hoàn thiện cơ chế giá, tháo gỡ vướng mắc nhập khẩu điện

Hoàn thiện cơ chế giá, tháo gỡ vướng mắc nhập khẩu điện

Thông tư sửa đổi, bổ sung quy định về khung giá phát điện và khung giá nhập khẩu điện đang được Bộ Công Thương đang lấy ý kiến và hoàn thiện. Dự thảo đề xuất làm rõ cách tính giá điện tại biên giới, bổ sung chi phí truyền tải vào cấu phần giá và giữ ổn định giá trong hợp đồng đã ký, hướng đến minh bạch hóa chi phí, tạo cơ sở cho hoạt động mua bán điện xuyên biên giới và tháo gỡ vướng mắc trong quá trình đàm phán.
Thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: Phát huy vai trò của chính quyền cơ sở

Thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: Phát huy vai trò của chính quyền cơ sở

Ngành Thuế đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, tập trung rà soát, chuẩn hóa dữ liệu, đôn đốc thu nộp và giải quyết vướng mắc cho người dân. Đáng chú ý, sự phối hợp của chính quyền xã, phường được xác định là yếu tố quan trọng, góp phần đưa công tác quản lý thuế đến sát từng địa bàn, từng người nộp thuế.
Bảo vệ thương hiệu từ cuộc chiến chống hàng giả

Bảo vệ thương hiệu từ cuộc chiến chống hàng giả

Thương mại điện tử càng phát triển, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ càng có thêm cơ hội len lỏi qua các nền tảng số. Không chỉ mất thị phần, doanh nghiệp còn đối mặt nguy cơ bị chiếm dụng thương hiệu, suy giảm niềm tin khách hàng. Bảo vệ thương hiệu vì thế cần bắt đầu từ kiểm soát nguồn hàng, minh bạch giao dịch và chủ động nhận diện vi phạm.
Thuế chống bán phá giá với thiết bị tháp điện gió nhập khẩu

Thuế chống bán phá giá với thiết bị tháp điện gió nhập khẩu

Hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định của dự án đầu tư thuộc đối tượng ưu đãi được miễn thuế nhập khẩu theo quy định. Việc kê khai, thu, nộp và hoàn thuế chống bán phá giá được thực hiện theo quy định đối với thuế nhập khẩu.
Tờ khai điều chỉnh thuế nhập khẩu do lỗi hệ thống xử lý thế nào?

Tờ khai điều chỉnh thuế nhập khẩu do lỗi hệ thống xử lý thế nào?

Việc điều chỉnh các tờ khai hải quan do lỗi hệ thống dẫn đến khai sai thuế suất thuế nhập khẩu cần được xem xét trên cơ sở chính sách thuế và quy định về xử lý vi phạm hành chính.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước những thay đổi về AHTN 2028?

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì trước những thay đổi về AHTN 2028?

Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo AHTN 2028 dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2028, đặt ra yêu cầu doanh nghiệp chủ động rà soát mã số và chuẩn bị cho những thay đổi trong phân loại hàng hóa.
Danh mục mã hàng xuất nhập khẩu thay đổi từ năm 2028

Danh mục mã hàng xuất nhập khẩu thay đổi từ năm 2028

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam theo phiên bản Danh mục AHTN 2028.
Tiêu chí xác định đối tượng chịu thuế TTĐB đối với nước giải khát nhập khẩu

Tiêu chí xác định đối tượng chịu thuế TTĐB đối với nước giải khát nhập khẩu

Trước kiến nghị của Công ty CP Chatude Global, tại Công văn số 24185/CHQ-NVTHQ ngày 12/11/2026, Cục Hải quan đã làm rõ tiêu chí xác định đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với nước giải khát nhập khẩu, trong đó hàm lượng đường trên 5g/100ml là căn cứ quan trọng để áp dụng chính sách thuế.
Thủ tục hải quan đối với hàng hóa chất phát sinh nhiều vướng mắc

Thủ tục hải quan đối với hàng hóa chất phát sinh nhiều vướng mắc

Trước vướng mắc của Chi cục Hải quan khu vực IV liên quan đến mặt hàng chất xúc tiến lưu hóa cao su đã điều chế CY-9 và Potassium Gold Cyanide, tại Công văn số 24288/CHQ-GSQL ngày 16/11/2026 Cục Hải quan đã có ý kiến xử lý cụ thể.
Da vụn thu hồi trong sản xuất được phân loại mã HS như thế nào?

Da vụn thu hồi trong sản xuất được phân loại mã HS như thế nào?

Phát sinh da vụn, phần da lỗi và lớp da mỏng trong quá trình sản xuất da thuộc, Công ty CP Tong Hong Tannery Việt Nam băn khoăn về mã số hàng hóa khi xuất khẩu. Theo Cục Hải quan, việc xác định mã HS đối với các mặt hàng này cần căn cứ vào đặc tính, mức độ gia công và khả năng sử dụng thực tế của hàng hóa.
Doanh nghiệp cần đáp ứng điều kiện gì khi nhập khẩu song song hàng hóa mang ký hiệu ®

Doanh nghiệp cần đáp ứng điều kiện gì khi nhập khẩu song song hàng hóa mang ký hiệu ®

Hàng hóa mang ký hiệu ® vẫn có thể được nhập khẩu song song nếu đáp ứng các quy định về sở hữu trí tuệ và pháp luật nhập khẩu. Đây là nội dung Cục Hải quan trả lời kiến nghị của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) liên quan đến vướng mắc của doanh nghiệp.
Dừng một số thủ tục cấp C/O, doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ vướng mắc

Dừng một số thủ tục cấp C/O, doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ vướng mắc

Việc không tiếp tục thực hiện ba thủ tục cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa theo Nghị quyết số 19/2026/NQ-CP đang khiến một số doanh nghiệp phản ánh khó hoàn thiện hồ sơ hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu và triển khai hợp đồng. Ban Quản lý các khu chế xuất và công nghiệp TP. Hồ Chí Minh đã kiến nghị Cục Xuất nhập khẩu sớm hướng dẫn tháo gỡ.
Gỗ rừng trồng nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT nếu đáp ứng điều kiện

Gỗ rừng trồng nhập khẩu thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT nếu đáp ứng điều kiện

Trước vướng mắc của Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh về hồ sơ gỗ nhập khẩu và thuế GTGT đối với sản phẩm gỗ có nguồn gốc rừng trồng nhập khẩu, Bộ Tài chính đã có hướng dẫn cụ thể nhằm tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp ngành gỗ.
Đề xuất chỉ tiêu kỹ thuật riêng cho từng dạng sản phẩm khoáng sản xuất khẩu

Đề xuất chỉ tiêu kỹ thuật riêng cho từng dạng sản phẩm khoáng sản xuất khẩu

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo quy định chỉ tiêu kỹ thuật đối với khoáng sản xuất khẩu và tiêu chuẩn chế biến sâu đất hiếm. Việc cụ thể hóa yêu cầu theo từng dạng sản phẩm hướng tới nâng giá trị tài nguyên, đồng thời làm rõ căn cứ áp dụng cho doanh nghiệp.