![]() |
| Hóa chất nhập khẩu phục vụ sản xuất, kinh doanh. Ảnh: Tư liệu |
Theo báo cáo, trong quá trình làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu, Chi cục Hải quan khu vực IV phát sinh một số vướng mắc liên quan đến mặt hàng chất xúc tiến lưu hóa cao su đã điều chế CY-9 và Potassium Gold Cyanide.
Giải quyết vướng mắc này, Cục Hải quan đã đưa ra ý kiến về hướng xử lý hồ sơ, căn cứ phân loại và chính sách quản lý chuyên ngành đối với từng mặt hàng.
Theo đó, đối với mặt hàng khai báo là chất xúc tiến lưu hóa cao su đã điều chế CY-9, vướng mắc phát sinh do cơ quan kiểm định không đủ điều kiện thực hiện phân tích thành phần, hàm lượng và bản chất Styrene Butadiene rubber/copolymer có trong mẫu hàng.
Để có cơ sở xác định chính xác tên hàng và mã số, Cục Hải quan đề nghị Chi cục Hải quan khu vực IV hướng dẫn doanh nghiệp nhập khẩu cung cấp bổ sung hồ sơ, tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất. Trong đó, cần tập trung làm rõ thành phần cấu tạo, hàm lượng các thành phần và bản chất Styrene Butadiene rubber/copolymer trong sản phẩm.
Trên cơ sở hồ sơ, tài liệu bổ sung, cơ quan Hải quan xem xét, đánh giá thông tin về hàng hóa để xác định tên hàng, mã số theo đúng quy định về phân loại hàng hóa.
Đối với mặt hàng khai báo Potassium Gold Cyanide, Cục Hải quan làm rõ căn cứ phân loại theo quy định tại Chú giải pháp lý 1 Phần VI, Phụ lục I ban hành kèm Thông tư số 31/2022/TT-BTC ngày 8/6/2022 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Theo quy định này, các mặt hàng đáp ứng mô tả tại nhóm 28.43, 28.46 hoặc 28.52 được xếp vào các nhóm tương ứng và không được đưa vào nhóm nào khác của Phần này.
Trên cơ sở đó, trường hợp mặt hàng nhập khẩu được xác định là hợp chất vô cơ Potassium Gold Cyanide thì phù hợp phân loại thuộc nhóm 28.43, mã số 2843.30.00 - Hợp chất vàng.
Về bản chất hóa học, Potassium Gold Cyanide là một xyanua phức vô cơ của vàng và kali. Cục Hải quan viện dẫn quy định tại số thứ tự 40, Nhóm 1, mục I.1.1 Phụ lục III ban hành kèm Nghị định số 24/2026/NĐ-CP ngày 17/1/2026 của Chính phủ. Theo đó, các hợp chất xyanua không có thông tin tại cột mã CAS và công thức hóa học thuộc danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt.
Do Nghị định số 24/2026/NĐ-CP chưa quy định cụ thể mã số và công thức hóa học đối với hợp chất xyanua nên Cục Hải quan cho biết không có căn cứ để loại trừ mặt hàng Potassium Gold Cyanide khỏi danh mục hóa chất cần kiểm soát đặc biệt nêu trên.
Liên quan đến vướng mắc trong áp dụng chính sách quản lý đối với hóa chất nhập khẩu từ nước ngoài đưa vào doanh nghiệp chế xuất (DNCX), trước đó, một số chi cục hải quan khu vực và doanh nghiệp phản ánh việc áp dụng chính sách quản lý đối với hóa chất cần kiểm soát đặc biệt đưa vào DNCX chưa thống nhất giữa các địa phương. Có địa phương yêu cầu giấy phép nhập khẩu, trong khi có địa phương không yêu cầu đối với trường hợp hóa chất được đưa vào DNCX để sử dụng trong khu vực này.
Trước vướng mắc đó, Cục Hải quan cho biết, ngày 5/11/2026, đã có Công văn số 23913/CHQ-GSQL trao đổi với Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) về việc áp dụng chính sách quản lý đối với hóa chất nhập khẩu từ nước ngoài đưa vào DNCX.
Theo đó, Cục Hải quan đã rà soát các quy định về khu vực hải quan riêng, DNCX, Luật Hóa chất và Luật Quản lý ngoại thương.
Cụ thể, tại khoản 4 Điều 3 Luật Quản lý ngoại thương, khu vực hải quan riêng là khu vực địa lý xác định trên lãnh thổ Việt Nam, được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; có quan hệ mua bán, trao đổi hàng hóa với phần lãnh thổ còn lại và nước ngoài là quan hệ xuất khẩu, nhập khẩu.
Trong khi đó, tại Nghị định số 35/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp chế xuất là doanh nghiệp thực hiện hoạt động chế xuất trong khu chế xuất, khu công nghiệp và khu kinh tế. Các khu vực này được ngăn cách với lãnh thổ bên ngoài bằng hệ thống tường rào, có cổng và cửa ra vào, bảo đảm điều kiện kiểm tra, giám sát, kiểm soát của cơ quan Hải quan.
Cũng theo Cục Hải quan, tại khoản 2 và khoản 4 Điều 57 Luật Quản lý ngoại thương về việc không áp dụng một số biện pháp quản lý ngoại thương đối với hàng hóa từ nước ngoài đưa vào khu vực hải quan riêng, trừ biện pháp cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu và kiểm dịch; hàng hóa vẫn phải chịu sự giám sát của cơ quan Hải quan.
Mặc dù, tại Công văn số 2347/HC-QLHC ngày 11/9/2026 gửi Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, Cục Hóa chất đã hướng dẫn trường hợp DNCX thuộc khu vực hải quan riêng nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt từ nước ngoài vào khu vực này để sử dụng thì không áp dụng biện pháp quản lý theo giấy phép, trừ trường hợp Thủ tướng Chính phủ quyết định khác theo quy định tại Điều 59 Luật Quản lý ngoại thương.
Tuy nhiên, theo Cục Hải quan, văn bản trên mới hướng dẫn Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, trong khi thực tế áp dụng tại các địa phương chưa thống nhất. Tình trạng này gây khó khăn cho công tác thực thi chính sách của cơ quan hải quan và phát sinh phản ứng từ phía doanh nghiệp.
Cục Hải quan cũng lưu ý hóa chất là mặt hàng đặc thù, có mức độ rủi ro cao, cần được kiểm soát chặt chẽ ngay từ khâu xuất nhập khẩu. Trên thực tế, hóa chất do DNCX nhập khẩu có thể được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất các sản phẩm, hàng hóa khác, sau đó xuất khẩu hoặc chuyển tiêu thụ vào thị trường nội địa.
Nếu không có cơ chế quản lý đồng bộ ngay từ khâu nhập khẩu, các quy định hiện hành có thể tiềm ẩn nguy cơ tạo kẽ hở trong quản lý, đặc biệt đối với các loại hóa chất nhạy cảm như tiền chất công nghiệp, hóa chất có thể bị lợi dụng để điều chế, sản xuất ma túy.
Do đó, Cục Hải quan đã đề nghị Cục Hóa chất nghiên cứu áp dụng các biện pháp quản lý, kiểm soát đối với hóa chất có mức độ rủi ro cao đưa từ nước ngoài vào DNCX; đồng thời báo cáo Bộ Công Thương có hướng dẫn cụ thể về việc cấp giấy phép nhập khẩu hóa chất từ nước ngoài vào DNCX, bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Cục Hải quan cho biết sau khi nhận được ý kiến của Cục Hóa chất sẽ có văn bản gửi các chi cục hải quan khu vực để thống nhất thực hiện.