Thứ ba 17/11/2026 22:19
Thời tiết: Hà Nội 27°C
Đà Nẵng 28°C
Cà Mau 26°C
Hải Phòng 27°C
TP Hồ Chí Minh 29°C
e-ISSN 3093-3501
Vấn đề - Sự kiện
aa

Giảm tác hại thuốc lá: Từ chính sách thuế đến kiểm soát điểm bán

Hương Quỳnh
Lộ trình tăng thuế sẽ khiến tăng giá bán thuốc lá được kỳ vọng góp phần giảm người hút thuốc và số ca tử vong sớm. Cùng với chính sách thuế, việc kiểm soát điểm bán, ngăn mua bán thuốc lá mới trên môi trường số được đặt ra trong tiến trình sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Giảm tác hại thuốc lá: Từ chính sách thuế đến kiểm soát điểm bán
Các đại biểu chia sẻ về các giải pháp để phòng chống tác hại của thuốc lá. Ảnh: Hương Quỳnh.

Hướng tới giảm khả năng chi trả

Tại hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá trong tiến trình sửa đổi luật ngày 17/11, các ý kiến nhấn mạnh vai trò của chính sách thuế, giá trong hạn chế tiêu dùng. Vấn đề không chỉ là số thu ngân sách từ thuốc lá, mà còn là chi phí y tế, tổn thất kinh tế và khả năng tiếp cận sản phẩm của thanh thiếu niên.

Theo ông Đặng Khắc Lợi, Phó Cục trưởng Cục Báo chí, sau hơn 13 năm triển khai Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao nhận thức xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn tiếp tục đặt ra những thách thức lớn.

Dẫn số liệu của Bộ Y tế, ông Lợi cho biết mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá. Chi phí y tế và tổn thất kinh tế do thuốc lá ước tính khoảng 108.700 tỷ đồng mỗi năm, tương đương 1,14% GDP. Gánh nặng này tác động đến hệ thống y tế, ngân sách nhà nước và chất lượng nguồn nhân lực.

Một trong những giải pháp hiệu quả được bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đề cập đó là tác động của chính sách thuế. Luật thuế Tiêu thụ đặc biệt được Quốc hội thông qua tháng 6/2025 có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo vệ sức khỏe người dân.

Theo tính toán của WHO, khi thực hiện đầy đủ lộ trình tăng thuế thuốc lá từ năm 2027 đến năm 2031, chính sách có thể giúp giảm khoảng 2,1 triệu người hút thuốc. Con số này bao gồm những người bỏ thuốc và những người không bắt đầu hút thuốc nhờ tác động của chính sách.

Về lâu dài, ước tính việc thực hiện lộ trình có thể giúp tránh khoảng 700.000 ca tử vong sớm do thuốc lá. Đây là những tác động được dự báo, gắn với việc thực hiện đầy đủ chính sách.

Đánh giá cao lộ trình tăng thuế theo đề xuất của Bộ Tài chính và quyết định của Chính phủ, Quốc hội, bác sĩ Nguyễn Tuấn Lâm cho rằng, tăng thuế theo lộ trình là cách tiếp cận phù hợp, giúp tránh thay đổi quá đột ngột.

Tuy nhiên, xét riêng mục tiêu bảo vệ sức khỏe, tăng thuế ở mức cao và nhanh sẽ tạo tác động giảm tiêu dùng tốt hơn. Một điểm được lưu ý là sau khi hoàn thành lộ trình vào năm 2031, tỷ trọng thuế trong giá bán lẻ thuốc lá tại Việt Nam ước đạt khoảng 59%, vẫn thấp hơn mức trung bình thế giới khoảng 62%.

Vì vậy, Việt Nam tiếp tục nghiên cứu lộ trình tăng thuế sau năm 2031, hướng tới tỷ trọng thuế trong giá bán lẻ khoảng 75% theo khuyến cáo của WHO.

Cùng quan điểm cần phát huy vai trò của thuế, Đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến cho rằng chính sách thuế, giá thuốc lá phải được nhìn nhận như một công cụ quan trọng để bảo vệ sức khỏe người dân.

Theo số liệu trong báo cáo của Bộ Y tế được Đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến dẫn lại, tỷ trọng thuế trong giá bán thuốc lá ở Việt Nam chỉ khoảng 36%. Trong khi thu nhập tăng, thuốc lá vẫn có giá tương đối thấp, dễ mua và dễ tiếp cận. Điều này gây khó khăn cho mục tiêu giảm người hút thuốc, nhất là ngăn thanh thiếu niên bắt đầu sử dụng.

Vì vậy việc điều chỉnh chính sách thuế, giá theo lộ trình hướng tới giảm khả năng chi trả đối với thuốc lá, qua đó hạn chế tiêu dùng và ngăn người mới bắt đầu hút.

Kiểm soát điểm bán, ngăn mua bán trá hình trên mạng

Đặc biệt, nhằm hỗ trợ mục tiêu phòng, chống tác hại thuốc lá bên cạnh chính sách thuế và giá, các ý kiến tại hội thảo cho rằng cần đồng thời hạn chế sự hiện diện của thuốc lá tại điểm bán và tăng hiệu quả thực thi trên môi trường số.

Giảm tác hại thuốc lá: Từ chính sách thuế đến kiểm soát điểm bán
Toàn cảnh Hội thảo.

Đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến phân tích, trưng bày thuốc lá tại cửa hàng, quầy bán lẻ có thể làm tăng sự chú ý, tạo tiếp xúc thường xuyên với sản phẩm, trong đó có thanh thiếu niên. Khi quảng cáo thuốc lá bị nghiêm cấm, việc trưng bày thiếu kiểm soát có thể trở thành một hình thức quảng bá gián tiếp.

Theo thông tin ông Đặng Khắc Lợi, tiến trình sửa đổi Luật Phòng chống tác hại thuốc lá đang tập trung thảo luận các giải pháp như tăng cường kiểm soát việc bán thuốc lá; không cho phép trưng bày sản phẩm hoặc hình ảnh thuốc lá tại điểm bán; tăng bảo vệ người dưới 18 tuổi...

Việc bổ sung, làm rõ khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá thông thường và các loại thuốc lá mới khác cũng được đặt ra nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý.

Đối với thuốc lá mới, việc thực hiện quy định cấm theo Nghị quyết số 173/2024/QH15 đã có kết quả bước đầu. Tuy nhiên, hoạt động mua bán đang chuyển sang những hình thức khó nhận diện hơn.

Dẫn nghiên cứu, giám sát không gian mạng năm 2025 của Trường Đại học Y tế công cộng, ông Đặng Khắc Lợi cho biết, dù các điểm bán lẻ công khai cơ bản được xóa bỏ, vẫn có tới 34,9% cửa hàng chuyển sang mua bán ngầm trực tuyến. Các thủ thuật được ghi nhận gồm đổi tên sản phẩm thành “đầu bàn chải điện”, “tinh dầu thơm phòng” để qua mặt hệ thống kiểm duyệt trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng chức năng và nền tảng số. Việc kiểm soát phải theo sát cách thức quảng cáo, giao dịch trá hình khi hoạt động mua bán dịch chuyển lên mạng. Các giải pháp về thuế, kiểm soát điểm bán và thực thi quy định cấm vì thế cần được triển khai đồng bộ.

Bài liên quan

Tin bài có thể bạn quan tâm

Cảnh báo sớm tạm hoãn xuất cảnh: Giải pháp giúp người nộp thuế hạn chế rủi ro

Cảnh báo sớm tạm hoãn xuất cảnh: Giải pháp giúp người nộp thuế hạn chế rủi ro

Với sự phối hợp liên ngành chặt chẽ và ứng dụng công nghệ hiện đại, thời gian hủy bỏ lệnh tạm hoãn xuất cảnh sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế đã được rút ngắn chỉ còn từ 5 đến 7 phút. Đáng chú ý, ngành Thuế đang đa dạng hóa các phương thức cảnh báo sớm qua eTax Mobile, VNeID và tin nhắn SMS giúp người nộp thuế chủ động phòng tránh rủi ro trước mỗi chuyến đi.
Cục Thuế siết chặt kỷ cương: Công chức làm sai phải bỏ tiền túi hoàn trả ngân sách

Cục Thuế siết chặt kỷ cương: Công chức làm sai phải bỏ tiền túi hoàn trả ngân sách

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa ban hành Công văn số 8743/CT-PC về trách nhiệm của cơ quan Thuế và công chức thuế trong thi hành công vụ.
Doanh nghiệp cần nhận diện sớm rủi ro để phát triển bền vững

Doanh nghiệp cần nhận diện sớm rủi ro để phát triển bền vững

Trong bối cảnh ngành Thuế đẩy mạnh chuyển đổi số và quản lý rủi ro dựa trên cơ sở dữ liệu tập trung, tuân thủ nghĩa vụ thuế không chỉ là kê khai hay nộp tiền đúng hạn. Nhận diện sớm dấu hiệu rủi ro, kiểm soát chặt chẽ từng hóa đơn điện tử và chủ động thiết lập "chuỗi bằng chứng giao dịch" chính là chìa khóa giúp DN an tâm phát triển bền vững.
Nâng cao năng lực khai thác AI có kiểm soát trong phòng, chống ma túy

Nâng cao năng lực khai thác AI có kiểm soát trong phòng, chống ma túy

Công tác phòng, chống ma túy đặt ra yêu cầu ngày càng cao về ứng dụng khoa học, công nghệ và AI trong thu thập, xử lý, phân tích, xác minh thông tin. Để khai thác hiệu quả công nghệ, đồng thời bảo đảm kiểm soát rủi ro và độ tin cậy của kết quả, Đội Kiểm soát Hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực I xây dựng chương trình bồi dưỡng chuyên đề về nâng cao năng lực khai thác AI có kiểm soát, phục vụ công tác phòng, chống ma túy.
Nộp thừa tiền thuế: Quyền hoàn trả thuộc về người nộp thuế

Nộp thừa tiền thuế: Quyền hoàn trả thuộc về người nộp thuế

Theo Luật sư Nguyễn Văn Được, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín, pháp luật cho phép người nộp thuế được bù trừ hoặc hoàn trả khoản tiền thuế nộp thừa khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Hải quan đóng vai trò đặc biệt trong đợt cao điểm chống buôn lậu dịp tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027

Hải quan đóng vai trò đặc biệt trong đợt cao điểm chống buôn lậu dịp tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027

Ngày 12/11/2026, Trưởng ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia) đã ký ban hành Kế hoạch cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ dịp trước, trong và sau tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027. Đại tá Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã trả lời Tạp chí Kinh tế - Tài chính về vấn đề này.
Hợp tác quốc tế tạo động lực hiện đại hóa hải quan

Hợp tác quốc tế tạo động lực hiện đại hóa hải quan

Kết nối dữ liệu, phát triển Cửa khẩu thông minh, ứng dụng công nghệ kiểm soát hàng hóa và đào tạo nghiệp vụ đang trở thành những trọng tâm trong quan hệ đối ngoại của ngành Hải quan, góp phần thúc đẩy hiện đại hóa và tạo thuận lợi thương mại.
Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII ghi nhận 2.148 vụ vi phạm, thu giữ gần 20 tấn ma túy

Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII ghi nhận 2.148 vụ vi phạm, thu giữ gần 20 tấn ma túy

Trong hai ngày 11 và 12/11/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Hải quan Việt Nam phối hợp với Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) và Văn phòng Liên lạc Tình báo Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (RILO A/P) tổ chức Hội nghị tổng kết Chiến dịch Con rồng Mê Kông VIII (OMD VIII). Chiến dịch ghi nhận 2.148 vụ vi phạm, mức cao nhất qua các giai đoạn triển khai, với số lượng lớn ma túy, tiền chất và động vật, thực vật hoang dã bị thu giữ.
Bốn vấn đề doanh nghiệp cần thực hiện khi kinh doanh trên nền tảng số

Bốn vấn đề doanh nghiệp cần thực hiện khi kinh doanh trên nền tảng số

Từ nghĩa vụ thuế, hóa đơn điện tử đến xác thực người bán, bảo vệ người tiêu dùng và quản lý hoạt động khuyến mại trực tuyến, nhiều vấn đề doanh nghiệp quan tâm đã được cơ quan chức năng TP. Hồ Chí Minh giải đáp tại Hội nghị Đối thoại Doanh nghiệp - Chính quyền TP. Hồ Chí Minh.
Đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và xử lý tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực

Đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và xử lý tạm hoãn xuất cảnh theo thời gian thực

Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa có công văn gửi Thuế các tỉnh, thành phố và các Ban, đơn vị trực thuộc về việc đẩy mạnh tuyên truyền chính sách thuế và thực hiện quy định tạm hoãn xuất cảnh.
Gỡ vướng thuế, tiếp sức người kinh doanh

Gỡ vướng thuế, tiếp sức người kinh doanh

Ghi nhận những giải pháp quản lý thuế được Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu tại phiên chất vấn ngày 12/11, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng việc triển khai sẽ giúp giải quyết hồ sơ mã số thuế tồn đọng, giảm thời gian, giảm chi phí tuân thủ cho người nộp thuế.
Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn trước vướng mắc, rõ giải pháp hoàn thuế

Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn trước vướng mắc, rõ giải pháp hoàn thuế

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Văn Sơn, Trưởng ban Đào tạo Hội Tư vấn và Đại lý thuế TP. Hồ Chí Minh, đánh giá Bộ trưởng Bộ Tài chính đã thẳng thắn nhìn nhận khó khăn của doanh nghiệp trong hoàn thuế, đồng thời đề cập những giải pháp gắn cải cách thủ tục với kiểm soát rủi ro và nâng cao trách nhiệm thực thi.
Hoàn thuế đạt 99% dự toán năm, góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp

Hoàn thuế đạt 99% dự toán năm, góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp

Trong 10 tháng năm 2026, số tiền hoàn thuế đã đạt khoảng 99% dự toán cả năm. Đánh giá cao nỗ lực của Bộ Tài chính và cơ quan Thuế trong việc đẩy nhanh tiến độ hoàn thuế, các chuyên gia cho rằng, kết quả này không chỉ góp phần giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp, mà còn thể hiện những chuyển biến tích cực trong cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.
Xử lý 2,5 triệu mã số thuế: Không chỉ làm sạch dữ liệu, mà còn bảo đảm môi trường kinh doanh an toàn

Xử lý 2,5 triệu mã số thuế: Không chỉ làm sạch dữ liệu, mà còn bảo đảm môi trường kinh doanh an toàn

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, làm sạch khoảng 2,5 triệu mã số thuế tồn đọng không chỉ nhằm chuẩn hóa cơ sở dữ liệu quản lý thuế, mà còn góp phần nuôi dưỡng, bảo đảm môi trường kinh doanh an toàn, ngăn chặn tình trạng lợi dụng mã số thuế của doanh nghiệp không còn hoạt động để trốn thuế, kinh doanh bất hợp pháp.
Cải cách hải quan: Từ số hóa thủ tục đến đổi mới phương thức quản lý

Cải cách hải quan: Từ số hóa thủ tục đến đổi mới phương thức quản lý

Tái cấu trúc thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu, hoàn thiện thể chế và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ là những hướng đi trọng tâm của ngành Hải quan nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo nền tảng xây dựng Hải quan thông minh.