 | |
|
Bà đánh giá như thế nào về những điểm mới được đề xuất tại dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật thuế Thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15?
Tôi đánh giá, dự thảo Nghị định lần này là một bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa những thay đổi mang tính nền tảng của Luật thuế Thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa hệ thống thuế và đảm bảo an sinh xã hội.
Điểm nổi bật nhất, theo tôi là tính linh hoạt và sự tiệm cận thực tế. Việc quy định chi tiết hơn các khoản thu nhập từ tiền lương, tiền công, đồng thời mở rộng các khoản không tính vào thu nhập chịu thuế cho thấy tư duy quản lý đã chuyển từ “thu đúng, thu đủ” sang “nuôi dưỡng nguồn thu” và chia sẻ khó khăn với người lao động.
Bên cạnh đó, việc đồng bộ hóa các định nghĩa về lợi ích ngoài tiền lương cũng giúp giảm thiểu tranh chấp giữa cơ quan Thuế và doanh nghiệp, góp phần tạo môi trường pháp lý minh bạch hơn.
Một trong những nội dung được quan tâm nhất là đề xuất không tính thuế đối với một số khoản như tiền ăn giữa ca, hỗ trợ nhà ở, các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo... Bà nhìn nhận vấn đề này như thế nào?
Đây là đề xuất có tác động rất tích cực. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt, đặc biệt là thực phẩm và năng lượng tại các đô thị lớn, đang gia tăng, việc không đánh thuế các khoản như tiền ăn giữa ca hay hỗ trợ nhà ở... giúp người lao động tăng thu nhập thực tế mà doanh nghiệp không nhất thiết phải tăng lương cơ bản.
Đồng thời, chính sách này cũng tạo động lực để doanh nghiệp chú trọng hơn, chăm lo tốt hơn đời sống nhân viên, qua các gói phúc lợi phi tiền mặt. Đặc biệt, ưu đãi thuế đối với chi phí nhà ở, điện, nước sẽ là sự hỗ trợ rất thiết thực cho công nhân tại các khu công nghiệp, giúp họ ổn định cuộc sống và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.
Có thể khẳng định, các đề xuất này tại dự thảo Nghị định do Bộ Tài chính xây dựng là một bước đi vừa nhân văn vừa hiệu quả. Chính sách này sẽ khuyến khích trách nhiệm xã hội của cá nhân, huy động thêm nguồn lực trực tiếp để hỗ trợ các đối tượng yếu thế thay vì chỉ dựa vào ngân sách nhà nước.
Đồng thời, để được giảm trừ thuế, các khoản đóng góp phải có chứng từ, hóa đơn rõ ràng, điều này cũng góp phần thúc đẩy tính minh bạch trong hoạt động thiện nguyện. Quan trọng hơn, người nộp thuế sẽ cảm thấy những đóng góp của mình cho cộng đồng được ghi nhận và trân trọng.
Theo bà, những thay đổi này sẽ tác động như thế nào đến người lao động và hộ kinh doanh trong thực tế?
Tác động là rất rõ ràng. Ngưỡng thu nhập không phải nộp thuế được nâng lên, nếu không có người phụ thuộc thì mức thu nhập dưới 15,5 triệu đồng/tháng sẽ không phải nộp thuế, cao hơn đáng kể so với trước đây (11 triệu đồng). Nếu tính thêm cả bảo hiểm bắt buộc (khoảng 10,5 triệu đồng), ngưỡng thực tế chưa phải nộp thuế có thể lên tới gần 17,3 triệu đồng/tháng.
Luật mới không chỉ tăng mức giảm trừ mà còn rút gọn biểu thuế lũy tiến từ 7 bậc xuống còn 5 bậc. Việc nới rộng khoảng cách giữa các bậc thuế giúp người lao động có thu nhập trung bình (từ 15 - 30 triệu đồng) chỉ phải chịu mức thuế suất thấp (5% hoặc 10%), thay vì nhanh chóng bị đẩy lên các bậc thuế cao như trước.
Một điểm đáng chú ý khác đi kèm trong luật này là việc nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế từ 100 triệu lên 500 triệu đồng/năm đối với hộ và cá nhân kinh doanh sẽ giúp giảm đáng kể gánh nặng thuế. Ngoài ra, cơ chế cho phép điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh theo biến động CPI cũng giúp chính sách thuế bám sát thực tiễn hơn.
Đặc biệt, Luật thuế Thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 cũng trao quyền cho Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) biến động, giúp chính sách thuế luôn bám sát hơi thở thị trường mà không cần chờ sửa đổi luật.
Tôi lấy ví dụ: một người có thu nhập 30 triệu đồng/tháng và nuôi 2 người phụ thuộc, theo quy định cũ chỉ được giảm trừ 19,8 triệu đồng, nên phần thu nhập tính thuế vẫn ở mức hơn 10 triệu đồng. Tuy nhiên, theo quy định mới, mức giảm trừ tăng lên 27,9 triệu đồng. Sau khi trừ thêm bảo hiểm, thu nhập tính thuế gần như không đáng kể, do đó số thuế phải nộp sẽ giảm đi rất rõ rệt. Điều này cho thấy chính sách mới thực sự có ý nghĩa trong việc cải thiện đời sống người lao động.
Từ góc độ thực tiễn, bà có đề xuất gì để hoàn thiện dự thảo Nghị định?
Theo tôi, để Nghị định đi vào cuộc sống hiệu quả hơn, cơ quan soạn thảo nên xem xét bổ sung hoặc điều chỉnh một số nội dung. Trước hết là nên có cơ chế điều chỉnh tự động đối với các mức giảm trừ, chẳng hạn như tiền ăn trưa, dựa trên biến động của chỉ số giá tiêu dùng (CPI), thay vì phải chờ sửa đổi văn bản.
Bên cạnh đó, cần đơn giản hóa thủ tục chứng minh đối với các khoản chi như nhà ở hoặc từ thiện, cho phép sử dụng chứng từ điện tử rõ ràng để người lao động thuận tiện khi quyết toán thuế.
Tôi cũng cho rằng cần làm rõ hơn khái niệm “lợi ích kèm theo”, nhất là các dịch vụ đi kèm nhà ở như phí quản lý, internet hay vệ sinh, để tránh cách hiểu khác nhau giữa các địa phương. Ngoài ra, trong bối cảnh làm việc từ xa ngày càng phổ biến, dự thảo có thể cân nhắc bổ sung các khoản hỗ trợ chi phí thiết bị, internet cho người lao động làm việc tại nhà.
Xin trân trọng cảm ơn bà!
