 |
| Chính sách thuế TNCN làm rõ rõ hơn các khoản không tính vào thu nhập chịu thuế. Ảnh: HQ. |
Phúc lợi được quy định rõ hơn, người lao động hưởng lợi
Là chuyên viên kinh doanh của một tập đoàn lớn trên phố Duy Tân (Hà Nội), anh Nguyễn Văn Thịnh cho biết, ngoài tiền lương khoảng 35 triệu đồng/tháng, doanh nghiệp còn hỗ trợ tiền ăn giữa ca, thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo chuyên môn và có chính sách bố trí chỗ ở cho nhóm kỹ sư làm việc tại các dự án dài ngày.
“Trước đây, mỗi khi công ty có thêm khoản hỗ trợ nào, anh em đều phải hỏi phòng kế toán xem có phải tính thuế hay không. Có khoản mỗi nơi hiểu một kiểu nên doanh nghiệp cũng khá lúng túng. Nay quy định rõ hơn thì cả người lao động lẫn doanh nghiệp đều yên tâm hơn khi thực hiện”, anh Nguyễn Văn Thịnh chia sẻ.
Tương tự, chị Lê Thu Hà, nhân viên kế toán tại một doanh nghiệp sản xuất ở Bắc Ninh cho biết, điều chị quan tâm không chỉ là số thuế phải nộp được giảm bao nhiêu mà còn là việc nhiều khoản phúc lợi đã được quy định rõ ràng hơn.
“Chi phí sinh hoạt ngày càng tăng nên bất kỳ khoản hỗ trợ nào không phải tính thuế đều có ý nghĩa. Quan trọng hơn, khi quy định minh bạch thì doanh nghiệp cũng dễ xây dựng chính sách phúc lợi, còn người lao động hiểu rõ quyền lợi của mình hơn”, chị Lê Thu Hà nói.
Đây cũng là một trong những mục tiêu khi sửa đổi Luật thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) số 109/2025/QH15 và ban hành Nghị định số 253/2026/NĐ-CP.
Theo Bộ Tài chính, việc hoàn thiện đồng bộ các quy định về thu nhập chịu thuế, thu nhập được miễn thuế, các khoản không tính vào thu nhập chịu thuế và các khoản giảm trừ không chỉ nhằm hoàn thiện chính sách điều tiết thu nhập mà còn góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi hơn cho người lao động và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.
Theo Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15 được hướng dẫn với 22 nhóm thu nhập được miễn thuế. Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định rõ hơn các khoản không tính vào thu nhập chịu thuế, các khoản giảm trừ và một số nội dung hướng dẫn khác nhằm bảo đảm việc áp dụng thống nhất trong thực tiễn.
Một trong những nội dung được nhiều người lao động quan tâm là chính sách đối với tiền ăn giữa ca, ăn trưa. Theo quy định mới, khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa do người sử dụng lao động chi trả bằng tiền chỉ tính vào thu nhập chịu thuế đối với phần vượt quá 1,2 triệu đồng/người/tháng. Trường hợp doanh nghiệp trực tiếp tổ chức bữa ăn, mua suất ăn hoặc cấp phiếu ăn thì khoản chi này không tính vào thu nhập chịu thuế của người lao động.
Theo Bộ Tài chính, quy định này được xây dựng trên cơ sở mức khống chế trước đây không còn phù hợp với thực tế và văn bản quy định mức 730.000 đồng/người/tháng đã được bãi bỏ. Việc xác định ngưỡng 1,2 triệu đồng/người/tháng vừa bảo đảm quyền lợi của người lao động, vừa tạo cơ sở pháp lý thống nhất để doanh nghiệp thực hiện, hạn chế tình trạng mỗi đơn vị áp dụng theo một cách khác nhau.
Không chỉ vậy, Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15 cũng miễn thuế đối với khoản tiền lương, tiền công trả cho những ngày người lao động không nghỉ hoặc nghỉ chưa hết số ngày nghỉ hàng năm theo đúng quy định của Bộ luật Lao động, Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức.
Trong quá trình xây dựng chính sách, nhiều doanh nghiệp đề nghị làm rõ cách xác định nghĩa vụ thuế đối với khoản thanh toán tiền nghỉ hằng năm chưa sử dụng. Vì vậy, Nghị định số 253/2026/NĐ-CP quy định rõ việc miễn thuế chỉ áp dụng đối với khoản chi trả đúng theo quy định của pháp luật. Trường hợp doanh nghiệp chi trả vượt chế độ hoặc theo chính sách riêng thì việc xác định nghĩa vụ thuế được thực hiện theo quy định chung của pháp luật về thuế.
Doanh nghiệp mạnh dạn chăm lo người lao động
Một điểm mới khác được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao là quy định không tính vào thu nhập chịu thuế đối với lợi ích từ nhà ở do doanh nghiệp xây dựng để bố trí cho người lao động sử dụng, bao gồm cả tiền điện, nước và các dịch vụ đi kèm (nếu có).
Theo ông Trương Bá Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính), quy định này được hoàn thiện nhằm bảo đảm thống nhất với chủ trương khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nhà ở cho người lao động, nhất là tại khu công nghiệp, vùng sâu, vùng xa hoặc các địa bàn có điều kiện lao động đặc thù. Khi doanh nghiệp trực tiếp đầu tư xây dựng nhà ở cho người lao động sử dụng, lợi ích mà người lao động được hưởng từ nhà ở cùng các dịch vụ thiết yếu đi kèm sẽ không tính vào thu nhập chịu thuế theo quy định.
Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas cho rằng, đây là một trong những quy định có ý nghĩa thực tiễn đối với cả doanh nghiệp và người lao động.
Để thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân, Nghị định số 253/2026/NĐ-CP đã hoàn thiện quy định theo hướng người lao động không phải tính thuế thu nhập cá nhân đối với lợi ích từ nhà ở do doanh nghiệp đầu tư xây dựng để bố trí cho người lao động sử dụng, bao gồm cả tiền điện, nước và các dịch vụ đi kèm.
Đối với trường hợp doanh nghiệp thuê nhà cho người lao động và trả thay tiền thuê nhà, Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Nghị định số 253/2026/NĐ-CP tiếp tục kế thừa nguyên tắc xác định khoản lợi ích chịu thuế, theo đó khoản tiền thuê nhà tính vào thu nhập chịu thuế không vượt quá 15% tổng thu nhập chịu thuế (chưa bao gồm tiền thuê nhà, điện, nước và các dịch vụ kèm theo). Quy định này không thay đổi về bản chất chính sách mà tiếp tục bảo đảm sự thống nhất trong quá trình thực hiện.
 |
| Công chức thuế tỉnh Khánh Hòa giới thiệu chính sách thuế mới đến người nộp thuế. Ảnh: TKH. |
Bên cạnh đó, miễn thuế đối với phần tiền lương, tiền công làm ban đêm, làm thêm giờ được trả cao hơn so với làm việc trong thời gian bình thường; đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng đối với một số khoản thu nhập từ quỹ hưu trí bổ sung, bảo hiểm hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ theo quy định của Luật.
Các quy định này góp phần khuyến khích người lao động chủ động tích lũy cho tuổi nghỉ hưu và tạo điều kiện để doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn đến các chính sách an sinh dài hạn.
Giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người nộp thuế
Đánh giá về những sửa đổi của Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Nghị định số 253/2026/NĐ-CP, đại diện Deloitte Việt Nam cho biết, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc bổ sung hoặc làm rõ một số khoản thu nhập được miễn thuế hay không tính vào thu nhập chịu thuế, mà còn ở việc chuẩn hóa các quy định để giảm vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Theo Deloitte Việt Nam, nhiều nội dung trước đây phát sinh cách hiểu khác nhau giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý, đặc biệt đối với các khoản phúc lợi, khoản chi phục vụ người lao động hoặc các khoản thu nhập phát sinh trong quá trình làm việc. Khi các quy định được hướng dẫn cụ thể hơn, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong việc xây dựng chính sách tiền lương, tiền thưởng và phúc lợi; đồng thời giảm rủi ro về thuế trong quá trình kê khai, quyết toán.
Một trong những mục tiêu quan trọng của Nghị định số 253/2026/NĐ-CP là giảm chi phí tuân thủ cho cả người nộp thuế và cơ quan chi trả thu nhập thông qua việc làm rõ các quy định còn có nhiều cách hiểu khác nhau trong thực tiễn. Việc hướng dẫn cụ thể ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế các tranh chấp phát sinh trong quá trình thanh tra, kiểm tra và tạo điều kiện để chính sách được áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước.
Một nội dung khác được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá tích cực là việc đơn giản hóa thủ tục quyết toán thuế đối với một số trường hợp theo quy định mới. Theo Deloitte Việt Nam, cùng với quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ của ngành Thuế trong những năm gần đây, việc chuẩn hóa dữ liệu và hoàn thiện quy định sẽ giúp giảm đáng kể thời gian, chi phí và sai sót trong quá trình kê khai, quyết toán thuế thu nhập cá nhân của cả doanh nghiệp và người lao động.
Đồng quan điểm, đại diện PwC Việt Nam cho rằng, Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15 và Nghị định số 253/2026/NĐ-CP không chỉ hướng tới điều chỉnh chính sách thuế mà còn góp phần hoàn thiện môi trường tuân thủ.
Khi quy định rõ ràng, minh bạch và thống nhất hơn, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc thiết kế chính sách nhân sự, còn người lao động cũng dễ dàng xác định quyền lợi và nghĩa vụ của mình khi thực hiện quyết toán thuế.
Bên cạnh các nội dung liên quan trực tiếp đến người làm công ăn lương, Luật thuế TNCN số 109/2025/QH15 còn bổ sung nhiều chính sách miễn thuế nhằm khuyến khích phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Có thể thấy, chính sách thuế TNCN mới không chỉ làm rõ phạm vi các khoản thu nhập được miễn thuế, các khoản không tính vào thu nhập chịu thuế hay các khoản giảm trừ, mà còn thể hiện định hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế.
Việc hoàn thiện chính sách lần này hướng tới xây dựng một hệ thống thuế TNCN minh bạch, dễ thực hiện và phù hợp hơn với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người nộp thuế và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện chính sách.
