Với 93% doanh nghiệp Việt Nam đã đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động vận hành và hơn 80% người dùng trực tuyến sử dụng công nghệ này mỗi ngày, Việt Nam đang nổi lên là một trong những thị trường tiếp cận AI nhanh nhất khu vực. Đằng sau những con số ấn tượng ấy là kỳ vọng về một động lực tăng trưởng mới, đặc biệt đối với hàng trăm nghìn doanh nghiệp nhỏ, vừa và siêu nhỏ đang tìm cách mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào hoạt động xuất khẩu số và thương mại xuyên biên giới.
 |
| Bà Nguyễn Thu Thảo (thứ hai từ phải sang) chia sẻ định hướng hỗ trợ doanh nghiệp siêu nhỏ ứng dụng AI, tham gia xuất khẩu số của Meta tại Họp báo khởi động chương trình Vietnam AI Innovation Challenge (ngày 28/5/2026). |
Cơ hội cho doanh nghiệp siêu nhỏ
Dẫn kết quả khảo sát diện rộng của Deloitte năm 2025, được bà Nguyễn Thu Thảo (Thảo Griffiths), Giám đốc Chính sách công phụ trách thị trường Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar của Meta chia sẻ với phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính, Việt Nam đang chứng kiến tốc độ phổ cập AI đáng chú ý ở cả khối doanh nghiệp lẫn người dùng cá nhân.
Nếu xét về hạ tầng công nghệ và quy mô đầu tư, Singapore vẫn giữ vị thế dẫn đầu trong khu vực. Tuy nhiên, ở góc độ ứng dụng thực tiễn, Việt Nam lại cho thấy sự năng động vượt trội. Theo bà Thảo, người dân và doanh nghiệp Việt Nam không chỉ tiếp cận AI nhanh mà còn đang từng bước khai thác công nghệ này theo chiều sâu, phục vụ trực tiếp cho công việc và hoạt động kinh doanh.
Xu hướng đó mở ra nhiều cơ hội cho khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ, nhóm doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế nhưng thường gặp hạn chế về nguồn lực. Việt Nam hiện sở hữu nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ với các sản phẩm có tiềm năng cạnh tranh quốc tế như thủ công mỹ nghệ, thời trang, thực phẩm chế biến hay các sản phẩm đặc sản địa phương.
Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Thị Hà, Khoa Tài chính - Kế toán, Trường Đại học Công nghệ Đông Á, trở ngại lớn nhất của các doanh nghiệp siêu nhỏ không nằm ở chất lượng sản phẩm mà ở khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu. Thiếu nguồn lực tài chính, nhân sự và kinh nghiệm phát triển thị trường quốc tế khiến nhiều đơn vị khó vượt ra khỏi phạm vi kinh doanh truyền thống.
Trong bối cảnh đó, AI cùng các nền tảng số đang trở thành “đòn bẩy” giúp thu hẹp khoảng cách giữa những doanh nghiệp quy mô nhỏ với khách hàng ở khắp nơi trên thế giới. Không chỉ hỗ trợ tìm kiếm và tiếp cận người mua mới, AI còn giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động thông qua tự động hóa các quy trình như chăm sóc khách hàng, xử lý đơn hàng, quản lý dữ liệu hay triển khai các chiến dịch tiếp thị trực tuyến.
Theo TS Nguyễn Thị Hà, khi nhiều địa phương đang đặt mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, việc đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng AI có thể góp phần nâng cao năng suất lao động, mở rộng đầu ra cho sản phẩm và tạo thêm động lực cho khu vực kinh tế tư nhân. Đặc biệt, đây là cơ hội để các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ vượt qua giới hạn địa lý, tiếp cận những thị trường mà trước đây họ khó có điều kiện khai phá.
 |
| Nhiều sáng kiến hỗ trợ doanh nghiệp cũng đang được triển khai với phạm vi rộng hơn, không chỉ dừng ở chuyển đổi số mà còn hướng tới xuất khẩu số và thương mại xuyên biên giới. |
Hướng tới xuất khẩu số và thương mại xuyên biên giới
Song song với quá trình ứng dụng AI ngày càng sâu rộng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhiều sáng kiến hỗ trợ doanh nghiệp cũng đang được triển khai với phạm vi rộng hơn, không chỉ dừng ở chuyển đổi số mà còn hướng tới xuất khẩu số và thương mại xuyên biên giới.
Một trong những chương trình tiêu biểu là sự hợp tác giữa Meta và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) từ năm 2022. Ban đầu tập trung vào thúc đẩy chuyển đổi số, chương trình sau đó được mở rộng sang lĩnh vực AI với nhiều hoạt động đào tạo, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ cho doanh nghiệp.
Theo thông tin từ Meta, trong giai đoạn tới, các chương trình hỗ trợ sẽ tiếp tục được mở rộng, hướng đến nhóm doanh nghiệp nhỏ, vừa và siêu nhỏ. Nội dung đào tạo dự kiến tập trung vào việc ứng dụng AI trong vận hành, tiếp thị, xây dựng thương hiệu và phát triển khách hàng. Đồng thời, các chủ đề liên quan đến xuất khẩu số, thương mại xuyên biên giới và khai thác nền tảng số để tiếp cận thị trường quốc tế cũng sẽ được đưa vào chương trình.
Bên cạnh các hoạt động đào tạo, Meta cho biết sẽ tiếp tục tham gia vào các sáng kiến phát triển hệ sinh thái AI tại Việt Nam thông qua kết nối chuyên gia, hỗ trợ đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực. Hiện doanh nghiệp này đang phối hợp với mạng lưới chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài nhằm tư vấn, đào tạo các nhóm phát triển AI tiềm năng, đồng thời thúc đẩy kết nối giữa các sáng kiến công nghệ với doanh nghiệp, nhà đầu tư và cộng đồng đổi mới sáng tạo.
Trong khuôn khổ các hoạt động này, từ ngày 17/7 đến 19/7/2026 tại Đà Nẵng, Meta, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (Bộ Tài chính), AI for Vietnam và Đại học Duy Tân dự kiến phối hợp tổ chức chương trình Vietnam AI Innovation Challenge. Theo ban tổ chức, cuộc thi tập trung vào phát triển các sản phẩm ứng dụng AI nhằm giải quyết những bài toán thực tiễn của doanh nghiệp trong các lĩnh vực như sản xuất, logistics, giáo dục, y tế, dịch vụ công và đô thị thông minh.
Trong bối cảnh kinh tế số tiếp tục mở rộng, AI được nhiều doanh nghiệp xem là công cụ hỗ trợ nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu nguồn lực và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường. Việc gia tăng các chương trình đào tạo, kết nối và hỗ trợ ứng dụng AI được kỳ vọng sẽ tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, tham gia sâu hơn vào môi trường kinh doanh số và các hoạt động thương mại xuyên biên giới.
