Thứ sáu 20/11/2026 14:22
Thời tiết: Hà Nội 17°C
Đà Nẵng 24°C
Cà Mau 32°C
Hải Phòng 20°C
TP Hồ Chí Minh 34°C
e-ISSN 3093-3501
Xuất nhập khẩu
aa

Làm chủ xuất khẩu số để đón cơ hội từ 290 tỷ USD

Ngô KIến
Trước làn sóng thương mại điện tử (TMĐT) bùng nổ tại Đông Nam Á, xuất khẩu số đang trở thành cơ hội lớn với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Tuy nhiên, để có được cơ hội này, ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội TMĐT Việt Nam cho rằng, đã đến lúc doanh nghiệp Việt chuyển từ “tham gia TMĐT” sang “làm chủ xuất khẩu số” để đón cơ hội từ 290 tỷ USD.
Làm chủ xuất khẩu số để đón cơ hội từ 290 tỷ USD
Theo dự báo của IDC, quy mô TMĐT khu vực Đông Nam Á có thể đạt gần 290 tỷ USD vào năm 2029. Ảnh minh hoạ.

Chuyển từ “tham gia TMĐT” sang “làm chủ xuất khẩu số”

TMĐT Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh, kéo theo sự dịch chuyển nhanh của hoạt động xuất khẩu từ mô hình truyền thống sang môi trường số. Theo Tập đoàn dữ liệu quốc tế (IDC), quy mô TMĐT khu vực có thể đạt gần 290 tỷ USD vào năm 2029, trở thành thị trường tăng trưởng nhanh thứ hai thế giới.

Làm chủ xuất khẩu số để đón cơ hội từ 290 tỷ USD

Xuất khẩu số hiện không còn là câu chuyện tương lai. IDC dự báo, nhóm SME sẽ đóng góp 58% tổng giá trị TMĐT Đông Nam Á vào năm 2029. Con số này cho thấy cơ hội không còn nằm riêng ở các tập đoàn lớn.

Ông Nguyễn Tấn Phong

Đáng chú ý, nhóm SME được dự báo sẽ đóng góp khoảng 58% tổng giá trị TMĐT của khu vực. Điều này cho thấy, cơ hội xuất khẩu số không còn là sân chơi riêng của các tập đoàn lớn mà đang mở rộng tới cả doanh nghiệp địa phương, hộ kinh doanh và các nhà sản xuất nhỏ.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM) nhận định, đây là thời điểm doanh nghiệp Việt cần chuyển từ tư duy “tham gia TMĐT” sang “làm chủ xuất khẩu số”.

Trong bối cảnh xuất khẩu truyền thống chịu nhiều tác động từ biến động kinh tế toàn cầu, TMĐT đang trở thành lối mở giúp hàng hóa Việt tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế mà không còn phụ thuộc hoàn toàn vào các kênh phân phối truyền thống.

“Người mua ngày càng quen với môi trường số, thanh toán số và các giao dịch xuyên biên giới. Đây là lối mở cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế”, ông Nguyễn Tấn Phong cho biết.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp nông sản, thủ công mỹ nghệ và sản phẩm địa phương đã bắt đầu tìm được khách hàng tại Thái Lan, Singapore hay châu Âu thông qua các nền tảng số. Nếu trước đây sản phẩm chủ yếu tiêu thụ trong nước, thì nay mô hình bán hàng trực tuyến giúp doanh nghiệp rút ngắn đáng kể khoảng cách với thị trường quốc tế.

Một trong những động lực quan trọng thúc đẩy xuất khẩu số là sự phát triển nhanh của thanh toán điện tử. IDC dự báo thanh toán số sẽ chiếm tới 97% tổng giao dịch TMĐT Đông Nam Á vào năm 2029.

Theo ông Phong, thanh toán số hiện không còn là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành hạ tầng cốt lõi của xuất khẩu số. Nếu dòng tiền không thông suốt thì rất khó mở rộng giao dịch xuyên biên giới.

Trước đây, nhiều doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn khi bán hàng ra nước ngoài do thủ tục thanh toán phức tạp, thời gian nhận tiền kéo dài và chi phí giao dịch cao. Tuy nhiên, sự phổ biến của ví điện tử, thanh toán thời gian thực và các hệ thống thanh toán nội địa đang giúp quá trình giao dịch trở nên thuận tiện hơn.

IDC nhận định, thanh toán nội địa tại Đông Nam Á được dự báo tăng gần gấp đôi, từ 45,1 tỷ USD năm 2024 lên khoảng 92 tỷ USD vào năm 2029. Xu hướng này cho thấy, người dùng đang ưu tiên các phương thức thanh toán nhanh, linh hoạt và dễ tiếp cận hơn.

Dù vậy, phía sau tốc độ tăng trưởng là áp lực không nhỏ về công nghệ và bảo mật dữ liệu. Theo chuyên gia của VECOM, doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào xuất khẩu số không chỉ cần mở gian hàng trực tuyến mà còn phải có khả năng tích hợp thanh toán đa nền tảng, quản trị dữ liệu và kiểm soát rủi ro giao dịch.

Ngay cả tại Singapore, thị trường được đánh giá có mức độ phát triển số cao trong khu vực, vẫn còn khoảng một phần ba SME phụ thuộc nhiều vào tiền mặt do lo ngại bảo mật dữ liệu và khó khăn khi tích hợp hệ thống thanh toán.

“Chuyển đổi số thực chất không đơn thuần là mua phần mềm hay mở gian hàng online, nó đòi hỏi thay đổi cả tư duy vận hành”, ông Phong nhận định.

Cơ sở để doanh nghiệp Việt tự tin làm chủ xuất khẩu số

Bên cạnh yếu tố công nghệ, khung pháp lý mới cũng đang tạo thêm dư địa cho TMĐT xuyên biên giới phát triển. Luật TMĐT có hiệu lực từ ngày 1/7 thể hiện rõ định hướng vừa quản lý, vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo trong kinh doanh số.

Luật đã bổ sung nhiều quy định liên quan tới TMĐT xuyên biên giới, livestream bán hàng và tiếp thị liên kết. Đây được xem là nền tảng pháp lý quan trọng để doanh nghiệp mạnh dạn triển khai các mô hình kinh doanh mới.

“Điều 9 của Luật TMĐT thể hiện rõ tư duy mới: không chỉ quản lý mà còn khuyến khích đổi mới sáng tạo trong kinh doanh số”, ông Phong cho hay.

Theo đó, các nền tảng TMĐT phải thực hiện xác thực danh tính người bán, tiếp nhận khiếu nại và lưu trữ dữ liệu theo quy định. Người livestream bán hàng không được quảng cáo sai lệch về hàng hóa, dịch vụ. Đối với hoạt động tiếp thị liên kết, đơn vị vận hành cũng phải xác thực người tham gia và kiểm soát các liên kết vi phạm.

Cùng với đó, Nghị định số 117/2025/NĐ-CP về quản lý thuế trên nền tảng TMĐT được đánh giá giúp đơn giản hóa nghĩa vụ thuế khi sàn TMĐT có chức năng thanh toán được phép khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân cho người bán.

Các chuyên gia cho rằng, điều này góp phần tăng tính minh bạch trong môi trường kinh doanh số, đồng thời giảm tình trạng nộp thuế chồng chéo và hạn chế khoảng trống quản lý kéo dài nhiều năm.

Ở góc độ thị trường, sự phát triển của livestream bán hàng, tiếp thị liên kết và nội dung số cũng đang làm thay đổi cấu trúc của hệ sinh thái xuất khẩu.

Nếu trước đây hoạt động xuất khẩu chủ yếu gắn với doanh nghiệp sản xuất và thương mại quy mô lớn, thì nay một cá nhân làm nội dung số, livestream hay tiếp thị liên kết cũng có thể tham gia vào chuỗi bán hàng xuyên biên giới.

Theo VECOM, các nền tảng như TikTok, YouTube hay Facebook đang tạo ra hệ sinh thái mới, nơi hoạt động quảng bá, bán hàng và thanh toán được kết nối gần như tức thời.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng thị trường là yêu cầu ngày càng cao về minh bạch dữ liệu, doanh thu và nghĩa vụ thuế. Đây cũng là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp Việt tiếp cận các thị trường khó tính như Liên minh châu Âu, Nhật Bản hay Hàn Quốc, nơi tiêu chuẩn về dữ liệu và minh bạch giao dịch luôn được đặt lên hàng đầu.

Theo ông Nguyễn Tấn Phong, điều doanh nghiệp Việt cần chuẩn bị ngay lúc này là thay đổi tư duy phát triển. “Xuất khẩu số đang trở thành một mô hình kinh doanh hoàn chỉnh, từ marketing, bán hàng, thanh toán đến chăm sóc khách hàng. Nếu chỉ đưa sản phẩm lên sàn mà không đầu tư vào dữ liệu, vận hành hay trải nghiệm người dùng thì rất khó cạnh tranh lâu dài”, ông Phong nhấn mạnh.

Ngoài ra, bài toán nhân lực số cũng đang trở nên cấp thiết khi công nghệ thay đổi nhanh, trong khi nhiều SME vẫn thiếu đội ngũ có kỹ năng vận hành TMĐT xuyên biên giới.

Dù còn nhiều thách thức, giới chuyên gia cho rằng Việt Nam đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển xuất khẩu số như dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng internet cao và cộng đồng doanh nghiệp năng động.

Trong cuộc đua TMĐT khu vực, tốc độ thích ứng sẽ quyết định khả năng chiếm lĩnh thị trường. Với doanh nghiệp Việt, xuất khẩu số không còn là lựa chọn thử nghiệm mà đang trở thành hướng đi quan trọng để mở rộng thị trường trong giai đoạn mới.

Tin bài có thể bạn quan tâm

Ngành dệt may đồng bộ nhiều giải pháp để đạt mục tiêu xuất khẩu 48 tỷ USD

Ngành dệt may đồng bộ nhiều giải pháp để đạt mục tiêu xuất khẩu 48 tỷ USD

Dù 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt 39,84 tỷ USD, tăng 3,9% so với cùng kỳ năm trước, song để đạt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu khoảng 48 tỷ USD cả năm vẫn còn nỗ lực hơn nữa, đặc biệt trong bối cảnh thị trường phục hồi chưa đồng đều, chi phí và tiêu chuẩn gia tăng. Trao đổi với Tạp chí Kinh tế - Tài chính, ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) đã phân tích những yếu tố quyết định giúp hoàn thành mục tiêu xuất khẩu năm 2026, đồng thời chia sẻ định hướng mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành trong thời gian tới.
Ba nhóm hàng xuất khẩu chủ lực mang về gần 290 tỷ USD

Ba nhóm hàng xuất khẩu chủ lực mang về gần 290 tỷ USD

Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng khi kim ngạch từ đầu năm đến ngày 15/11/2026 đạt 529,26 tỷ USD, tăng 28,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Lào Cai khai thông dòng chảy thương mại xuyên biên giới

Lào Cai khai thông dòng chảy thương mại xuyên biên giới

Nằm trên trục giao thương kết nối Tây Nam Trung Quốc với Việt Nam và ASEAN, Lào Cai đang từng bước chuyển lợi thế địa lý thành năng lực kết nối kinh tế. Từ đầu tư hạ tầng giao thông, xây dựng cửa khẩu thông minh đến mở rộng xúc tiến thương mại và khai thác các hiệp định thương mại tự do, địa phương hướng tới nâng cao vị thế trong chuỗi lưu chuyển hàng hóa khu vực.
Nông sản Việt vào EU: Không chỉ tăng sản lượng, phải nâng giá trị

Nông sản Việt vào EU: Không chỉ tăng sản lượng, phải nâng giá trị

Thực tế xuất khẩu cà phê trong 10 tháng năm 2026 tăng 18,1% về sản lượng nhưng giảm 5,4% về giá trị, cho thấy bài toán nâng giá trị nông sản vẫn còn nhiều thách thức. Tận dụng EVFTA, doanh nghiệp cần chuyển từ xuất khẩu thô sang chế biến sâu, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm và phát triển bền vững của EU.
DEPA và DEFA: Mở thị trường, nâng chuẩn xuất nhập khẩu

DEPA và DEFA: Mở thị trường, nâng chuẩn xuất nhập khẩu

Khi kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam vượt 1.000 tỷ USD sau 10 tháng năm 2026, yêu cầu nâng cao hiệu quả giao dịch, kết nối dữ liệu và giảm chi phí xuyên biên giới ngày càng rõ nét. Hiệp định Đối tác Kinh tế số (DEPA) và Hiệp định khung về Kinh tế số ASEAN (DEFA) được kỳ vọng mở thêm không gian cho thương mại số, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, khả năng tận dụng cơ hội phụ thuộc vào mức độ tương thích của thể chế, hạ tầng và năng lực số trong nước.
Nước mắm Việt tìm đường xuất khẩu vào thị trường khó tính

Nước mắm Việt tìm đường xuất khẩu vào thị trường khó tính

Có lợi thế về truyền thống sản xuất và bản sắc ẩm thực, nhưng mặt hàng nước mắm của Việt Nam vẫn chưa khai thác tương xứng tiềm năng xuất khẩu. Để chinh phục những thị trường khó tính, doanh nghiệp không chỉ cần bảo đảm chất lượng sản phẩm mà còn phải chứng minh nguồn gốc nguyên liệu và minh bạch toàn bộ quy trình sản xuất.
Xuất nhập khẩu đạt 1.070 tỷ USD, tiếp đà xuất siêu

Xuất nhập khẩu đạt 1.070 tỷ USD, tiếp đà xuất siêu

Hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực trong nửa đầu tháng 11/2026 khi quy mô kim ngạch duy trì ở mức cao và cán cân thương mại tiếp tục trạng thái xuất siêu.
CEPA Việt Nam - UAE: Biến lợi thế hiệp định thành động lực tăng trưởng

CEPA Việt Nam - UAE: Biến lợi thế hiệp định thành động lực tăng trưởng

CEPA Việt Nam - UAE mở thêm cánh cửa cho hàng hóa, dịch vụ và dòng vốn hai nước. Nhưng ưu đãi chỉ tạo lợi thế ban đầu; năng lực đáp ứng tiêu chuẩn, hiểu thị trường và xây dựng đối tác mới quyết định cơ hội thành đơn hàng, dự án và hiện diện bền vững trên thực tế.
Từ ngày 17/11/2026 thép cán nguội xuất khẩu sang EU bị áp thuế 16%

Từ ngày 17/11/2026 thép cán nguội xuất khẩu sang EU bị áp thuế 16%

Thép cán nguội có xuất xứ từ Việt Nam và các nước Ấn Độ, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Thổ Nhĩ Kỳ xuất khẩu vào Liên minh châu Âu (EU) chịu mức thuế chống bán phá giá 16% từ ngày 17/11/2026.
Nhôm Việt Nam bị Ấn Độ điều tra chống bán phá giá

Nhôm Việt Nam bị Ấn Độ điều tra chống bán phá giá

Không chỉ thanh và ống nhôm, nhiều sản phẩm như cửa, khung cửa, hệ mặt dựng, lan can, bộ tản nhiệt, giá đỡ pin mặt trời, bộ phận xe đạp và ván khuôn có xuất xứ từ Việt Nam cũng nằm trong phạm vi vụ điều tra chống bán phá giá do Ấn Độ khởi xướng.
VNR500 kiến tạo giá trị dài hạn, nâng cao sức cạnh tranh quốc gia

VNR500 kiến tạo giá trị dài hạn, nâng cao sức cạnh tranh quốc gia

Ngày 17/11, Vietnam Report phối hợp cùng Báo VietNamNet công bố Bảng xếp hạng VNR500 - Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam năm 2026. Lễ công bố năm nay đánh dấu cột mốc 20 năm VNR500 đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, ghi nhận và tôn vinh những đầu tàu kinh tế qua các giai đoạn phát triển.
Tạo đà tăng trưởng xuất khẩu từ thị trường xuyên biên giới

Tạo đà tăng trưởng xuất khẩu từ thị trường xuyên biên giới

Trong bối cảnh tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới đang mở thêm dư địa cho xuất nhập khẩu, giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng quốc tế, mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu. Đây cũng là cơ hội để nông sản chế biến, thực phẩm đặc sản, hàng thủ công mỹ nghệ và sản phẩm OCOP vượt qua giới hạn phân phối truyền thống, đóng góp vào mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số.
Hưng Yên: Xuất nhập khẩu tiến sát 17 tỷ USD và nhiều cơ hội bứt phá

Hưng Yên: Xuất nhập khẩu tiến sát 17 tỷ USD và nhiều cơ hội bứt phá

Trong 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Hưng Yên đạt 16,95 tỷ USD, tăng 16,1% so với cùng kỳ 2025. Riêng tháng 10, xuất khẩu vượt mốc 1 tỷ USD, tăng gần 30% so với cùng kỳ 2025, đưa mức xuất siêu của tỉnh từ đầu năm lên 1,28 tỷ USD.
Kết nối hệ sinh thái, khơi thông dòng chảy xuất khẩu hàng Việt

Kết nối hệ sinh thái, khơi thông dòng chảy xuất khẩu hàng Việt

Quy mô thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam năm 2026 ước đạt 37,2-37,8 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vai trò ngày càng lớn trong nền kinh tế. Tuy nhiên, để chuyển hóa thành sức bật xuất khẩu, hàng Việt cần nhiều hơn những kênh bán hàng trực tuyến. Đó là sự kết nối đồng bộ giữa sản xuất, công nghệ, logistics và phân phối, hình thành hệ sinh thái đủ năng lực đưa sản phẩm Việt tiếp cận sâu hơn với thị trường quốc tế.
Việt Nam - Chile: Mở rộng hợp tác, đưa cơ hội thành giá trị thực

Việt Nam - Chile: Mở rộng hợp tác, đưa cơ hội thành giá trị thực

Quan hệ Việt Nam - Chile có nền tảng từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Chile (VCFTA) và lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế. Yêu cầu không chỉ mở rộng trao đổi hàng hóa, mà còn kết nối đầu tư, tháo gỡ điểm nghẽn, chuyển tiềm năng thành đơn hàng, dự án và chuỗi giá trị bền vững.