![]() |
| Hoạt động thông quan hàng hóa qua cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành (Lào Cai). Ảnh: T.H |
Từ cửa ngõ giao thương đến trung tâm kết nối logistics
Trên Hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, Lào Cai không chỉ là điểm trung chuyển hàng hóa giữa Trung Quốc và Việt Nam mà còn giữ vai trò kết nối thị trường Tây Nam Trung Quốc với các nước ASEAN. Lợi thế này càng có ý nghĩa trong bối cảnh Trung Quốc đăng cai APEC năm 2026 tại Thâm Quyến và Việt Nam đảm nhiệm vai trò chủ nhà APEC năm 2027.
| Chi cục Hải quan khu vực VII cho biết, từ ngày 1/1 đến 31/10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu thuộc địa bàn quản lý đạt 3,284 tỷ USD, tăng 50% so với cùng kỳ năm 2025 (đạt 2,186 tỷ USD). Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 1,995 tỷ USD, tăng 72% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch nhập khẩu đạt hơn 1,289 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng trong tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 317,73 triệu USD, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu đạt 152,93 triệu USD, tăng 4%; nhập khẩu đạt 164,79 triệu USD, tăng 7%. |
Để khai thác tốt hơn vị trí địa kinh tế, Lào Cai đang mở rộng hợp tác thương mại, đồng thời chú trọng phát triển hạ tầng và dịch vụ logistics. Một trong những định hướng đáng chú ý là phát triển Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Lào Cai (Việt Nam) - Hà Khẩu (Trung Quốc), quy mô 3.828,8 ha, với mục tiêu kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu đạt 12 - 15 tỷ USD vào năm 2030. Định hướng này gắn hoạt động giao thương với phát triển dịch vụ logistics, chế biến sâu nông sản và gia tăng giá trị hàng hóa tại địa phương.
Thực tế, cơ cấu hàng hóa xuất khẩu qua Lào Cai đã cho thấy vai trò kết nối của địa bàn đối với nhiều vùng sản xuất trong nước. Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực VII cho biết, từ ngày 1/1 đến 31/10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu thuộc địa bàn quản lý đạt 3,284 tỷ USD, tăng 50% so với cùng kỳ năm 2025 (đạt 2,186 tỷ USD).
Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 1,995 tỷ USD, tăng 72% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch nhập khẩu đạt hơn 1,289 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025.
Riêng trong tháng 10/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 317,73 triệu USD, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu đạt 152,93 triệu USD, tăng 4%; nhập khẩu đạt 164,79 triệu USD, tăng 7%.
Thực tiễn cho thấy, để dòng hàng hóa lưu chuyển nhanh và ổn định hơn, hạ tầng giao thông được xác định là một trong những yếu tố then chốt.
Tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn 1.435 mm Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được kỳ vọng mở thêm năng lực vận tải hàng hóa từ khu vực biên giới tới hệ thống cảng biển phía Bắc. Cùng với đó, việc đàm phán Hiệp định liên Chính phủ về kết nối ray giữa ga Lào Cai mới và ga Hà Khẩu Bắc là bước chuẩn bị cho vận tải đường sắt liên thông Việt Nam - Trung Quốc.
Khi được kết nối đồng bộ, tuyến đường sắt sẽ mở rộng khả năng vận chuyển hàng hóa từ các cảng biển phía Bắc vào nội địa Trung Quốc, xa hơn là Trung Á và châu Âu, góp phần rút ngắn hành trình và giảm chi phí logistics.
Ở khu vực biên giới, cầu đường bộ qua sông Hồng tại Bản Vược (Bát Xát, Việt Nam) - Bá Sái (Trung Quốc) dự kiến hợp long nhịp chính trong tháng 12/2026, đưa vào vận hành trong năm 2027. Công trình bổ sung một mắt xích giao thông quan trọng, tạo thêm điều kiện cho hoạt động thương mại và vận chuyển hàng hóa qua biên giới.
Cùng với hạ tầng giao thông, Lào Cai đang triển khai Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh theo Quyết định số 453/QĐ-TTg ngày 18/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Hai khu vực được lựa chọn thí điểm là lối thông quan Kim Thành thuộc Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành và khu vực Bản Vược - Bá Sái.
Việc ứng dụng công nghệ số trong hoạt động cửa khẩu hướng đến rút ngắn thời gian thông quan, hạn chế ùn tắc, nhất là đối với nông sản trong thời điểm chính vụ. Đây cũng là điều kiện để bảo đảm chất lượng trái cây tươi xuất khẩu sang Vân Nam, đồng thời tạo thuận lợi cho hàng hóa nhập khẩu phục vụ sản xuất như nguyên liệu và phân bón.
![]() |
| Bốc dỡ hàng hóa tại Trung tâm Logistics Kim Thành (Lào Cai). Ảnh: T.H |
Đưa ưu đãi thương mại đến gần hơn với doanh nghiệp
Hạ tầng giao thông và cửa khẩu tạo điều kiện cho hàng hóa lưu chuyển, nhưng khả năng mở rộng thị trường còn phụ thuộc vào việc doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn và khai thác hiệu quả các cam kết thương mại. Vì vậy, Lào Cai đang chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các hiệp định thương mại tự do (FTA), đặc biệt là những quy định về xuất xứ hàng hóa và ưu đãi thuế quan.
Từ tháng 2/2026, thực hiện nhiệm vụ cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) được phân cấp, Sở Công Thương tỉnh Lào Cai quản lý 486 hồ sơ thương nhân, trong đó khoảng 40 thương nhân thường xuyên đề nghị cấp C/O.
Trong 9 tháng năm 2026, Sở Công Thương tỉnh Lào Cai đã cấp C/O cho hơn 630.000 tấn hàng hóa, trị giá khoảng 450 triệu USD. Danh mục hàng hóa khá đa dạng, từ thanh long, sầu riêng, sắn lát, quế, hồi đến bột đá và hàng may mặc. Thị trường xuất khẩu không chỉ có Trung Quốc và ASEAN mà còn mở rộng sang Ấn Độ, Trung Đông, Hoa Kỳ và Đài Loan (Trung Quốc).
Thông qua việc cấp C/O theo các hiệp định như ACFTA, RCEP, CPTPP, VKFTA, VJEPA và AANZFTA, doanh nghiệp có thêm điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh cho hàng xuất khẩu.
Song song với hỗ trợ về thủ tục xuất xứ, địa phương đẩy mạnh xúc tiến thương mại theo hướng tăng cường tiếp xúc trực tiếp giữa doanh nghiệp và đối tác. Lào Cai đã hỗ trợ doanh nghiệp tham gia Hội chợ triển lãm Trung Quốc - Nam Á lần thứ 10 và Hội chợ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Côn Minh lần thứ 30.
Đặc biệt, tại Hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch tổ chức tại Vân Nam tháng 5/2026, gần 150 đại diện doanh nghiệp, nhà đầu tư tham dự và 9 biên bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác được ký kết. Tỉnh cũng tổ chức Hội nghị kết nối xúc tiến xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2026; phối hợp tổ chức đoàn giao dịch thương mại ngành cà phê tại Côn Minh và chuẩn bị tham gia Hội chợ Kinh tế, Thương mại và Du lịch biên giới Việt Nam - Trung Quốc (Hồng Hà).
Những hoạt động trên mở thêm kênh tiếp cận thị trường, tìm kiếm đối tác và kết nối nguồn lực đầu tư cho doanh nghiệp địa phương.
Trong bối cảnh hợp tác kinh tế khu vực ngày càng mở rộng, APEC 2026 tại Trung Quốc và APEC 2027 tại Việt Nam là những sự kiện tạo thêm cơ hội kết nối giữa các nền kinh tế. Với Lào Cai, việc phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, cửa khẩu, dịch vụ logistics và xúc tiến thương mại đang gắn lợi thế cửa ngõ với những nhu cầu cụ thể của hoạt động sản xuất, xuất khẩu và lưu chuyển hàng hóa. Đây cũng là hướng đi để địa phương mở rộng không gian hợp tác kinh tế, thu hút nguồn lực và nâng cao vai trò trên hành lang thương mại khu vực.