![]() |
| Xuất khẩu năm 2026 đang hướng tới những dấu mốc quan trọng. Ảnh: Công ty cảng Green Port. |
Động lực từ công nghiệp chế biến, chế tạo và khối FDI
Theo số liệu thống kê của Cục Hải quan mới công bố, lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/11/2026, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 529,26 tỷ USD, tăng 118,29 tỷ USD (tương ứng tăng 28,8%) so với cùng kỳ năm 2025.
Đây là mức tăng trưởng đáng chú ý, không chỉ phản ánh sự mở rộng về quy mô xuất khẩu mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của các ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, nhất là lĩnh vực điện tử, công nghệ cao trong cơ cấu hàng hóa xuất khẩu.
Phân tích theo cơ cấu hàng hóa cho thấy, động lực lớn nhất của tăng trưởng xuất khẩu đến từ nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện.
Tính đến ngày 15/11, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đạt 162,33 tỷ USD, tăng 70,12 tỷ USD (tương ứng tăng 76%) so với cùng kỳ năm 2025.
Đáng chú ý, riêng nhóm hàng này đóng góp khoảng 59,3% vào tổng mức tăng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Đây là con số thể hiện rõ vai trò dẫn dắt của ngành công nghiệp điện tử đối với tăng trưởng xuất khẩu năm 2026.
Với tỷ trọng khoảng 30,7% tổng kim ngạch xuất khẩu, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục củng cố vị trí nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, đồng thời tạo khoảng cách đáng kể so với các nhóm hàng chủ lực khác.
Đứng thứ hai là máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác với kim ngạch 66,85 tỷ USD, tăng 15,96 tỷ USD so với cùng kỳ (tương ứng tăng 31,4%); tiếp đến, điện thoại các loại và linh kiện đạt 60,16 tỷ USD, tăng 9,35 tỷ USD (tương ứng tăng thêm khoảng 18,4%).
Như vậy, ba nhóm hàng công nghiệp chủ lực nêu trên đạt 289,34 tỷ USD, chiếm gần 54,7% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Đáng chú ý hơn, ba nhóm hàng này đóng góp khoảng 95,43 tỷ USD, tương đương 80,7% vào tổng mức tăng xuất khẩu cả nước.
Những con số trên cho thấy tăng trưởng xuất khẩu đang được dẫn dắt chủ yếu bởi các ngành công nghiệp có hàm lượng công nghệ và mức độ tham gia chuỗi cung ứng quốc tế cao.
Tuy nhiên, mức độ tập trung lớn vào một số nhóm hàng cũng đặt ra yêu cầu đa dạng hóa cơ cấu xuất khẩu, nâng cao giá trị gia tăng trong nước và tăng khả năng thích ứng trước biến động của thị trường thế giới.
Bên cạnh các nhóm hàng công nghiệp, những mặt hàng xuất khẩu truyền thống tiếp tục đóng góp vào tăng trưởng chung. Trong đó, hàng dệt, may đạt 35,2 tỷ USD; giày dép đạt 21,23 tỷ USD; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 15,76 tỷ USD; thủy sản đạt 10,89 tỷ USD…
Đáng chú ý, xuất khẩu rau quả đạt 8,75 tỷ USD, tăng 17,5% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho thấy dư địa phát triển của các nhóm hàng nông nghiệp, nhất là khi doanh nghiệp chú trọng nâng cao chất lượng, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu.
Một yếu tố quan trọng khác là đóng góp của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Đến ngày 15/11, xuất khẩu của khu vực FDI đạt 429,83 tỷ USD, chiếm 81,2% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Điều đó cho thấy các doanh nghiệp FDI tiếp tục giữ vai trò đầu tàu, đặc biệt trong các ngành điện tử, máy móc và thiết bị công nghệ cao. Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa hai khu vực cũng đặt ra yêu cầu tăng cường liên kết sản xuất, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Việt Nam.
Bên cạnh năng lực sản xuất, việc khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), đa dạng hóa thị trường và thích ứng với các yêu cầu thương mại quốc tế là những yếu tố hỗ trợ xuất khẩu. Các hiệp định như CPTPP, EVFTA và RCEP… tiếp tục tạo khuôn khổ thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận thị trường, tận dụng ưu đãi thuế quan và mở rộng đối tác.
Cùng với đó, những nỗ lực cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và tạo thuận lợi thương mại của các cơ quan quản lý góp phần giảm thời gian, chi phí thông quan, hỗ trợ doanh nghiệp duy trì tăng trưởng xuất khẩu.
![]() |
| Máy soi container di động của Chi cục Hải quan khu vực III sử dụng để kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu tại khu vực cảng Hải Phòng. Ảnh: Thái Bình. |
Hướng tới những cột mốc mới
Với kết quả đạt được đến ngày 15/11, triển vọng xuất khẩu cả năm 2026 tiếp tục được đánh giá tích cực, đặc biệt khi các nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn duy trì vai trò chủ lực.
Nếu giữ được nhịp độ xuất khẩu bình quân khoảng 1,66 tỷ USD/ngày như giai đoạn từ đầu năm đến ngày 15/11, kim ngạch xuất khẩu cả năm có thể đạt khoảng 605 tỷ USD.
Ở kịch bản thận trọng hơn, để đạt mốc 600 tỷ USD, xuất khẩu trong thời gian còn lại của năm cần đạt khoảng 70,74 tỷ USD, tương đương bình quân 1,54 tỷ USD/ngày. Mục tiêu này có cơ sở để kỳ vọng, vì thông thường xuất khẩu cuối năm có xu hướng cao hơn đầu năm và thực tế thời gian gần đây là minh chứng. Đơn cử như 15 ngày đầu tháng 11, bình quân kim ngạch xuất khẩu đạt gần 1,9 tỷ USD/ngày.
Động lực quan trọng vẫn đến từ nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, cùng với máy móc, thiết bị, điện thoại và các sản phẩm công nghiệp chế biến khác. Đây là những nhóm hàng có quy mô lớn, đủ khả năng tạo chuyển biến đáng kể đối với tổng kim ngạch xuất khẩu.
Ngoài ra, nhu cầu tiêu dùng cuối năm tại các thị trường nhập khẩu lớn có thể tạo thêm cơ hội cho các ngành dệt may, giày dép, đồ gỗ, thủy sản và nông sản. Tuy nhiên, mức độ tận dụng cơ hội còn phụ thuộc vào đơn hàng thực tế, năng lực giao hàng và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của từng thị trường.
Với đà tăng trưởng gần 29% trong hơn 10 tháng qua, xuất khẩu Việt Nam đang đứng trước cơ hội thiết lập cột mốc mới trong năm 2026. Quan trọng hơn, kết quả này cần trở thành nền tảng để chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa vào mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và tính bền vững của xuất khẩu trong những năm tiếp theo.