 |
| Nghị định số 144/2026/NĐ-CP tạo ra sự cân bằng cần thiết giữa mục tiêu hỗ trợ phục hồi kinh tế và nâng cao tính tuân thủ thuế. Ảnh: Đức Mỹ |
Khơi thông nguồn lực tài chính
Các chuyên gia thuế, kế toán nhận định, việc ban hành Nghị định số 144/2026/NĐ-CP là bước đi chiến lược, tác động sâu rộng đến bức tranh kinh tế tổng thể. Cụ thể, theo đánh giá của ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư Phát triển TAVITAX, Nghị định này mang lại những tín hiệu tích cực rõ nét khi vừa mở rộng diện đối tượng không chịu thuế GTGT, vừa làm rõ các điều kiện khấu trừ cụ thể.
Điều này giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí tuân thủ, đồng thời hỗ trợ phục hồi dòng tiền một cách thực chất. Đặc biệt, trong tiến trình chuyển đổi số, việc có các quy định rõ ràng sẽ giúp hệ thống hóa đơn điện tử và bộ phận kế toán vận hành ổn định hơn, từ đó giảm thiểu các tranh chấp không đáng có và hạn chế rủi ro bị loại chi phí khi cơ quan chức năng tiến hành thanh kiểm tra.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Thức, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH đại lý thuế Báo cáo Tài chính cho rằng, đây là sự điều chỉnh kịp thời, tạo ra sự cân bằng cần thiết giữa mục tiêu hỗ trợ phục hồi kinh tế và nâng cao tính tuân thủ thuế.
Những doanh nghiệp có hệ thống quản trị chứng từ tốt sẽ được bảo vệ quyền lợi khấu trừ tối đa, trong khi các đơn vị quản lý lỏng lẻo sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị xuất toán cao hơn.
Cùng với đó, việc mở rộng danh mục đối tượng không chịu thuế GTGT sang lĩnh vực bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm con người mang lại lợi ích kép cho cả doanh nghiệp và xã hội.
|
Ông Lê Anh Tuấn phân tích, đối với ngành nông nghiệp, quy định này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng vì chi phí bảo hiểm sẽ không còn bị cộng thêm gánh nặng thuế, giúp các hợp tác xã và nông hộ dễ dàng tiếp cận các gói sản phẩm bảo vệ trước rủi ro thiên tai, dịch bệnh.
Khi không phải tính thuế đầu ra, giá dịch vụ bảo hiểm sẽ ổn định hơn, tạo ra một “đệm an toàn” tài chính vững chắc cho khu vực sản xuất vốn dễ bị tổn thương này.
Đối với bảo hiểm con người, bao gồm bảo hiểm sức khỏe và tai nạn, việc đưa vào nhóm không chịu thuế giúp giảm phí bảo hiểm thực tế mà cá nhân và doanh nghiệp phải chi trả, từ đó, nâng cao phúc lợi cho người lao động và tăng tính hấp dẫn cho các chính sách nhân sự của đơn vị sử dụng lao động.
Một điểm mới khác của Nghị định số 144/2026/NĐ-CP là việc bổ sung hoạt động bán nợ, bao gồm các khoản phải thu, phải trả và chứng chỉ tiền gửi vào nhóm dịch vụ tài chính không chịu thuế GTGT.
Về nội dung này, ông Nguyễn Văn Thức cho rằng, đây là sự hỗ trợ gián tiếp nhưng rất thực chất cho thị trường tài chính. Việc làm rõ quy định này giúp các tổ chức tín dụng và công ty tài chính giảm bớt chi phí giao dịch trong quá trình xử lý nợ xấu và tái cơ cấu tài sản.
Theo ông Lê Anh Tuấn, khi giao dịch bán nợ không phải gánh thêm thuế, tính thanh khoản của thị trường sẽ được cải thiện rõ rệt, hỗ trợ các ngân hàng làm sạch bảng cân đối kế toán một cách thuận lợi hơn.
Nhìn chung, những thay đổi này không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí thuế mà còn giảm áp lực tiền mặt tại thời điểm phát sinh giao dịch, giúp họ chủ động hơn trong việc thu xếp vốn và cân đối kế hoạch tài chính ngắn hạn.
Doanh nghiệp cần khẩn trương chuẩn hóa quy trình nội bộ
Bên cạnh những ưu đãi, Nghị định số 144/2026/NĐ-CP cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe hơn về quản lý hóa đơn và chứng từ thanh toán, đặc biệt là việc hạ ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt xuống còn 5 triệu đồng đối với hàng hóa mua trả chậm, trả góp.
Để tận dụng tối đa các ưu đãi này và tránh rủi ro sai sót, ông Lê Anh Tuấn khuyến nghị các doanh nghiệp cần khẩn trương chuẩn hóa quy trình nội bộ theo trục “hợp đồng - hóa đơn - thanh toán”. Theo đó, hợp đồng kinh tế phải quy định cụ thể phương thức và thời hạn thanh toán, trong khi hóa đơn phải khớp đúng kỳ kế toán.
Mặt khác, do ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt hiện nay rất thấp, kế toán cần theo dõi chi tiết từng khoản công nợ đến hạn để đảm bảo có chứng từ ngân hàng hợp lệ.
“Nếu đến hạn thanh toán theo cam kết mà doanh nghiệp chưa có chứng từ thanh toán qua ngân hàng, buộc phải thực hiện kê khai điều chỉnh giảm phần thuế đã khấu trừ để tránh bị xử phạt và chỉ được khấu trừ lại khi thực tế đã thanh toán và có chứng từ hợp pháp”, ông Lê Anh Tuấn lưu ý.
|
Theo ông Nguyễn Văn Thức ghi nhận, đây là điểm thuận lợi của Nghị định số 144/2026/NĐ-CP so với các quy định trước đó, giúp doanh nghiệp linh hoạt trong việc kê khai lại khi hoàn tất nghĩa vụ thanh toán.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra một thực tế là việc điều chỉnh tăng giảm số thuế nhiều lần có thể gây ra những thủ tục hành chính phiền hà không cần thiết. Do đó, doanh nghiệp cần gắn trách nhiệm theo dõi công nợ chặt chẽ cho bộ phận kế toán và thủ quỹ để đảm bảo tính liên tục của dữ liệu.
Việc quản trị tốt chứng từ không chỉ là để tuân thủ pháp luật mà còn là cách để doanh nghiệp tự bảo vệ mình trước các rủi ro xuất toán trong tương lai, đặc biệt khi cơ quan thuế ngày càng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin vào công tác quản lý.
Đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn phân theo từng nhóm ngành nghề
Tuy nhiên, để chính sách mới thực sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, các chuyên gia đều thống nhất rằng vai trò hỗ trợ của cơ quan Thuế là cực kỳ quan trọng. Ông Lê Anh Tuấn kiến nghị, cơ quan chức năng nên đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn phân theo từng nhóm ngành nghề cụ thể như tín dụng, nông nghiệp hay thương mại điện tử để doanh nghiệp dễ dàng nắm bắt.
Việc ban hành các bộ tài liệu hỏi đáp ngắn gọn, kèm theo ví dụ minh họa tình huống thực tế và thiết lập các kênh hỗ trợ trực tuyến sẽ giúp đơn vị kinh doanh kịp thời điều chỉnh quy trình nội bộ trong giai đoạn đầu áp dụng Nghị định. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu sai sót cho người nộp thuế mà còn hạn chế tối đa các tranh chấp phát sinh trong quá trình thanh kiểm tra sau này.
Đồng quan điểm về việc cải cách thủ tục, ông Nguyễn Văn Thức đề xuất ngành Thuế nên tổ chức các buổi tập huấn trực tuyến rộng rãi và tích hợp các cảnh báo hỗ trợ ngay trên hệ thống hóa đơn điện tử. Ông cũng nhấn mạnh tinh thần của quản lý thuế hiện nay là hướng dẫn doanh nghiệp làm đúng ngay từ đầu nhằm hạn chế sai sót, rủi ro cho các doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý có thể tham khảo các hướng dẫn trước đây của Tổng cục Thuế (nay là Cục Thuế) để đơn giản hóa việc điều chỉnh thuế GTGT đối với hàng trả chậm, chẳng hạn như chỉ yêu cầu điều chỉnh khi thực tế thanh toán không qua ngân hàng thay vì điều chỉnh ngay khi vừa quá hạn hợp đồng.
Nhìn chung, các chuyên gia đều nhìn nhận, Nghị định số 144/2026/NĐ-CP vừa là giải pháp nhằm khơi thông dòng vốn vừa giảm bớt gánh nặng hành chính giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực cho hoạt động sản xuất kinh doanh và mang lại hiệu quả.
