Hải quan khu vực XVII lấy ý kiến doanh nghiệp các dự thảo văn bản pháp luật hải quan

Hội thảo với sự tham gia của hơn 50 doanh nghiệp. Ảnh: CTV

Kênh đối thoại Hải quan – Doanh nghiệp

Các nội dung được đưa ra lấy ý kiến có phạm vi rộng, gồm dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 08/2015/NĐ-CP, ngày 21/01/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan và Nghị định số 167/2025/NĐ-CP, ngày 30/6/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 08/2015/NĐ-CP, ngày 21/01/2015.

Bên cạnh đó là dự thảo Thông tư thay thế Thông tư số 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015, Thông tư số 39/2018/TT-BTC ngày 20/4/2018, Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan; thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và quản lý thuế đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu; dự thảo Thông tư quy định về danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XVII Phan Văn Vũ cho biết, việc tổ chức lấy ý kiến có ý nghĩa quan trọng bởi các quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan, chính sách thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và quy định về địa điểm làm thủ tục hải quan đều tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Theo ông Phan Văn Vũ, hệ thống pháp luật về hải quan đang tiếp tục được rà soát, hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới, đồng thời tạo thuận lợi hơn nữa cho hoạt động thương mại và xuất nhập khẩu. Các văn bản được đưa ra lấy ý kiến không chỉ nhằm thay thế, cập nhật quy định hiện hành mà còn hướng tới xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch, phù hợp với yêu cầu quản lý hiện đại và thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp.

Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực XVII nhấn mạnh, những ý kiến xuất phát từ thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh và thực hiện thủ tục hải quan sẽ góp phần giúp các cơ quan chức năng nhìn nhận đầy đủ hơn những tác động của chính sách khi triển khai trên thực tế. Mục tiêu là xây dựng hệ thống pháp luật hải quan vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tạo thuận lợi tối đa trong khuôn khổ pháp luật cho hoạt động hợp pháp của doanh nghiệp.

Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XVII Phan Văn Vũ phát biểu tại hội thảo. Ảnh: CTV

Doanh nghiệp đề xuất giải pháp phù hợp thực tế

Tại hội thảo, các doanh nghiệp tập trung góp ý những vấn đề còn chưa rõ, cần sửa đổi, bổ sung; những quy định có thể gây khó khăn hoặc phát sinh thêm chi phí, thời gian, đồng thời đề xuất giải pháp phù hợp với thực tế.

Đóng góp ý kiến về việc số hóa hồ sơ, đại diện Công ty TNHH túi xách Simone Việt Nam TG cho biết, khi chuyển đổi sang nộp hồ sơ dưới dạng dữ liệu số hóa/điện tử qua Hệ thống xử lý dữ liệu hải quan hoặc Cổng dịch vụ công, doanh nghiệp không phải nộp tờ khai hải quan khi đề nghị miễn, giảm, hoàn, không thu thuế, trừ tờ khai giấy. Trường hợp hệ thống gặp sự cố, doanh nghiệp chuyển sang bản giấy đối với chứng từ do doanh nghiệp phát hành hoặc bản sao xác nhận qua Cổng dịch vụ công/nộp trực tiếp đối với chứng từ bên thứ ba phát hành; đồng thời đề nghị miễn nộp chứng từ đã có trên Cơ chế một cửa quốc gia, Cổng thông tin ASEAN.

Doanh nghiệp đánh giá quy định này tích cực khi cắt giảm thủ tục hành chính, không phải nộp lại tờ khai khi làm hồ sơ hoàn, miễn thuế. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải chuẩn bị hạ tầng công nghệ thông tin đáp ứng Luật Giao dịch điện tử và có thể phát sinh chi phí dịch thuật nếu hồ sơ đến từ các thị trường sử dụng ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh. Do đó, doanh nghiệp đề nghị có tiêu chuẩn xử lý khi Hệ thống hải quan bị nghẽn hoặc lỗi dài ngày, quy định thời gian cơ quan Hải quan phản hồi và chấp nhận bản chuyển đổi giấy.

Đại diện doanh nghiệp nêu ý kiến tại hội thảo. Ảnh: CTV

Công ty TNHH Thép Nam Hưng góp ý quy định tự kê khai, tự xác định và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các yếu tố tính thuế, miễn, giảm và hoàn thuế đối với mọi sắc thuế, gồm thuế xuất khẩu, nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế chống bán phá giá...

Doanh nghiệp đề nghị quy định rõ việc kế thừa nghĩa vụ thuế khi doanh nghiệp tổ chức lại theo Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Theo doanh nghiệp, cơ chế “tự khai, tự chịu trách nhiệm” có thể đẩy rủi ro về phía doanh nghiệp. Trường hợp kê khai sai dù không cố ý, doanh nghiệp có thể bị ấn định thuế, phạt tiền chậm nộp và phạt vi phạm hành chính, trong khi ranh giới giữa “kê khai sai do nhầm lẫn nghiệp vụ” và “hành vi gian lận thuế” khó phân biệt. Công ty đề nghị quy định chi tiết để dễ thực hiện, tránh rủi ro đối với hành vi không cố ý.

Liên quan đến chữ ký số, Công ty TNHH HS đề nghị chữ ký số phải thuộc danh sách nhà cung cấp đã được Hải quan xác nhận tương thích và đăng tải trên Cổng thông tin hải quan; đồng thời cho phép tổ chức, cá nhân sử dụng tài khoản VNeID để đăng ký kết nối Hệ thống hải quan. Theo doanh nghiệp, việc này góp phần tăng tính định danh và an toàn giao dịch nhờ tích hợp VNeID.

Doanh nghiệp cũng đề nghị làm rõ trách nhiệm pháp lý giữa doanh nghiệp chủ hàng và đại lý hải quan thông qua việc phân định chữ ký số. Đối với trường hợp doanh nghiệp FDI hoặc người đại diện pháp luật là người nước ngoài, cần có hướng dẫn và quy định cụ thể.

Trong khi đó, Công ty Avery Dennison Ris Việt Nam kiến nghị về việc xin xác nhận trước mã số, xuất xứ, trị giá. Doanh nghiệp cho biết thời hạn nộp mẫu bổ sung trong vòng 10 ngày làm việc kể từ khi Hải quan yêu cầu; quá thời hạn sẽ coi như không còn nhu cầu. Theo doanh nghiệp, thời hạn này khá ngắn nếu hàng hóa phức tạp hoặc phải gửi từ nước ngoài về. Do đó, doanh nghiệp đề nghị có cơ chế gia hạn khi có lý do chính đáng đối với các mặt hàng kỹ thuật cao.

Chi cục Hải quan khu vực XVII cho biết, các ý kiến đóng góp sẽ được tổng hợp đầy đủ để báo cáo Cục Hải quan, góp phần hoàn thiện các dự thảo văn bản trước khi được ban hành và tổ chức thực hiện, hướng tới xây dựng môi trường hải quan hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và hướng tới mô hình hải quan số.