Hải quan Nậm Cắn chủ động trước biến động thương mại biên giới

Hoạt động nghiệp vụ tại Hải quan cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn. Ảnh: Anh Tuấn

Tháo gỡ áp lực chi phí

Theo ông Dương Công Lý, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn (Chi cục Hải quan khu vực XI), hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn trong 9 tháng duy trì đà tăng trưởng. Tuy nhiên, hoạt động vận chuyển hàng hóa quá cảnh qua biên giới chịu tác động từ biến động chi phí nhiên liệu, logistics và tình hình sản xuất, kinh doanh tại Lào.

Trong 9 tháng, Hải quan cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn làm thủ tục cho 104 doanh nghiệp với 1.504 tờ khai, tăng 167 tờ khai so với cùng kỳ năm 2025. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 120,2 triệu USD, tăng 15,86%. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 20,4 triệu USD, tăng 61,74%; nhập khẩu đạt 99,8 triệu USD, tăng 9,51%.

Hàng xuất khẩu từ Việt Nam sang Lào chủ yếu là vật liệu xây dựng như xi măng, sắt thép, hàng tiêu dùng, thức ăn chăn nuôi, phân bón và máy móc, thiết bị phục vụ các công trình. Chiều nhập khẩu gồm nông sản, gỗ đã qua chế biến, điện năng, quặng sắt và một số nguyên liệu thô.

Đáng chú ý, điện năng nhập khẩu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đóng góp đáng kể vào kim ngạch nhập khẩu và nguồn thu ngân sách nhà nước tại đơn vị.

Trong khi kim ngạch xuất nhập khẩu tăng, hoạt động vận chuyển quặng và phương tiện qua cửa khẩu lại giảm. Cụ thể, trong 9 tháng, đơn vị làm thủ tục 501 tờ khai quặng, giảm 36,98%; số lượt phương tiện vận tải xuất nhập cảnh đạt 37.901 lượt, giảm 35,96% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo đánh giá của đơn vị, tình hình địa chính trị tại Trung Đông làm gia tăng giá nhiên liệu và chi phí logistics. Tại Lào, tình trạng khan hiếm nhiên liệu ảnh hưởng đến hoạt động khai thác, chế biến khoáng sản, tác động đến nguồn hàng và quá trình vận chuyển.

Cùng với đó, việc tăng cường kiểm soát tải trọng, tình trạng chậm thanh toán cước vận tải và việc thí điểm trung tâm phân tích quặng tại Lào làm phát sinh thêm chi phí, gây thêm áp lực cho doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, chi phí vận tải, thời gian chờ đợi và tiến độ giao nhận trở thành những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch kinh doanh. Đối với hàng hóa quá cảnh, sự phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ quan Hải quan và các lực lượng chức năng có vai trò quan trọng trong xử lý thủ tục, tổ chức vận chuyển và giao nhận hàng hóa đúng quy định. Việc hướng dẫn rõ ràng về hồ sơ, quy trình và đầu mối xử lý cũng giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi phát sinh vướng mắc.

Theo ông Đinh Đức Nam, Giám đốc Công ty TNHH vận tải và thương mại Trường Thành, đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu, doanh nghiệp mong muốn tiếp tục nhận được hướng dẫn cụ thể về thủ tục và sự phối hợp kịp thời giữa các lực lượng chức năng khi phát sinh vướng mắc. Việc xử lý nhanh các vấn đề liên quan đến hồ sơ, phương tiện và giao nhận sẽ giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch vận chuyển, hạn chế thời gian chờ đợi và chi phí phát sinh.

Cải cách gắn với chống thất thu

Hải quan cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn tiếp tục triển khai các giải pháp cải cách thủ tục hành chính. Ảnh: Anh Tuấn

Cùng với việc hỗ trợ doanh nghiệp,hiện đại hóa hải quan và tăng cường quản lý thuế. Mục tiêu đặt ra là vừa rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, vừa bảo đảm kiểm tra, giám sát chặt chẽ, hạn chế gian lận và thất thu ngân sách nhà nước.

Tính đến ngày 30/9, số thu ngân sách nhà nước tại Hải quan cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn đạt 157,79 tỷ đồng, tăng 9,1% so với cùng kỳ năm 2025, bằng 83% chỉ tiêu được giao (190 tỷ đồng) và 71,7% chỉ tiêu phấn đấu (220 tỷ đồng). Nguồn thu từ điện năng nhập khẩu tiếp tục đóng góp quan trọng vào kết quả này.

Theo ông Dương Công Lý, trong những tháng cuối năm, đơn vị sẽ bám sát kế hoạch sản xuất, nhập khẩu điện năng từ phía Lào để chủ động đánh giá, dự báo nguồn thu; đồng thời tăng cường trao đổi, hỗ trợ EVN và các doanh nghiệp thường xuyên làm thủ tục qua cửa khẩu. Việc theo dõi sát tình hình hàng hóa, chủ động triển khai các giải pháp thu và xử lý nợ thuế sẽ góp phần thực hiện nhiệm vụ ngân sách được giao.

Trong quản lý phương tiện, Hải quan cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn tiếp tục hoàn thiện sáng kiến ứng dụng mã QR kết hợp hệ thống quản lý phương tiện của tổ chức, cá nhân tại khu vực biên giới. Giải pháp này hướng tới hỗ trợ theo dõi, giám sát phương tiện, nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thời gian xử lý thủ tục hành chính.

Đơn vị đồng thời tiếp tục vận hành hệ thống thông quan điện tử, tăng cường quản lý rủi ro và kiểm tra các nội dung liên quan đến trị giá, mã số, xuất xứ hàng hóa. Việc tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định được duy trì nhằm hạn chế sai sót trong khai báo, bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu tuân thủ pháp luật.

Đặc biệt, đơn vị sẽ chủ động bố trí nhân lực, điều chỉnh thời gian làm thủ tục phù hợp khi lượng hàng hóa, phương tiện tăng cao; phối hợp với các lực lượng chức năng tại cửa khẩu hai bên Việt Nam - Lào để bảo đảm hoạt động thông quan thông suốt, hạn chế ùn tắc.