 |
| Hoạt động nghiệp vụ tại Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai. Ảnh: HQKV7 |
Chủ động nhận diện rủi ro từ địa bàn
Hoạt động xuất nhập khẩu và vận chuyển hàng hóa qua biên giới ngày càng phát triển, kéo theo yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý, giám sát và kiểm soát hải quan. Trong khi đó, các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa và tội phạm ma túy ngày càng có phương thức, thủ đoạn tinh vi, đặt ra yêu cầu phải chủ động phát hiện nguy cơ vi phạm ngay từ khâu nắm tình hình.
Theo ông Nguyễn Quyết Chiến, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VII, sự phát triển của hoạt động xuất nhập khẩu, giao thương quốc tế và vận chuyển hàng hóa qua biên giới đòi hỏi lực lượng Hải quan không ngừng đổi mới phương thức phòng ngừa, đấu tranh với các loại tội phạm. Trong đó, việc ứng dụng khoa học, công nghệ, nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và tăng cường phối hợp với lực lượng Công an cùng các cơ quan chức năng giữ vai trò quan trọng.
Thực tế này đặt ra yêu cầu gắn công tác thu thập, xử lý thông tin với hoạt động kiểm tra, kiểm soát tại địa bàn. Thay vì chỉ tập trung vào khâu phát hiện, xử lý vi phạm, lực lượng Hải quan cần chủ động nhận diện dấu hiệu bất thường, kịp thời trao đổi thông tin và phối hợp xác minh khi phát sinh nguy cơ.
Theo ông Nguyễn Hữu Sinh, Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan, Chi cục Hải quan khu vực VII, công tác phòng, chống buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới phải gắn với đặc điểm địa bàn, hoạt động xuất nhập khẩu và tình hình tại các cửa khẩu. Việc nắm bắt thông tin không chỉ phục vụ công tác kiểm tra, kiểm soát của ngành Hải quan mà còn là cơ sở để các lực lượng chức năng phối hợp phát hiện, đấu tranh với những hành vi vi phạm.
Một trong những trọng tâm được Chi cục Hải quan khu vực VII chú trọng là tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp nghiệp vụ với các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Hoạt động phối hợp tập trung vào phòng ngừa, phát hiện và điều tra tội phạm ma túy; đấu tranh với hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; kiểm tra, xử lý hàng nhập lậu, hàng giả, hàng cấm, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ và hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Theo chức năng, nhiệm vụ của từng lực lượng, Công an tỉnh Lào Cai phối hợp với Hải quan trong phòng, chống tội phạm kinh tế, buôn lậu và tội phạm ma túy. Bộ đội Biên phòng tỉnh tập trung kiểm soát địa bàn biên giới, phòng ngừa và đấu tranh với hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa, ma túy qua biên giới. Trong khi đó, lực lượng Quản lý thị trường tỉnh thực hiện kiểm tra, xử lý các hành vi kinh doanh hàng nhập lậu, hàng giả, hàng cấm, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ theo thẩm quyền.
Sự phối hợp này góp phần kết nối thông tin giữa các lực lượng, phục vụ việc phát hiện đường dây, ổ nhóm tội phạm, xác minh dấu hiệu vi phạm và tổ chức kiểm tra, kiểm soát tại cửa khẩu, tuyến biên giới. Đồng thời, việc trao đổi thông tin kịp thời giúp hạn chế tình trạng phân tán dữ liệu, tạo điều kiện để các đơn vị chủ động hơn trong triển khai nhiệm vụ theo chức năng.
Trong bối cảnh phương thức, thủ đoạn vi phạm liên tục thay đổi, phối hợp liên ngành không chỉ dừng ở việc xử lý vụ việc đã phát sinh mà còn hướng tới nâng cao khả năng nắm bắt tình hình, nhận diện nguy cơ và chủ động phòng ngừa từ sớm.
 |
| Công chức Hải quan khu vực VII bám địa bàn, tổ chức kiểm tra, tuần tra tại đường mòn, lối mở, khu vực hai bên cánh gà cửa khẩu. Ảnh: HQKV7. |
Đưa chuyển đổi số vào nhiệm vụ kiểm soát hải quan
Bên cạnh công tác nghiệp vụ và phối hợp liên ngành, Chi cục Hải quan khu vực VII xác định ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là một nội dung cần gắn chặt với hoạt động kiểm soát hải quan.
Việc ứng dụng công nghệ được đặt trong mối liên hệ với yêu cầu thu thập, trao đổi thông tin, nhận diện phương thức và thủ đoạn lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh để thực hiện hành vi vi phạm. Qua đó, công nghệ có thể hỗ trợ nâng cao chất lượng xử lý thông tin, phục vụ phân tích rủi ro và tăng hiệu quả kiểm tra, giám sát theo yêu cầu quản lý.
Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả kiểm soát, ứng dụng công nghệ cần đi cùng việc hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường khả năng phối hợp, chia sẻ thông tin giữa các lực lượng. Đây cũng là những nội dung có ý nghĩa thiết thực đối với công tác phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa và tội phạm ma túy tại địa bàn biên giới.
Ngày 30/9/2026, Chi cục Hải quan khu vực VII phối hợp với Học viện Cảnh sát nhân dân tổ chức hoạt động trao đổi thực tiễn về công tác kiểm soát hải quan. Nội dung trao đổi tập trung vào công tác nắm tình hình, kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu; phối hợp với các lực lượng chức năng; ứng dụng công nghệ trong thực hiện nhiệm vụ.
Các bên cũng trao đổi về phương thức, thủ đoạn lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh để vi phạm pháp luật; công tác phát hiện đường dây, ổ nhóm tội phạm; việc cung cấp thông tin, phối hợp kiểm tra, kiểm soát và những khó khăn, vướng mắc nảy sinh trong thực tiễn.
Thông qua hoạt động trao đổi nghiệp vụ, những kinh nghiệm thực tế tại địa bàn được đặt trong mối liên hệ với yêu cầu nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm. Đây là cơ sở để các đơn vị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện phương thức phối hợp, nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và ứng dụng công nghệ trong kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa qua biên giới tại Lào Cai.
