 |
| Chi cục Hải quan khu vực III tổ chức nhiều hội nghị doanh nghiệp để tuyên truyền về thực hiện FTA. Ảnh: Thái Bình. |
Đưa chính sách đến gần hoạt động doanh nghiệp
Theo kết quả công bố của Bộ Công Thương (tháng 8/2026) về Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực thi các hiệp định thương mại tự do tại các địa phương năm 2025 (FTA Index 2025), điểm FTA Index của TP. Hải Phòng đạt 35,62/40 điểm, đứng đầu trong 34 tỉnh, thành phố và là địa phương duy nhất được xếp hạng “Rất tốt”.
Kết quả này tạo cơ sở để thành phố tiếp tục nâng cao chất lượng thực thi các FTA, gắn hội nhập kinh tế quốc tế với nhu cầu phát triển của cộng đồng doanh nghiệp.
Để tiếp tục phát huy kết quả đạt được, ngày 25/9/2026, UBND TP. Hải Phòng ban hành Kế hoạch số 373/KH-UBND về nâng cao FTA Index năm 2026. Trong đó, các nhiệm vụ cung cấp thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện pháp luật và tận dụng cơ hội từ FTA được xác định là những nội dung cần tập trung triển khai.
Thực hiện kế hoạch của TP. Hải Phòng, Chi cục Hải quan khu vực III chú trọng những công việc gắn trực tiếp với hoạt động xuất nhập khẩu như cập nhật chính sách FTA; hướng dẫn ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ; hỗ trợ thực hiện thủ tục và giải đáp vướng mắc theo thẩm quyền.
Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào khả năng vận dụng chính sách của doanh nghiệp, từ khâu tìm hiểu quy định đến chuẩn bị hồ sơ và tổ chức thực hiện.
Đối với doanh nghiệp, cơ hội từ FTA cần được đánh giá cùng với điều kiện tiếp cận thị trường và khả năng đáp ứng của từng sản phẩm. Thông tin đến đúng thời điểm giúp doanh nghiệp có thêm căn cứ lựa chọn thị trường, tính toán chi phí và chuẩn bị phương án kinh doanh. Ngược lại, thiếu thông tin hoặc hiểu chưa đầy đủ về điều kiện hưởng ưu đãi có thể khiến doanh nghiệp bỏ lỡ cơ hội ngay trong quá trình thực hiện giao dịch.
Vì vậy, Chi cục Hải quan khu vực III chú trọng cập nhật, phổ biến các cam kết FTA, chính sách mới, thông tin thị trường và yêu cầu liên quan đến xuất nhập khẩu thông qua các phương tiện, hình thức phù hợp.
Nội dung tuyên truyền hướng vào những vấn đề doanh nghiệp trực tiếp quan tâm như ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ, chứng minh nguồn gốc hàng hóa, phòng vệ thương mại và yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
Ý nghĩa của hoạt động hỗ trợ nằm ở việc giúp doanh nghiệp hiểu mối liên hệ giữa cơ hội thương mại và trách nhiệm tuân thủ. Khi nắm rõ yêu cầu đối với hàng hóa, doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong lựa chọn nguồn cung, tổ chức sản xuất và chuẩn bị chứng từ. Đây là nền tảng để việc tận dụng FTA trở thành một phần trong kế hoạch kinh doanh, thay vì chỉ được xem xét khi lô hàng đã đến khâu làm thủ tục.
Thời gian qua, TP. Hải Phòng đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp về tiếp cận thông tin, quy tắc xuất xứ, phòng vệ thương mại, hàng rào kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu. Trong nỗ lực chung đó, cơ quan Hải quan tập trung vào những nội dung thuộc chức năng, nhiệm vụ, góp phần kết nối thông tin chính sách với yêu cầu thực hiện thủ tục của doanh nghiệp.
 |
| Các FTA ưu đãi của Việt Nam. Nguồn: Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương). Ảnh: Thái Bình. |
Tận dụng ưu đãi trên nền tảng tuân thủ
Nếu cung cấp thông tin là bước khởi đầu, hướng dẫn doanh nghiệp đáp ứng điều kiện hưởng ưu đãi là khâu quyết định khả năng chuyển cơ hội thành lợi ích cụ thể. Chi cục Hải quan khu vực III tập trung tuyên truyền, hướng dẫn về ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ và phòng vệ thương mại trong các FTA.
Trong đó, quy tắc xuất xứ được xác định là nội dung quan trọng đối với khả năng hưởng ưu đãi của hàng hóa. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát nguồn nguyên liệu, quá trình sản xuất và hồ sơ, chứng từ liên quan để bảo đảm hàng hóa đáp ứng quy định, đồng thời có cơ sở chứng minh xuất xứ khi thực hiện thủ tục.
Từ góc độ quản trị, yêu cầu này đặt ra sự phối hợp giữa các bộ phận mua hàng, sản xuất và xuất nhập khẩu. Hồ sơ xuất xứ cần phản ánh được quá trình hình thành sản phẩm. Việc chuẩn bị đầy đủ ngay từ đầu giúp doanh nghiệp có cơ sở giải trình, hạn chế sai sót và chủ động hơn khi phát sinh yêu cầu kiểm tra, đối chiếu.
Bởi vậy, nội dung hướng dẫn cần làm rõ cả mức ưu đãi và điều kiện áp dụng. Khi hiểu hàng hóa phải đáp ứng yêu cầu nào, cần chuẩn bị chứng từ gì, doanh nghiệp mới có thể đánh giá khả năng tận dụng FTA một cách thực chất. Sự hỗ trợ của cơ quan Hải quan có ý nghĩa thiết thực trong việc giúp doanh nghiệp nhận diện những vấn đề liên quan đến thủ tục và hồ sơ thuộc phạm vi quản lý hải quan.
Cùng với hướng dẫn chính sách, Chi cục Hải quan khu vực III tiếp tục hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến xuất khẩu, nhập khẩu. Các vướng mắc, kiến nghị thuộc thẩm quyền được tiếp nhận, hướng dẫn hoặc xử lý theo quy định. Hoạt động hỗ trợ gắn với từng vấn đề cụ thể phát sinh trong quá trình làm thủ tục, giúp doanh nghiệp có thêm căn cứ chuẩn bị hồ sơ và thực hiện đúng quy định.
Việc giải đáp kịp thời còn góp phần làm rõ cách áp dụng chính sách, giảm sự lúng túng khi doanh nghiệp tiếp cận các yêu cầu của FTA. Với những nội dung liên quan đến thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp cũng cần chủ động tìm hiểu và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm quá trình thực hiện được xem xét đầy đủ từ sản xuất đến giao dịch và thông quan.
Để nâng cao hiệu quả tận dụng FTA, trách nhiệm của doanh nghiệp là chủ động cập nhật chính sách, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ và nâng cao năng lực tuân thủ. Sự đồng hành của cơ quan Hải quan hỗ trợ quá trình đó thông qua thông tin, hướng dẫn và xử lý vướng mắc trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao.
Với phương châm lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, Chi cục Hải quan khu vực III tiếp tục cụ thể hóa nhiệm vụ trong triển khai FTA Index năm 2026 của TP. Hải Phòng bằng những công việc gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Khi hiểu đúng chính sách, thực hiện đúng thủ tục và chủ động đáp ứng điều kiện hưởng ưu đãi, doanh nghiệp có cơ sở vững chắc hơn để khai thác các FTA và mở rộng hoạt động xuất nhập khẩu.
