Hải quan khu vực II: Chủ động kiểm soát, ngăn chặn ma túy từ cửa khẩu

Hải quan khu vực II chú trọng ứng dụng công nghệ, phương tiện hiện đại trong kiểm tra, kiểm soát. Ảnh: T.H

Xây dựng, triển khai hiệu quả các kế hoạch

Theo lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực II, trong những năm gần đây, tình hình tội phạm ma túy trên địa bàn do đơn vị quản lý, đặc biệt là TP. Hồ Chí Minh, diễn biến ngày càng phức tạp, với nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, manh động và có yếu tố xuyên quốc gia.

Các tuyến như đường biển, đường hàng không và tuyến chuyển phát nhanh đang bị các đối tượng lợi dụng ngày càng nhiều để vận chuyển, trung chuyển ra nước ngoài và ngược lại.

Trước diễn biến ngày càng phức tạp của tội phạm ma túy, Chi cục Hải quan khu vực II xác định công tác kiểm soát phải chuyển mạnh từ kiểm tra, phát hiện sang chủ động nhận diện nguy cơ, phân tích thông tin và cảnh báo sớm.

Trong 9 tháng năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực II đã xây dựng, triển khai hiệu quả các kế hoạch đấu tranh phòng chống ma túy và tiền chất, như: kế hoạch về tăng cường kiểm soát ma túy, tiền chất ngày 20/3/2026; kế hoạch về triển khai “Tháng hành động phòng, chống ma túy” năm 2026 ngày 29/5/2026; kế hoạch về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 ngày 3/7/2026...

Điểm đáng chú ý trong kiểm soát là tăng cường phân tích dữ liệu để xác định trọng điểm. Các đơn vị được yêu cầu rà soát dữ liệu trên hệ thống E-manifest và hồ sơ tàu biển xuất nhập cảnh, tập trung phân tích hành trình của tàu đi từ những khu vực có nguy cơ cao; đồng thời rà soát thông tin thuyền viên, thủy thủ đoàn có dấu hiệu nghi vấn liên quan đến buôn lậu, vận chuyển trái phép chất ma túy.

Từ kết quả phân tích, các trường hợp có dấu hiệu rủi ro được cảnh báo để Hải quan cửa khẩu tập trung kiểm tra, kiểm soát. Cách làm này giúp nguồn lực kiểm soát được tập trung vào những tuyến, đối tượng và lô hàng có nguy cơ cao, thay vì kiểm tra dàn trải. Bên cạnh đó, Chi cục cũng duy trì việc sử dụng các thiết bị kỹ thuật, chó nghiệp vụ và máy phát hiện ma túy được trang bị để kiểm tra hàng hóa, hành lý của thuyền viên và các đối tượng trọng điểm.

Ngoài ra, một nội dung quan trọng trong công tác phòng, chống ma túy là kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy, đặc biệt là tiền chất. Đây là mặt hàng được sử dụng hợp pháp trong nhiều ngành sản xuất, kinh doanh và y tế nhưng cũng có thể bị chuyển hướng để sản xuất ma túy. Vì vậy, cơ quan Hải quan phải vừa bảo đảm hoạt động hợp pháp của doanh nghiệp, vừa ngăn ngừa nguy cơ thất thoát tiền chất.

Chủ động tuyên truyền, cập nhật kiến thức

Cùng với nghiệp vụ kiểm soát, trong thời gian qua, Chi cục Hải quan khu vực II chú trọng xây dựng năng lực phòng, chống ma túy từ chính đội ngũ cán bộ, công chức và mở rộng tuyên truyền tới cộng đồng doanh nghiệp, người dân. Trong 9 tháng năm 2026, đã có 1.381 cán bộ, công chức Hải quan được phổ biến, giáo dục về phòng, chống ma túy, tác hại của ma túy, kỹ năng phòng tránh và trách nhiệm tham gia phòng, chống ma túy.

Chi cục Hải quan Khu vực II đồng thời có 22 cán bộ, công chức chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma túy, trong đó 6 người được đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ về phòng, chống ma túy trong kỳ báo cáo. Ngoài ra, 17 cán bộ, công chức được phổ biến kỹ năng tuyên truyền về phòng, chống ma túy và tác hại của ma túy.

Không chỉ hướng tuyên truyền vào lực lượng Hải quan, trong 9 tháng qua, đã có 260 người dân tại khu vực cửa khẩu, cảng biển được tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật về phòng, chống và kiểm soát ma túy.

Đại diện lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực II (thứ 3 từ trái qua) nhận Thư khen của Bộ Công an tham gia trong chuyên án ma túy tháng 6/2026. Ảnh: C.A

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, 351 doanh nghiệp hoạt động tại khu vực cửa khẩu, cảng biển được tuyên truyền về các quy định pháp luật liên quan. Đặc biệt, 74 cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp có hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy được tập huấn, tuyên truyền và phổ biến pháp luật.

Theo lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực II, việc tuyên truyền cũng được đổi mới về hình thức. Bên cạnh phổ biến các quy định tại nơi làm thủ tục hải quan, một số đơn vị đã xây dựng video bằng công nghệ AI để tuyên truyền trên Fanpage phổ biến rộng rãi đến cộng đồng doanh nghiệp. Cách làm này hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về trách nhiệm kiểm soát hàng hóa, hóa chất và tiền chất trong quá trình xuất nhập khẩu, qua đó hạn chế nguy cơ bị các đường dây tội phạm lợi dụng.

Bên cạnh đó, nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp trong đấu tranh phòng, chống ma túy, Chi cục Hải quan khu vực II thực hiện hiệu quả quy chế phối hợp với Công an và Bộ đội Biên phòng TP. Hồ Chí Minh. Theo đó, các lực lượng thường xuyên trao đổi thông tin, tình hình quản lý địa bàn, từ đó chủ động xây dựng phương án phối hợp kiểm tra, ngăn chặn và xử lý.

Trước thực trạng các loại ma túy tổng hợp mới liên tục xuất hiện, thủ đoạn cất giấu, vận chuyển ngày càng tinh vi, đòi hỏi phương tiện kiểm tra phải được cập nhật. Bên cạnh đó, chó nghiệp vụ chủ yếu hỗ trợ phát hiện và tăng tính răn đe, chưa đủ khả năng đáp ứng toàn bộ yêu cầu khi các đối tượng sử dụng phương thức cất giấu tinh vi.

Từ đó, Chi cục kiến nghị tiếp tục được trang bị máy soi, máy thử ma túy hiện đại và chó nghiệp vụ có khả năng phát hiện các hình thức cất giấu phức tạp; đồng thời tăng cường đào tạo lực lượng chuyên trách có khả năng sử dụng thiết bị, phân tích rủi ro và nhận diện sớm ma túy, tiền chất.

Trong những tháng cuối năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực II triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm phát hiện, ngăn chặn kịp thời tình trạng lợi dụng xuất nhập khẩu hàng hóa để chuyển trái phép ma túy, cần sa và tiền chất qua biên giới.