 |
| Thuốc lá lậu giấu trong lô hàng thực phẩm do Chi cục Hải quan khu vực II bắt giữ. Ảnh: Hải quan khu vực II |
Giả mạo hồ sơ, xuất khẩu hàng cấm
Thời gian qua, Chi cục Hải quan khu vực II triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tăng cường quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; chống thất thu ngân sách nhà nước, đồng thời nâng cao hiệu quả đấu tranh với buôn lậu, gian lận thương mại và các hành vi vi phạm pháp luật hải quan.
Đáng chú ý, thời gian gần đây nổi lên tình trạng buôn lậu thuốc lá qua các cửa khẩu TP. Hồ Chí Minh. Qua công tác thu thập thông tin và áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, Đội Kiểm soát Hải quan - Chi cục Hải quan khu vực II phát hiện một doanh nghiệp khai báo xuất khẩu lô hàng thực phẩm đi Đức có dấu hiệu nghi vấn gian lận.
Tờ khai được hệ thống phân luồng xanh, container hàng đã được hạ bãi, chờ xếp lên tàu xuất khẩu. Tuy nhiên, Đội Kiểm soát Hải quan đã chủ trì, phối hợp với đơn vị hải quan cửa khẩu tổ chức kiểm tra thực tế toàn bộ lô hàng.
Kết quả kiểm tra cho thấy hàng hóa thực tế có nhiều nội dung không phù hợp với khai báo hải quan. Đáng chú ý, lực lượng chức năng phát hiện hơn 8.300 cây thuốc lá, tương đương trên 83.000 bao thuốc lá, không được khai báo hải quan.
Chi cục Hải quan khu vực II đang tiếp tục mở rộng điều tra, xác minh, làm rõ các tổ chức, cá nhân có liên quan để xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Không chỉ xuất trái phép hàng cấm, Chi cục Hải quan khu vực II còn phát hiện một số trường hợp xuất khẩu hàng hóa vi phạm về xuất xứ, giả mạo hồ sơ.
Tháng 7/2026, Chi cục Hải quan khu vực II chủ trì, phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện một doanh nghiệp có hành vi gian dối, hợp thức hóa hồ sơ đầu vào để chứng minh nguồn gốc, xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa thực tế được nhập khẩu từ nước khác để xuất khẩu sang Đài Loan (Tung Quốc).
Theo Chi cục Hải quan khu vực II, hành vi của doanh nghiệp có đủ các yếu tố cấu thành tội phạm đối với tội “Buôn lậu” quy định tại Điều 188 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017. Chi cục Hải quan khu vực II đã khởi tố vụ án hình sự về tội “Buôn lậu” và chuyển hồ sơ cho Công an TP. Hồ Chí Minh mở rộng điều tra theo thẩm quyền.
Theo Chi cục Hải quan khu vực II, đây là thủ đoạn mới, tinh vi. Mặc dù các lô hàng xuất khẩu được doanh nghiệp khai báo đúng về tên hàng, mã số hàng hóa, không làm ảnh hưởng đến số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn, không thu, nhưng doanh nghiệp đã sử dụng các hồ sơ, tài liệu và xác nhận của cá nhân, tổ chức có liên quan để hợp thức hóa nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa.
Qua xác minh, cơ quan Hải quan xác định doanh nghiệp biết rõ hàng hóa có nguồn gốc, xuất xứ từ Trung Quốc nhưng vẫn thực hiện hành vi gian dối, hợp thức hóa hồ sơ đầu vào để chứng minh nguồn gốc, xuất xứ Việt Nam.
Khởi tố và đề nghị khởi tố 30 vụ việc
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chi cục Hải quan khu vực II triển khai là thực hiện quyết liệt các giải pháp theo Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về đấu tranh, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Cùng với đó, Chi cục tăng cường thu thập thông tin, nắm chắc tình hình trên các tuyến, địa bàn trọng điểm; tập trung vào những mặt hàng có rủi ro cao để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.
Trong 8 tháng năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực II đã chủ trì và phối hợp phát hiện, xử lý 4.736 vụ vi phạm, trị giá hơn 5.880 tỷ đồng.
Trong đó, đơn vị xử phạt vi phạm hành chính 4.704 vụ, với tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước hơn 255 tỷ đồng. Số tiền này gồm hơn 62,3 tỷ đồng tiền xử phạt vi phạm hành chính và hơn 193,6 tỷ đồng tiền ấn định thuế.
Đồng thời, Chi cục Hải quan khu vực II đã khởi tố hình sự 2 vụ; chuyển nguồn tin, kiến nghị khởi tố 28 vụ.
 |
| Hải quan khu vực II chú trọng kiểm tra hàng hóa qua máy soi container. Ảnh: Thu Hòa |
Để nâng cao hiệu quả kiểm soát, Chi cục Hải quan khu vực II đẩy mạnh phân tích, đánh giá rủi ro trên cơ sở dữ liệu thống kê của hệ thống công nghệ thông tin trong mô hình Hải quan số, Hải quan thông minh. Đồng thời, tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng, khai thác hiệu quả dữ liệu quốc tế và dữ liệu quốc gia phục vụ công tác kiểm soát hải quan.
Các biện pháp quản lý rủi ro được triển khai đồng bộ ở cả 3 khâu trước, trong và sau thông quan. Việc đánh giá mức độ tuân thủ, phân loại mức độ rủi ro của doanh nghiệp được thực hiện để áp dụng các biện pháp kiểm tra, giám sát phù hợp.
Cùng với các biện pháp nghiệp vụ, Chi cục Hải quan khu vực II tăng cường áp dụng kiểm tra hàng hóa qua máy soi nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, rút ngắn thời gian thông quan.
Trong 8 tháng năm 2026, Chi cục đã thực hiện soi chiếu 13.582 container, đạt 138,7% định mức tối thiểu được giao (13.582/9.790 container).
Qua soi chiếu, đơn vị phát hiện 219 container có hình ảnh nghi vấn, chiếm 1,61% tổng số container đã soi chiếu. Trong số này, 19 container vi phạm, chiếm 8,67% số container nghi vấn và 0,13% tổng số container đã soi chiếu.
Để phát huy hiệu quả máy soi, Chi cục Hải quan khu vực II chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ phối hợp với Hải quan cửa khẩu tăng tỷ lệ soi chiếu. Qua đó, vừa kiểm soát chặt chẽ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, vừa tạo thuận lợi, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa.
