Hải quan phát hiện nhiều vụ vi phạm có dấu hiệu hình sự

Ngà voi nhập lậu về cảng Quy Nhơn do lực lượng Hải quan chủ trì phát hiện, thu giữ . Ảnh: Cục Hải quan.

22 vụ vi phạm có dấu hiệu hình sự

Theo đánh giá của Cục Hải quan, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới trong tháng 8 tiếp tục diễn biến phức tạp.

Đáng chú ý, số vụ vi phạm so với cùng kỳ 2025 tăng 299 vụ. Đặc biệt, các vụ việc có dấu hiệu hình sự có chiều hướng gia tăng mạnh (vụ việc có dấu hiệu hình sự trong tháng 8/2026 là 22 vụ trong khi tháng 8/2025 là 9 vụ), nhất là hành vi buôn lậu xảy ra trên tuyến đường biển và tuyến đường hàng không.

Các vụ việc vi phạm hành chính tập trung ở hành vi vi phạm quy định về khai hải quan (chiếm 45,6%) và hành vi vi phạm về thời hạn (chiếm 40,9%).

Trước tình hình trên, công tác chỉ đạo, đấu tranh, ngăn chặn các hành vi vi phạm tiếp tục được Cục Hải quan triển khai quyết liệt.

Cục Hải quan đã ban hành công văn cảnh báo chất ma tuý etomidate gửi các chi cục hải quan khu vực; Quyết định số 1303/QĐ-CHQ quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ công tác kiểm soát hải quan, công tác chống buôn lậu.

Đồng thời, phối hợp với Cục Nghiệp vụ và Pháp luật (Cảnh sát biển Việt Nam) hoàn thiện dự thảo quy chế phối hợp giữa Cục Hải quan và Cảnh sát biển Việt Nam…

Song song đó, ngành Hải quan tiếp tục triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phòng, chống ma tuý đến năm 2030, giai đoạn I từ năm 2025; điều chỉnh nhiệm vụ và dự toán kinh phí năm 2026 thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 tại Quyết định số 1363/QĐ-CHQ ngày 13/8/2026.

Cục Hải quan cũng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên của ngành Hải quan trong các ban chỉ đạo của Chính phủ, tổ công tác liên ngành.

Triển khai Chiến dịch hợp tác về phòng, chống ma tuý giữa Hải quan Việt Nam và Hải quan Hàn Quốc năm 2026 (Chiến dịch Twin Guardian IV) từ ngày 1/9 đến 30/9/2026.

Về kết quả bắt giữ và xử lý vi phạm trong tháng 8 (kỳ từ ngày 15/7-14/8/2026), cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.860 vụ, trị giá hàng hoá vi phạm ước tính 3.391 tỷ đồng.

Cơ quan Hải quan khởi tố 6 vụ (tăng 2 vụ, tương ứng tăng 50% so với cùng kỳ năm 2025); chuyển nguồn tin, kiến nghị khởi tố 17 vụ (tăng 9 vụ, tương ứng 112,5% so với cùng kỳ năm 2025).

Số thu ngân sách từ xử phạt vi phạm hành chính là 174,4 tỷ đồng (bao gồm tiền phạt, tiền ấn định thuế, tiền bán hàng tịch thu), tăng 458,3% so với cùng kỳ năm 2025.

Công chức Chi cục Hải quan khu vực III kiểm tra hàng hóa có dấu hiệu vi phạm. Ảnh: Thái Bình.

Tuyến biển chiếm gần 70% số vụ vi phạm

Xét theo tuyến, tuyến biển vẫn vẫn chiếm tỷ trọng vi phạm lớn nhất với với 69,8% số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý do cơ quan Hải quan thực hiện trong tháng 8. Đặc biệt, số vụ vi phạm trên tuyến biển trong tháng 8 tăng 57,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Hàng hóa tập trung chủ yếu qua các cảng biển lớn như Cát Lái, Cái Mép (TP. Hồ Chí Minh), khu vực cảng Hải Phòng, khu vực cảng Đà Nẵng…

Hành vi vi phạm chủ yếu về khai sai mã số, thuế suất dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp và nhập khẩu hàng hóa không có giấy phép theo quy định; nhập khẩu hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành nhưng không có thông báo kết quả kiểm tra chuyên ngành.

Đặc biệt, tại vùng biển khu vực Nam Trung Bộ (cảng Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai), cơ quan Hải quan đã phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 1.193 kg ngà voi (221 khúc) và 79,3 kg xương động vật (thú ăn thịt họ mèo cỡ lớn (Felidae)) được vận chuyển từ Cộng hòa dân chủ Congo về Việt Nam qua cảng Quy Nhơn.

Tuyến đường bộ phát hiện, đấu tranh bắt giữ, xử lý 20,3% số vụ giảm 154 vụ (tương ứng giảm 29% so với cùng kỳ năm 2025).

Các vu việc vi phạm tập trung tại các tuyến biên giới tiếp giáp với cả nước láng giềng (Trung Quốc, Lào và Campuchia), với các hành vi vi phạm về vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới.

Các mặt hàng trọng điểm như: Vàng, tiền tệ, đường kính trắng, ma tuý, vận chuyển quá cảnh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, thực phẩm đông lạnh.

Tuyến hàng không phát hiện, đấu tranh bắt giữ và xử lý gần 5,2% số vụ, tăng 16 vụ (tương ứng tăng 20%) so với cùng kỳ năm 2025.

Các vụ việc vi phạm tập trung tại địa bàn các sân bay quốc tế: Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng.

Điển hình trong tháng nổi lên tình trạng vận chuyển hàng hoá thuộc danh mục hàng cấm, hàng hoá nhập khẩu có điều kiện (điện thoại iPhone các loại đã qua sử dụng; thuốc lá đặc chế được sản xuất chuyên sử dụng cho thuốc lá nung nóng).

Đối với tuyến chuyển phát nhanh, bưu điện phát hiện, đấu tranh bắt giữ và xử lý 4,4% số vụ, giảm 23 vụ (tương ứng giảm 21,9% so với cùng kỳ năm 2025).

Các vụ việc vi phạm tập trung chủ yếu ở địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan khu vực I (chiếm 41,5%). Đặc biệt, trong tháng phát sinh vụ việc vận chuyển sợi lá thuốc lá xuất khẩu đi Australia (hàng hoá thuộc danh mục hàng hoá xuất khẩu có điều kiện).

Ngoài ra, tại các tuyến đường khác, lực lượng Hải quan đã phát hiện, đấu tranh bắt giữ và xử lý 6 vụ vi phạm (đường sông 2 vụ, đường sắt 4 vụ).

Về kết quả công tác đấu tranh phòng, chống ma tuý, cơ quan Hải quan đã chủ trì, phối hợp với các lực lượng phát hiện, bắt giữ 16 vụ, 22 đối tượng (cơ quan Hải quan chủ trì 7 vụ); tang vật thu được gồm 14,11 kg ma tuý các loại.