 |
| Đại tá Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả phát biểu tại Hội nghị giao ban với các cơ quan, đơn vị thực thi công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Ảnh: H.Nụ |
Ngày 8/10/2026, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tổ chức Hội nghị giao ban với các cơ quan, đơn vị thực thi công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Báo cáo tại hội nghị cho thấy, trong quý III/2026, các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng đã chủ động triển khai các kế hoạch, chuyên đề, đợt cao điểm; tăng cường kiểm tra, kiểm soát, thanh tra, điều tra, xử lý vi phạm tại các tuyến, địa bàn, lĩnh vực trọng điểm.
Kết quả, các lực lượng đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 39.716 vụ việc vi phạm, tăng 24,38% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó có 2.510 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu, tăng 53,70%; 34.357 vụ gian lận thương mại, gian lận thuế, tăng 17,32%; 2.849 vụ hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, tăng 180,69%. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 5.696,673 tỷ đồng, tăng 56,38%.
Các kết quả trên cho thấy sự vào cuộc của các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng trong triển khai chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Công tác phối hợp, tuyên truyền, thông tin báo cáo từng bước được chú trọng, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, bảo đảm an ninh, trật tự và tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.
Tuy nhiên, số vụ án và đối tượng bị khởi tố trong quý III lại giảm. Cụ thể, các lực lượng chức năng đã khởi tố 329 vụ án, giảm 28,79% và 519 đối tượng, giảm 43,28% so với cùng kỳ năm 2025.
Tại hội nghị, Đại tá Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đánh giá, công tác nắm tình hình, phân tích, dự báo tại một số nơi còn hạn chế; kết quả đấu tranh chưa theo kịp diễn biến tình hình. Một số vụ việc có tính chất phức tạp, nghiêm trọng, diễn ra trong thời gian dài mới được phát hiện, xử lý. Công tác phối hợp có lúc, có nơi chưa chặt chẽ; chế độ thông tin, báo cáo chưa kịp thời.
Trong khi đó, phương thức, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng đa dạng. Trên tuyến biên giới đường bộ, các đối tượng chia nhỏ hàng hóa, tập kết tại các kho giáp biên rồi vận chuyển qua nhiều chặng; lợi dụng hoạt động quá cảnh để vận chuyển hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trên tuyến biển, các đối tượng khai sai tên hàng, mã hàng, xuất xứ, khai báo trị giá thấp, trộn hàng giả, hàng cấm trong container hàng hóa hợp pháp.
Đáng chú ý, thương mại điện tử và không gian mạng tiếp tục được các đối tượng lợi dụng để tiêu thụ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Các nền tảng như Facebook, TikTok, Shopee, Telegram, hoạt động livestream bán hàng được sử dụng với quy mô lớn. Nhiều đối tượng không mở cửa hàng cố định mà thuê căn hộ, nhà dân làm kho, giao dịch hoàn toàn trên không gian mạng, sử dụng tài khoản ngân hàng không chính chủ và thuê shipper công nghệ để vận chuyển.
Từ thực tiễn đấu tranh, ông Lưu Mạnh Tưởng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho rằng, một trong những khó khăn hiện nay là hành lang pháp lý đối với công tác chống hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ vẫn còn những điểm chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, trong khi chế tài chưa thực sự đủ sức răn đe.
Trong đó, có những vụ việc sau khi bắt giữ, lực lượng chức năng phải mất nhiều thời gian xác minh, thậm chí phải thông qua kênh hợp tác hải quan quốc tế để có thông tin chính thức. Trong quá trình đó, nếu không thận trọng, cán bộ thực thi có thể đối mặt với khiếu nại, khiếu kiện từ doanh nghiệp.
Ông Lưu Mạnh Tưởng chia sẻ, nếu thể chế không được tiếp tục hoàn thiện thì lực lượng trực tiếp ở cơ sở sẽ gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực thi.
Bên cạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, Phó Cục trưởng Lưu Mạnh Tưởng cũng đề cập vấn đề phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng.
Bởi thực tế quản lý hàng hóa hiện nay có thể phát sinh tình trạng mỗi lực lượng nắm một khâu. Nguyên liệu nhập khẩu qua cửa khẩu có thể được làm thủ tục đúng quy định, nhưng khi đưa vào sản xuất, chế biến và lưu thông trên thị trường thì chất lượng, nguồn gốc sản phẩm cần tiếp tục được kiểm soát.
 |
| Phó Cục trưởng Cục Hải quan Lưu Mạnh Tưởng chia sẻ và đề xuất giải pháp thời gian tới. Ảnh: H.Nụ |
Phó Cục trưởng Lưu Mạnh Tưởng đề nghị tăng cường kết nối, chia sẻ cơ sở dữ liệu giữa cơ quan Hải quan tại cửa khẩu với lực lượng chức năng trong nội địa.
Trong đó, việc liên thông dữ liệu sẽ giúp cơ quan chức năng có điều kiện kiểm soát toàn bộ chuỗi từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm lưu thông trên thị trường, qua đó nâng cao hiệu quả nhận diện và xử lý vi phạm.
Đây cũng là hướng được Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả xác định trong nhiệm vụ thời gian tới. Các cơ quan, đơn vị được yêu cầu tiếp tục rà soát, nghiên cứu đề xuất hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin; kết nối, chia sẻ, cung cấp thông tin trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Phát biểu kết luận hội nghị, Đại tá Trần Đức Đông cho biết, thời gian tới, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tiếp tục đứng trước nhiều thách thức trong bối cảnh Chính phủ quyết liệt thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế, phấn đấu tăng trưởng cao.
Cùng với đó, diễn biến kinh tế, thị trường trong nước và quốc tế có thể tác động đến nguồn cung, giá cả hàng hóa. Nhu cầu sản xuất, tiêu dùng tăng cao, đặc biệt vào dịp cuối năm và Tết Nguyên đán, có thể làm gia tăng nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.
Từ thực tiễn công tác, Đại tá Trần Đức Đông nhận diện một số xu hướng nổi lên cần tập trung đấu tranh. Trong đó, các đối tượng có xu hướng lợi dụng tư cách pháp nhân, thành lập hoặc liên kết doanh nghiệp trong và ngoài nước để hình thành các đường dây, tổ chức buôn lậu, gian lận thương mại và sản xuất, kinh doanh hàng giả.
Một xu hướng khác là chuyển từ phương thức kinh doanh truyền thống sang lợi dụng công nghệ số và thương mại điện tử để thực hiện hành vi vi phạm. Cùng với đó, tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, đặc biệt là thực phẩm và những mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng người tiêu dùng, tiếp tục là vấn đề đáng lưu ý.
Trên cơ sở đó, Đại tá Trần Đức Đông đề nghị các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng chủ động đánh giá tình hình, nhận diện những vấn đề nổi cộm, phức tạp; xây dựng kế hoạch kiểm tra, kiểm soát, điều tra, xử lý nghiêm vi phạm, tập trung lực lượng, phương tiện và biện pháp để đánh trúng, đánh đúng đối tượng chủ mưu, cầm đầu, các đường dây, tổ chức phức tạp, tạo sức răn đe và phòng ngừa chung.
Một nhiệm vụ trọng tâm được nhấn mạnh là xây dựng và triển khai kế hoạch cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trước, trong và sau Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027. Đây cũng là nhiệm vụ đã được Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả xác định trong phương hướng công tác những tháng cuối năm.
Bên cạnh đó, các lực lượng cần triển khai đồng bộ giải pháp phòng ngừa và đấu tranh, ưu tiên ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu, kết nối, liên thông dữ liệu và truy xuất nguồn gốc; tiếp tục rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế các quy định chưa phù hợp.
Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả sẽ tiếp tục theo dõi tình hình, tham mưu chỉ đạo; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương kiểm tra, đôn đốc công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; đồng thời tham mưu hoàn thiện quy định về trách nhiệm và quan hệ phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
Với yêu cầu ngày càng cao trong công tác đấu tranh, xử lý vi phạm, thông điệp đặt ra tại hội nghị không chỉ là phát hiện và bắt giữ, mà quan trọng hơn là phải nâng cao chất lượng xử lý, hoàn thiện cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu và chủ động nhận diện phương thức, thủ đoạn mới. Qua đó, nâng hiệu quả đấu tranh, từng bước xử lý buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả ngay từ gốc.
