 |
| Công chức Chi cục Hải quan khu vực XVI phối hợp với Bộ đội Biên phòng Cao Bằng kiểm tra phương tiện xuất nhập cảnh. Ảnh: Thái Bình. |
Vượt khó, tăng hiệu quả kiểm soát địa bàn
Chi cục Hải quan khu vực XVI thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn hai tỉnh Cao Bằng và Tuyên Quang với tổng chiều dài đường biên giới hơn 600 km, với nhiều cửa khẩu, đường mòn, lối mở và điều kiện địa hình nhiều đồi núi…
Trong bối cảnh đó, Chi cục Hải quan khu vực XVI đứng trước yêu cầu ngày càng cao trong tổ chức kiểm tra, giám sát và kiểm soát hàng hóa qua biên giới.
Với đặc thù tuyến biên giới dài, địa hình miền núi hiểm trở, nhiều khu vực sông, suối, trong khi lực lượng chuyên trách làm công tác kiểm soát hải quan còn mỏng khiến việc tuần tra, tiếp cận hiện trường và phát hiện vi phạm gặp không ít trở ngại. Đây cũng là kẽ hở để các đối tượng thể lợi dụng vận chuyển trái phép hàng hóa, lựa chọn thời điểm, thay đổi tuyến đường nhằm né tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng.
Khó khăn về nhân lực còn thể hiện ở việc công chức phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, từ tham mưu đến trực tiếp đấu tranh bắt giữ các vụ vi phạm. Để đáp ứng yêu cầu công việc, Chi cục Hải quan khu vực XVI đã nỗ lực khắc phục khó khăn, bố trí công chức theo vị trí việc làm, ưu tiên các đơn vị trọng điểm có khối lượng nghiệp vụ lớn; thực hiện kiêm nhiệm phù hợp với năng lực, trình độ và yêu cầu thực tế.
Đồng thời, đơn vị xác định để nâng cao hiệu quả chống buôn lậu đòi hỏi phải chú trọng công tác thu thập, đánh giá, phân tích thông quan, quản lý rủi ro… để lựa chọn đúng trọng tâm, phát huy năng lực của từng bộ phận và tăng cường phối hợp. Việc thông tin chính xác và được xử lý kịp thời sẽ giúp lực lượng kiểm soát chủ động hơn trong bố trí nhân sự, phương tiện, hạn chế tình trạng phân tán nguồn lực.
Bám sát yêu cầu trên, Chi cục Hải quan khu vực XVI tiếp tục triển khai đồng bộ, quyết liệt các chỉ đạo về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; tăng cường kiểm soát các tuyến, địa bàn có nguy cơ cao. Nỗ lực của đơn vị thể hiện ở cả việc phát hiện vi phạm trong quá trình làm thủ tục và phối hợp đấu tranh trên địa bàn.
Lũy kế từ đầu năm đến ngày 14/9/2026, Chi cục Hải quan khu vực XVI đã chủ trì bắt giữ, xử lý 115 vụ. Trong đó, 111 vụ vi phạm hành chính có tổng trị giá hàng hóa hơn 72,35 tỷ đồng, số tiền xử phạt hơn 2 tỷ đồng; 4 vụ có dấu hiệu hình sự, gồm 2 vụ ma túy, một vụ pháo và một vụ vảy tê tê.
Kết quả trên cho thấy sự kiên trì bám địa bàn và hiệu quả bước đầu của việc kết hợp các biện pháp nghiệp vụ. Đồng thời, thực tiễn đặt ra yêu cầu kiểm soát đầy đủ các nguy cơ như: Vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, vi phạm trong khai báo, thực hiện chính sách quản lý hàng hóa và nghĩa vụ thuế..., mỗi nhóm hành vi cần phương pháp nhận diện, kiểm tra phù hợp, gắn với đặc điểm doanh nghiệp, mặt hàng và tuyến vận chuyển.
Cùng với công tác nghiệp vụ, Chi cục duy trì sử dụng phương tiện, công cụ hỗ trợ được trang cấp để phục vụ công tác phòng, chống buôn lậu hiệu quả.
Đáng chú ý, công tác phối hợp giữa lực lượng Hải quan, Công an và Bộ đội Biên phòng trên địa bàn tiếp tục được củng cố và nâng cao hiệu quả.
Tại hội nghị đánh giá công tác phối hợp ngày 13/10, các lực lượng chức năng ở Cao Bằng đã rà soát kết quả 9 tháng, làm rõ khó khăn và thống nhất yêu cầu nâng cao hiệu quả trao đổi thông tin, tuần tra, kiểm soát…
Việc duy trì cơ chế phối hợp giúp kết nối thông tin từ cửa khẩu đến địa bàn nội địa, hỗ trợ xác minh và xử lý vụ việc. Với Chi cục Hải quan khu vực XVI, đây là giải pháp quan trọng để khắc phục hạn chế về lực lượng, tăng khả năng phát hiện, ngăn chặn vi phạm.
 |
| Công chức Chi cục Hải quan khu vực XVI phối hợp với Bộ đội Biên phòng Cao Bằng tuần tra khu vực biên giới. Ảnh: Thái Bình. |
Chủ động phương án, tập trung vào nguy cơ cuối năm
Kết quả đạt được thời gian qua là đáng khích lệ, nhưng những tháng cuối năm thường là thời điểm nhu cầu sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng tăng để phục vụ nhu cầu dịp tết Nguyên đán, kéo theo áp lực kiểm soát hàng hóa qua biên giới. Theo dự báo của Chi cục Hải quan khu vực XVI, lưu lượng hàng hóa, phương tiện qua cửa khẩu có thể gia tăng; nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại, gian lận xuất xứ và vận chuyển trái phép hàng hóa cũng đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn.
Để thực hiện hiệu quả công tác phòng, chống buôn lậu, đơn vị xác định tiếp tục tăng cường thu thập thông tin, nắm tình hình, phối hợp các lực lượng chức năng triển khai đồng bộ biện pháp nghiệp vụ; chú trọng tuần tra, kiểm soát khu vực cửa khẩu, mốc biên giới, đường mòn, lối mở theo phạm vi và thẩm quyền.
Từ định hướng này, yêu cầu đối với phương án cao điểm cuối năm 2026 là cụ thể hóa nhiệm vụ theo từng tuyến, địa bàn và nhóm hàng hóa, doanh nghiệp có nguy cơ rủi ro cao. Việc chuẩn bị cần gắn với đánh giá tình hình thực tế, xác định đầu mối phụ trách, cơ chế trao đổi thông tin và khả năng huy động lực lượng khi phát sinh vụ việc.
Trong điều kiện lực lượng hạn chế, bố trí nhân lực phải bảo đảm linh hoạt, tập trung cho nơi có nguy cơ cao và khối lượng công việc lớn. Thông tin về phương thức, thủ đoạn, mặt hàng và diễn biến hoạt động của đối tượng cần được cập nhật thường xuyên, làm căn cứ điều chỉnh biện pháp kiểm soát. Các vụ việc đã xử lý cũng cần được phân tích để nhận diện nguy cơ tái diễn.
Đối với hoạt động xuất nhập khẩu chính ngạch, nâng chất lượng quản lý rủi ro là yêu cầu xuyên suốt. Kiểm tra cần dựa trên dấu hiệu và thông tin có căn cứ, kết hợp đối chiếu hồ sơ với thực tế hàng hóa; qua đó phát hiện kịp thời vi phạm, đồng thời duy trì thuận lợi cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.
Cùng với đó, công tác phối hợp liên ngành cần tiếp tục được cụ thể hóa bằng trách nhiệm xử lý thông tin, tổ chức kiểm tra và hoàn thiện hồ sơ vụ việc. Sự thống nhất giữa các lực lượng giúp rút ngắn thời gian xác minh, phát huy thế mạnh nghiệp vụ của từng ngành và nâng hiệu quả kiểm soát trên toàn tuyến.
Một giải pháp quan trọng được Chi cục Hải quan khu vực XVI chú trọng thực hiện là tăng cường tuyên truyền pháp luật cho cộng đồng doanh nghiệp và cư dân biên giới để tăng khả năng phòng ngừa, phát hiện và cung cấp thông tin vi phạm…
Phát huy kết quả đã đạt được, Chi cục Hải quan khu vực XVI tiếp tục hướng tới mục tiêu kiểm soát chặt chẽ địa bàn, kịp thời ngăn chặn vi phạm trong cao điểm cuối năm. Sự chủ động từ khâu nắm tình hình đến tổ chức lực lượng sẽ góp phần bảo vệ an ninh kinh tế, giữ môi trường giao thương an toàn và tạo điều kiện cho hoạt động xuất nhập khẩu phát triển.
