Hải quan khu vực III tổ chức lại 6 hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu

Chi cục trưởng Trần Mạnh Cường phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Ảnh: Hải quan khu vực III.

Đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới

Ngày 17/10, tại TP. Hải Phòng, Chi cục Hải quan khu vực III tổ chức Hội nghị thảo luận, lấy ý kiến về Đề án tổ chức lại các đơn vị hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu trực thuộc Chi cục.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực III Trần Mạnh Cường nhấn mạnh, từ 1/6/2026, mô hình Thông quan tập trung chính thức vận hành tại đơn vị, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong cải cách, hiện đại hóa hải quan theo hướng tập trung, chuyên nghiệp, dựa trên dữ liệu và công nghệ.

Qua 4 tháng triển khai, việc tiếp nhận, xử lý hồ sơ và tham vấn trị giá tại một đầu mối đã góp phần chuyên môn hóa nghiệp vụ, thống nhất quy trình, tăng cường phối hợp, kiểm soát tiến độ và thúc đẩy tăng thu ngân sách.

Quan trọng hơn, mô hình mới mở ra hướng giải quyết bài toán lâu dài của Chi cục cũng như của ngành Hải quan là khối lượng công việc ngày càng tăng, trong khi nhân lực được tinh giảm...

Thực tiễn đòi hỏi đơn vị không thể tiếp tục dựa vào tư duy tăng biên chế, tăng đầu mối, mà phải đổi mới tổ chức, phương thức làm việc và năng lực ứng dụng công nghệ để nâng cao năng suất, chất lượng quản lý.

Kết quả bước đầu là rất đáng khích lệ, nhưng mô hình thông quan tập trung chỉ thực sự thành công khi hiệu quả được chứng minh bằng kết quả cụ thể, ổn định và bền vững.

Vì vậy, Chi cục trưởng Trần Mạnh Cường yêu cầu toàn đơn vị tuyệt đối không chủ quan, không coi việc mô hình đã vận hành là mọi khó khăn đã được giải quyết.

“Những bất cập phải được tiếp tục rà soát, khắc phục kịp thời. Kết quả bước đầu là cơ sở để Chi cục vững tin đổi mới, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu phải kiên định mục tiêu, quyết liệt trong tổ chức thực hiện, không làm nửa vời, không dao động trước khó khăn. Đổi mới phải tạo ra hiệu quả thực chất; quyết tâm phải được thể hiện bằng hành động và kết quả cụ thể”, Chi cục trưởng Trần Mạnh Cường yêu cầu.

Phó Chi cục trưởng Trương Bình An phát biểu ý kiến tại hội nghị. Ảnh: Hải quan khu vực III.

Không tăng đầu mối

Mặt khác, Nghị quyết số 01-NQ/ĐU ngày 16/7/2025 và Chương trình hành động số 12-Ctr/ĐU ngày 29/4/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ Chi cục xác định nhiệm vụ tổ chức triển khai hiệu quả mô hình Thông quan tập trung, trong đó nhấn mạnh yêu cầu: Tổ chức phân giao địa bàn quản lý của hải quan cửa khẩu và hải quan ngoài cửa khẩu đảm bảo khoa học, thuận tiện trong công tác quản lý điều hành. Đồng thời đặt ra nhiệm vụ cơ cấu lại tổ chức bộ máy hải quan cửa khẩu, hải quan ngoài cửa khẩu trong năm 2026.

“Do đó, tổ chức lại địa bàn và bộ máy hải quan cửa khẩu, hải quan ngoài cửa khẩu không phải là nhiệm vụ phát sinh sau khi triển khai Thông quan tập trung, mà là nội dung đã được xác định trong chủ trương đổi mới của Đảng bộ Chi cục. Đây cũng là yêu cầu khách quan, xuất phát từ sự thay đổi của hệ thống cảng biển, địa giới hành chính, không gian phát triển kinh tế và khối lượng, tính chất công việc của đơn vị”, Chi cục trưởng Trần Mạnh Cường chia sẻ.

Cụ thể, hệ thống cảng biển của TP. Hải Phòng đã phát triển qua nhiều giai đoạn, từ các cảng truyền thống ở khu vực thượng nguồn sông Cấm đã dịch chuyển mạnh mẽ về phía Đông, đến khu vực cảng cửa ngõ quốc tế nước sâu tại Lạch Huyện.

Các đại biểu dự hội nghị. Ảnh: Hải quan khu vực III.

Vì vậy, việc điều chỉnh địa bàn các đơn vị theo hướng liền mạch, tập trung theo cụm địa lý liền kề, đồng thời tổ chức lại 4 hải quan cửa khẩu thành 3 đơn vị để sử dụng hiệu quả các trang thiết bị kiểm tra giám sát hiện đại là cần thiết để tập trung nguồn lực, khắc phục chồng chéo và nâng cao hiệu quả quản lý.

Trong khi đó địa bàn hải quan ngoài cửa khẩu đang có sự mở rộng nhanh chóng cùng với sự phát triển của thành phố. Đặc biệt, sau khi hợp nhất với tỉnh Hải Dương, TP. Hải Phòng có không gian phát triển mới với nhiều khu công nghiệp, khu kinh tế, khu thương mại tự do thế hệ mới, khu kinh tế chuyên biệt và cơ sở sản xuất, kinh doanh xuất nhập khẩu tiếp tục hình thành.

Đồng thời, Nghị định số 153/2026/NĐ-CP mở rộng phạm vi địa bàn hoạt động hải quan ngoài cửa khẩu gắn với trụ sở, kho hàng, cơ sở sản xuất của doanh nghiệp thuộc diện quản lý, bao trùm 114/114 xã, phường, đặc khu của thành phố.

Điều đó đồng nghĩa với trách nhiệm quản lý rộng hơn, địa bàn phức tạp hơn và yêu cầu phối hợp liên ngành cao hơn. Đến nay, số doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất thuộc phạm vi quản lý của đơn vị đã lên tới gần 6.000 doanh nghiệp. Khối lượng tờ khai, kim ngạch xuất nhập khẩu và yêu cầu thu ngân sách tiếp tục đặt ra áp lực lớn đối với đơn vị hải quan ngoài cửa khẩu.

Do đó, việc tổ chức lại hải quan ngoài cửa khẩu từ 2 lên 3 đơn vị nhằm bố trí đầu mối quản lý phù hợp hơn với địa bàn và khối lượng công việc thực tế, tăng cường khả năng kiểm tra, giám sát, kiểm soát rủi ro và phối hợp với các lực lượng chức năng.

Đặc biệt, việc chức lại hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu trực thuộc không làm tăng đầu mối của Chi cục so với số lượng đã được Bộ Tài chính phê duyệt.

Trước yêu cầu thực tiễn đó và thực hiện nghị quyết và chương trình hành động của Ban chấp hành Đảng bộ Chi cục, Chi cục Hải quan khu vực III đã chủ động nghiên cứu, xây dựng Đề án trình Cục Hải quan xem xét.

Ngày 6/10/2026, Bộ Tài chính có Công văn số 15804/BTC-TCCB thông qua Đề án; ngày 9/10/2026, Cục Hải quan có Công văn số 22745/CHQ-TCCB chỉ đạo triển khai Đề án.

Để chuẩn bị triển khai Đề án, Chi cục trưởng Trần Mạnh Cường quán triệt toàn đơn vị thực hiện trên cơ sở ba nguyên tắc.

Thứ nhất, tổ chức lại bộ máy là để nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ.

Thứ hai, tổ chức lại địa bàn phải đi đôi với đổi mới phương thức quản lý. Sắp xếp lại địa bàn không chỉ là thay đổi phạm vi phụ trách, mà phải tạo ra chuyển biến thực chất trong phương thức điều hành và phối hợp công tác. Không thể tổ chức bộ máy mới mà vẫn duy trì tư duy cũ; không thể phân định lại địa bàn mà vẫn để thông tin thiếu thông suốt, phối hợp thiếu chặt chẽ, trách nhiệm không rõ ràng…

Thứ ba, tổ chức lại phải bảo đảm tính liên tục của hoạt động nghiệp vụ và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp. Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, không để việc sắp xếp tổ chức làm gián đoạn thủ tục hải quan, gây ách tắc hàng hóa hoặc phát sinh thêm thủ tục, chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp…

Các ý kiến phát biểu tại hội nghị đều thể hiện sự thống nhất cao với nội dung Đề án tổ chức lại hải quan cửa khẩu, hải quan ngoài cửa khẩu thuộc Chi cục Hải quan khu vực III, Chi cục trưởng Trần Mạnh Cường giao các đơn vị tham mưu tiếp thu các ý kiến, xây dựng kế hoạch chi tiết để sớm triển khai thực hiện.