 |
| Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực X trực tiếp làm việc với Công ty TNHH Miza Nghi Sơn, Thanh Hóa. Ảnh: Chi cục HQKV X. |
Cải cách thực chất, nâng cao hiệu quả phục vụ doanh nghiệp
Trong bối cảnh yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu ngày càng lớn, cải cách hành chính, hiện đại hóa hải quan không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, giảm chi phí tuân thủ và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.
Xác định rõ yêu cầu đó, Chi cục Hải quan khu vực X đã triển khai đồng bộ các giải pháp cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và đổi mới phương thức quản lý. Trọng tâm là xây dựng môi trường thực hiện thủ tục hải quan công khai, minh bạch, thuận tiện, lấy chất lượng phục vụ doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả cải cách.
Trong quý III/2026, Chi cục ban hành Kế hoạch số 2263/KH-HQKV10 ngày 13/8/2026 về cải thiện, nâng cao các chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI), hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI), cải cách hành chính (PAR INDEX) và sự hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước (SIPAS) giai đoạn 2026-2030. Tiếp đó, đơn vị ban hành Kế hoạch số 2597/KH-HQKV10 ngày 11/9/2026 về cải cách hành chính trọng tâm giai đoạn 2026-2030.
Việc xây dựng các kế hoạch dài hạn cho thấy quyết tâm đưa cải cách hành chính trở thành nhiệm vụ xuyên suốt, gắn với trách nhiệm thực thi công vụ và yêu cầu nâng cao chất lượng phục vụ cộng đồng doanh nghiệp.
Đáng chú ý, Chi cục xây dựng, triển khai mã QR để doanh nghiệp thuận tiện tra cứu bộ thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của từng cấp. Đây là giải pháp thiết thực, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, giảm thời gian tìm hiểu chính sách và hạn chế những vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục.
Hiệu quả cải cách được thể hiện rõ qua kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Trong quý III/2026, Chi cục tiếp nhận, xử lý 91.002 lượt hồ sơ, bao gồm cả hồ sơ chuyển từ kỳ trước. Trong đó, 90.877 hồ sơ đã được giải quyết đúng hạn, không phát sinh hồ sơ quá hạn; 125 hồ sơ đang giải quyết đều trong thời hạn quy định.
Đặc biệt, có 82.232 hồ sơ được giải quyết thông qua dịch vụ công trực tuyến toàn trình, chiếm 90,3% theo báo cáo của đơn vị. Tỷ lệ tiếp nhận hồ sơ trực tuyến đạt khoảng 98,9% số hồ sơ tiếp nhận mới trong kỳ.
Những kết quả này phản ánh sự chuyển dịch rõ nét từ phương thức giải quyết thủ tục truyền thống sang môi trường điện tử, góp phần giảm thời gian đi lại, chi phí giao dịch, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong thực thi công vụ.
Song hành với cải cách thủ tục hành chính, Chi cục chú trọng hiện đại hóa hoạt động nghiệp vụ, bảo đảm các hệ thống công nghệ thông tin vận hành ổn định, an toàn. Đơn vị đã triển khai kế hoạch thực hiện Đề án 06 giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035; xây dựng phương án ứng cứu sự cố, bảo đảm an ninh mạng và duy trì giám sát an toàn thông tin 24/7.
Đáng chú ý, Chi cục đã xây dựng ứng dụng hỗ trợ doanh nghiệp tham gia Chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan; triển khai thành công Chương trình Phương tiện vận tải tại Hải quan cửa khẩu quốc tế Na Mèo.
Trong 9 tháng năm 2026, Chi cục đã xử lý 209.822 tờ khai hải quan, trong đó 174.210 tờ khai được phân luồng Xanh, chiếm 83%; luồng Vàng chiếm 15,7% và luồng Đỏ chỉ chiếm 1,3%.
Tỷ lệ luồng xanh ở mức cao cho thấy định hướng tạo thuận lợi đối với những giao dịch có mức độ rủi ro thấp, đồng thời tập trung nguồn lực kiểm tra, giám sát vào các trường hợp có dấu hiệu vi phạm. Đây là phương thức quản lý phù hợp với yêu cầu hiện đại hóa hải quan, kết hợp hài hòa giữa tạo thuận lợi thương mại và bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, trong 9 tháng năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực X đã làm thủ tục cho 717 doanh nghiệp, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 14,863 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 5,555 tỷ USD và nhập khẩu đạt 9,307 tỷ USD.
 |
| Hải quan cửa khẩu cảng Nghi Sơn (Chi cục Hải quan khu vực X) luôn kịp thời thông quan nhanh chóng cho mặt hàng dầu thô nhập khẩu phục vụ sản xuất của nhà máy lọc dầu Nghi Sơn. |
Phát triển quan hệ đối tác thực chất, đồng hành cùng doanh nghiệp
Nếu cải cách hành chính, hiện đại hóa hải quan tạo nền tảng về quy trình và công nghệ, thì phát triển quan hệ đối tác Hải quan - Doanh nghiệp chính là cầu nối đưa những thành quả cải cách vào thực tiễn.
Điểm nổi bật trong cách làm của Chi cục Hải quan khu vực X là chuyển mạnh từ hỗ trợ thụ động sang chủ động tiếp cận, nắm bắt khó khăn, đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc ngay từ quá trình tổ chức hoạt động xuất nhập khẩu.
Theo Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực X Dương Minh Đức, đơn vị chú trọng xây dựng kế hoạch tiếp xúc, làm việc trực tiếp với doanh nghiệp theo từng nhóm đối tượng, từ doanh nghiệp mới tham gia xuất nhập khẩu, doanh nghiệp ở địa bàn vùng sâu, vùng xa đến những doanh nghiệp có đóng góp lớn cho ngân sách hoặc tiềm ẩn nguy cơ sai sót trong thực hiện thủ tục hải quan.
Cách tiếp cận này giúp hoạt động hỗ trợ đi vào chiều sâu, phù hợp với đặc điểm, nhu cầu của từng doanh nghiệp, thay vì triển khai đồng loạt, thiếu trọng tâm.
Điển hình, Chi cục đã trực tiếp làm việc với Công ty cổ phần Sản xuất chế biến nông lâm sản và Vật tư nông nghiệp Phúc Thịnh, tìm hiểu nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu, mở rộng thị trường xuất khẩu tinh bột sắn và các sản phẩm nông sản.
Trên cơ sở đó, cơ quan Hải quan hướng dẫn, giải đáp những vướng mắc liên quan đến chính sách, thủ tục, đồng thời giới thiệu chính sách hỗ trợ vận chuyển hàng hóa bằng container qua cảng Nghi Sơn.
Hoạt động này cho thấy vai trò đồng hành của Chi cục không chỉ dừng lại ở giải quyết thủ tục mà còn góp phần hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận những điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất, kinh doanh.
Trong quý III/2026, Chi cục tổ chức Hội nghị đối thoại Hải quan - Doanh nghiệp tại Sơn La với sự tham gia của hơn 50 doanh nghiệp; tích cực tham gia Hội nghị đối thoại doanh nghiệp do UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức với chủ đề “Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, tăng tốc phát triển tỉnh Thanh Hóa”.
Cùng thời gian, đơn vị ban hành 562 văn bản hướng dẫn nghiệp vụ, trả lời doanh nghiệp, cơ quan chức năng, tham gia góp ý và thực hiện các báo cáo liên quan. Những hoạt động này góp phần nâng cao khả năng tiếp cận chính sách, giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh trong thực tiễn.
Đáng chú ý, những nỗ lực cải cách và đồng hành cùng doanh nghiệp đã được ghi nhận qua kết quả đánh giá năng lực cạnh tranh.
Theo kết quả công bố ngày 31/7/2026, Chi cục Hải quan khu vực X xếp thứ nhất về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp sở, ban, ngành và địa phương (DCCI) tỉnh Thanh Hóa năm 2025, đồng thời là năm thứ năm liên tiếp giữ vị trí trong nhóm dẫn đầu.
Trong quý IV/2026, Chi cục Hải quan khu vực X xác định tiếp tục đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao chất lượng hỗ trợ doanh nghiệp; đồng thời hoàn thiện công cụ hỗ trợ 12 doanh nghiệp tham gia Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ pháp luật hải quan.
Cùng với đó, đơn vị chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, bảo đảm các giải pháp cải cách được thực hiện thống nhất, hiệu quả từ cấp Chi cục đến các đơn vị hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu…
