Hải quan khu vực X nâng chất lượng quản lý để tăng thu ngân sách

Hoạt động nghiệp vụ tại Hải quan khu vực X. Ảnh: Thái Bình.

Vượt dự toán thu và yêu cầu củng cố nguồn thu

Theo Chi cục Hải quan khu vực X, từ đầu năm đến ngày 30/9, đơn vị thu ngân sách nhà nước hơn 20.639 tỷ đồng, tăng 37,3% so với cùng kỳ năm 2025.

Kết quả trên đạt 111,5% so với dự toán thu cả năm (18.506 tỷ đồng) và 93% chỉ tiêu phấn đấu do Cục Hải quan giao (22.125 tỷ đồng). Kết quả vượt dự toán khi năm ngân sách còn một quý tạo dư địa để đơn vị tiếp tục hướng tới hoàn thành chỉ tiêu phấn đấu.

Trên địa bàn quản lý của Chi cục Hải quan khu vực X, Thanh Hóa giữ vai trò chủ lực với số thu 20.589 tỷ đồng, tăng 37% so với cùng kỳ 2025. Trên địa bàn Sơn La, số thu đạt 50,6 tỷ đồng, tăng 184%, vượt cả dự toán và chỉ tiêu phấn đấu được giao. Hai địa bàn có quy mô nguồn thu khác nhau, đòi hỏi việc điều hành phải bám sát đặc điểm hàng hóa, doanh nghiệp và hoạt động xuất nhập khẩu của từng khu vực.

Nguồn thu chủ yếu của Chi cục Hải quan khu vực X đến từ dầu thô nhập khẩu của Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Đặc điểm này đặt ra yêu cầu theo dõi sát kế hoạch nhập khẩu, hoạt động sản xuất và các yếu tố tác động đến trị giá tính thuế.

Đồng thời Chi cục cũng tiếp tục khai thác nguồn thu chủ lực, việc hỗ trợ các doanh nghiệp khác duy trì hoạt động sẽ góp phần mở rộng cơ sở thu.

Ngoài yếu tố khách quan, kết quả thu ngân sách tích cực của Chi cục Hải quan khu vực X còn đến từ nỗ lực nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp của đơn vị. Riêng trong quý III, đơn vị ban hành 562 văn bản hướng dẫn nghiệp vụ, trả lời doanh nghiệp, cơ quan chức năng và tham gia ý kiến, báo cáo. Tháo gỡ vướng mắc kịp thời giúp hoạt động xuất nhập khẩu thông suốt, tạo điều kiện thực hiện nghĩa vụ ngân sách.

Đối với công tác quản lý thuế, đơn vị vừa kiểm soát nghĩa vụ nộp ngân sách, vừa giải quyết quyền lợi của doanh nghiệp. Trong quý III, Chi cục thực hiện 24 quyết định hoàn thuế với tổng số tiền 217,02 tỷ đồng; lũy kế 9 tháng là 38 quyết định, trị giá 281,72 tỷ đồng. Giải quyết hoàn thuế đúng quy định có ý nghĩa hỗ trợ dòng tiền của doanh nghiệp, đồng thời đòi hỏi kiểm soát chặt hồ sơ và căn cứ hoàn thuế.

Công tác tham vấn trị giá tiếp tục được triển khai.

Đến ngày 30/9, đơn vị thực hiện tham vấn 484 phiếu chuyển, ban hành 250 thông báo trị giá hải quan; trong đó, 249 thông báo chưa đủ cơ sở bác bỏ trị giá khai báo và một thông báo bác bỏ. Kết quả cho thấy việc xử lý phải dựa trên chứng cứ và cơ sở nghiệp vụ, bảo đảm tính khách quan khi xác định nghĩa vụ thuế.

Tổng nợ thuế tại đơn vị còn trên 2,4 tỷ đồng, không phát sinh mới so với năm 2025. Tuy nhiên, các khoản nợ cũ khó thu hồi do hầu hết doanh nghiệp không còn hoạt động. Vì vậy, cùng với xử lý nợ tồn, việc theo dõi nghĩa vụ thuế ngay từ khi phát sinh vẫn cần được chú trọng để hạn chế rủi ro cho ngân sách.

Hoạt động nghiệp vụ tại Hải quan khu vực X. Ảnh: Trung Kiên.

Kiểm tra có trọng tâm trên nền tảng quản lý rủi ro

Đóng góp vào công tác chống thất thu và tăng thu ngân sách không thể không nhắc đến vai trò của Đội Phúc tập và Kiểm tra sau thông quan. Lũy kế từ đầu năm đến 30/9, đơn vị đã thu nộp ngân sách hơn 4,38 tỷ đồng. Trong đó, tiền ấn định thuế hơn 2,44 tỷ đồng, tiền chậm nộp hơn 241 triệu đồng và tiền xử phạt gần 1,7 tỷ đồng. Đây là kết quả cụ thể của việc kiểm tra nghĩa vụ thuế và chấp hành pháp luật sau khi hàng hóa đã thông quan.

Điểm đáng chú ý là đơn vị cải tiến phương thức phân tích, đánh giá đối với doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu và chế xuất. Thay vì chỉ tổng hợp thông tin sau khi rủi ro phát sinh, Chi cục chủ động nhận diện, cảnh báo sớm thông qua bộ tiêu chí, thang điểm và chấm điểm rủi ro. Cách tiếp cận này tạo cơ sở lựa chọn đối tượng kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, đồng thời hỗ trợ phòng ngừa sai sót.

Đơn vị cũng xây dựng, triển khai hệ thống quản lý nội bộ phục vụ lưu trữ dữ liệu, tra cứu hồ sơ và đánh giá kết quả kiểm tra sau thông quan. Dữ liệu được tổ chức có hệ thống giúp công chức theo dõi lịch sử kiểm tra, khai thác thông tin nhanh hơn.

Đối với công tác quản lý rủi ro, đến ngày 30/9, số tờ khai tờ khai luồng Xanh của toàn Chi cục là 174.210 tờ khai (tương đương khoảng 83%), trong tờ khai luồng Đỏ chỉ chỉ 1,3% và luồng Vàng là 15,7%. Tỷ lệ tờ khai luồng Xanh tạo điều kiện để thông quan hàng hóa nhanh chóng, hỗ trợ doanh nghiệp trong nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Để hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách ở mức cao nhất, thời gian tới, Chi cục Hải quan khu vực X tiếp tục triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi để tăng thu ngân sách, song song đó là chú trọng đẩy mạnh các biện pháp chống thất thu từ phòng, chống buôn lậu; kiểm tra sau thông quan; quản lý rủi ro…