 |
| Công chức hải quan Đội Phúc tập Kiểm tra sau thông quan trao đổi nghiệp vụ. Ảnh: Thu Hòa |
Chuyển mạnh sang kiểm tra trọng điểm
Theo ông Nguyễn Trung Phong, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XIII, xác định công tác KTSTQ là một trong những nghiệp vụ trọng tâm vừa chống thất thu ngân sách nhà nước (NSNg), vừa hướng doanh doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật hải quan, đơn vị đã triển khai đầy đủ các văn bản, chính sách pháp luật của nhà nước, văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của Cục Hải quan liên quan đến công tác KTSTQ.
Để thực hiện chỉ tiêu thu ngân sách được giao, Chi cục tập trung rà soát, thu thập thông tin, phân tích rủi ro; đồng thời triển khai Kế hoạch số 706/KH-HQKV13 ngày 17/4/2026 về công tác KTSTQ năm 2026.
Theo kế hoạch, Chi cục giao chỉ tiêu số cuộc KTSTQ cho các đơn vị hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu, bám sát định hướng quản lý rủi ro, chỉ đạo của Cục Hải quan và yêu cầu quản lý nhà nước về hải quan.
Trong 9 tháng năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực XIII thực hiện 14 cuộc KTSTQ. Trong đó, kiểm tra tại trụ sở người khai hải quan 5 vụ, tăng 150% so với cùng kỳ năm 2025.
Công tác KTSTQ tập trung vào dấu hiệu rủi ro; chuyên đề gia công, sản xuất xuất khẩu đối với mặt hàng thủy sản; chuyên đề thức ăn chăn nuôi và thủy sản xuất khẩu phục vụ tháo gỡ thẻ vàng IUU...
Hiệu quả thu ngân sách từ các cuộc kiểm tra tại trụ sở người khai hải quan tăng mạnh. Tính đến hết ngày 23/9/2026, số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 6,52 tỷ đồng.
Đáng chú ý, qua các vụ KTSTQ đều nhận được sự đồng thuận hợp tác của doanh nghiệp; sau khi có kết luận doanh nghiệp nghiêm chỉnh chấp hành thực hiện nghĩa vụ thuế cho ngân sách nhà nước. Đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp đã nộp 4,48 tỷ đồng; 2,04 tỷ đồng đang trong thời hạn nộp tiền phạt vi phạm hành chính theo quy định.
Đối với kiểm tra tại trụ sở cơ quan Hải quan, trong 9 tháng, đơn vị thực hiện 9 vụ, đạt 69,23% chỉ tiêu kế hoạch được giao, tăng 80% so với cùng kỳ năm 2025. 100% số vụ được kiểm tra theo dấu hiệu quản lý rủi ro
Thực tế này đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng lựa chọn đối tượng kiểm tra. Việc KTSTQ không chỉ nhằm bảo đảm số lượng cuộc kiểm tra mà phải hướng tới lựa chọn đúng doanh nghiệp, mặt hàng và loại hình có dấu hiệu rủi ro, có khả năng phát hiện vi phạm và tạo nguồn thu cho ngân sách.
Kết quả 9 tháng năm 2026 bước đầu cho thấy chất lượng lựa chọn đối tượng KTSTQ đã có sự cải thiện. Với 14 cuộc kiểm tra, số thu đạt 6,52 tỷ đồng, tương đương 93,14% chỉ tiêu phấn đấu thu ngân sách trong công tác KTSTQ.
Đặc biệt, các cuộc kiểm tra tại trụ sở người khai hải quan có hiệu quả rõ rệt, chiếm trên 99% tổng số thu từ KTSTQ.
Sàng lọc kỹ, kiểm tra trúng để nâng hiệu quả quản lý
Theo Chi cục Hải quan khu vực XIII, hoạt động KTSTQ đang tập trung vào kiểm tra trọng điểm trên cơ sở phân tích rủi ro và dữ liệu lớn của ngành Hải quan.Với nhiệm vụ chuyên trách, năm 2026, Đội Phúc tập và Kiểm tra sau thông quan đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, lấy xây dựng kế hoạch chuyên đề theo phương châm “sàng lọc kỹ - kiểm tra trúng” làm trọng tâm.
Đội trưởng Đội Phúc tập và KTSTQ Nguyễn Thị Dung cho biết, việc khai thác, sàng lọc thông tin nhanh và chính xác giúp nâng cao chất lượng hồ sơ phân tích trước kiểm tra, qua đó tăng hiệu quả kiểm tra thực tế.
Cách làm này đồng thời góp phần giảm yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp nhiều hồ sơ, hạn chế phát sinh thủ tục không cần thiết. Đối với doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật hải quan, việc giảm yêu cầu cung cấp hồ sơ cũng góp phần hạn chế phiền hà trong quá trình kiểm tra.
Trong 3 tháng cuối năm, Chi cục Hải quan khu vực XIII tiếp tục rà soát, khai thác có trọng tâm, trọng điểm các nguồn thông tin trên hệ thống nghiệp vụ, thông tin từ các đơn vị Hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu và các nguồn thông tin khác.
Mục tiêu là nâng cao chất lượng thu thập, phân tích và xử lý thông tin trước kiểm tra. Đơn vị ưu tiên lựa chọn doanh nghiệp, mặt hàng, loại hình có rủi ro cao, số thuế lớn; hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu; sử dụng hàng hóa miễn thuế, hoàn thuế, không thu thuế.
 |
| Công chức Hải quan khu vực XIII làm thủ tục cho hàng hóa xuất khẩu. Ảnh: Thu Hòa |
Các trường hợp có dấu hiệu bất thường về mã số, trị giá, xuất xứ, định mức và chính sách thuế cũng được tập trung rà soát.
Cùng với đó, Chi cục sẽ nâng cao chất lượng kiểm tra của các đơn vị Hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu thông qua tăng cường hướng dẫn nghiệp vụ, trao đổi thông tin giữa Đội Phúc tập và KTSTQ với các đơn vị.
Trong đó, tập trung hướng dẫn phân tích hồ sơ, khai thác dữ liệu và nhận diện dấu hiệu rủi ro. Trước khi triển khai kiểm tra, các đơn vị phải đánh giá kỹ mức độ rủi ro và khả năng phát hiện vi phạm, hạn chế việc lựa chọn đối tượng chỉ nhằm bảo đảm đủ số lượng cuộc kiểm tra được giao.
Chi cục Hải quan khu vực XIII cũng xác định phát huy vai trò của Đội Phúc tập và KTSTQ trong tạo nguồn thu. Nguồn lực được tập trung vào phân tích, đánh giá rủi ro và kiểm tra chuyên sâu đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao.
Qua đó, công tác KTSTQ tiếp tục chuyển từ kiểm tra dàn trải sang kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, vừa nâng cao hiệu quả quản lý, chống thất thu ngân sách, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tuân thủ pháp luật hải quan.
