 |
| Công chức Hải quan khu vực II giám sát hàng hóa nhập khẩu Ảnh: Thu Hòa |
Phát hiện sai phạm trong khai báo, nhập khẩu tiền chất
Trước tình trạng tội phạm ma túy lợi dụng hoạt động thương mại, xuất nhập khẩu để tìm nguồn tiền chất sản xuất ma túy, Chi cục Hải quan khu vực II triển khai nhiều biện pháp tăng cường kiểm soát việc nhập khẩu hóa chất, tiền chất tại cửa khẩu.
Đặc biệt, trong thời gian gần đây nổi lên thủ đoạn gian lận mới đó là một số trường hợp khai báo tên hàng, chủng loại, công dụng và nộp các chứng từ, tài liệu không đúng bản chất hàng hóa thực xuất khẩu, nhập khẩu đối với mặt hàng hóa chất.
Cùng với đó, là tình trạng gian lận về mã số hàng hóa (mã HS) để hưởng chính sách thuế hoặc né tránh giấy phép quản lý chuyên ngành đối với mặt hàng hóa chất nhập khẩu.
Trong 9 tháng năm 2026, Đội Kiểm soát Hải quan phối hợp với các đơn vị thuộc Chi cục kiểm tra 9 vụ việc liên quan đến nhập khẩu tiền chất, phát hiện và xử lý 4 vụ vi phạm.
Cụ thể, tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 2, lực lượng Hải quan phát hiện 2 doanh nghiệp vi phạm quy định về xuất nhập khẩu hàng hóa theo hạn ngạch, giấy phép, điều kiện, tiêu chuẩn. Cơ quan Hải quan đã xử phạt vi phạm hành chính tổng cộng 80 triệu đồng, đồng thời buộc tái xuất tang vật vi phạm.
Tại Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1, cơ quan Hải quan phát hiện Công ty P.T vi phạm quy định về xuất nhập khẩu hàng hóa theo hạn ngạch, giấy phép, điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn. Vụ việc đang được Chi cục Hải quan khu vực II trao đổi với Viện kiểm sát nhân dân TP. Hồ Chí Minh để xử lý.
Ngoài lô hàng trên, kiểm tra lô hàng hóa chất nhập khẩu của Công ty TNHH V.L.M., cơ quan Hải quan phát hiện hàng hóa có chứa toluene nhưng nội dung khai báo của doanh nghiệp về lô hàng chưa phù hợp. Đây là tiền chất có trong hỗn hợp hóa chất, không phải tiền chất ở dạng monomer. Vụ việc đang được cơ quan Hải quan xác minh làm rõ.
Kiểm tra kỹ thành phần hóa chất trước khi mở tờ khai
Qua các vụ vi phạm nêu trên, cũng như thực tế kiểm tra các lô hàng hóa chất nhập khẩu thực tế, để tránh vi phạm pháp luật hải quan, Chi cục Hải quan khu vực II lưu ý doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào tên thương mại hoặc mã HS để xác định hàng hóa có thuộc diện quản lý hay không. Đối với hóa chất, tiền chất, doanh nghiệp cần xác định chính xác tên hóa chất, thành phần, hàm lượng, mã CAS, công dụng và mục đích sử dụng, đồng thời đối chiếu với danh mục quản lý hiện hành.
Cùng với đó, thông tin trên hợp đồng, hóa đơn, giấy phép, chứng từ kỹ thuật, Phiếu an toàn hóa chất và tờ khai hải quan cần thống nhất với hàng hóa thực nhập. Đặc biệt, với hóa chất hỗn hợp có chứa tiền chất, doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ thành phần, hàm lượng trước khi khai báo.
Theo khuyến nghị của cơ quan Hải quan, doanh nghiệp nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng tiền chất cần xây dựng quy trình kiểm soát từ khâu ký hợp đồng, lựa chọn nhà cung cấp, chuẩn bị hồ sơ đến tiếp nhận, bảo quản và sử dụng hóa chất.
Trước mỗi lô hàng, doanh nghiệp cần thực hiện các bước: xác định chính xác hóa chất; đối chiếu danh mục quản lý; xác định yêu cầu về giấy phép và thủ tục chuyên ngành; chuẩn bị đầy đủ hồ sơ; kiểm tra sự thống nhất giữa chứng từ với hàng hóa thực tế trước khi mở tờ khai.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần lưu giữ hồ sơ nhập khẩu, mua bán, sử dụng và tồn trữ để bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc, số lượng tiền chất. Tình trạng xin cấp phép số lượng lớn nhưng thực nhập rất ít cũng cần được lưu ý vì có thể gây khó khăn cho công tác theo dõi, quản lý.
Khi phát sinh vướng mắc về chính sách mặt hàng, thành phần hóa chất, phân loại mã HS hoặc thủ tục quản lý chuyên ngành, doanh nghiệp nên chủ động trao đổi với cơ quan Hải quan để được hướng dẫn, tránh phát sinh rủi ro khi hàng đã về cảng.
Việc chủ động kiểm tra thành phần hàng hóa, chuẩn hóa hồ sơ và tuân thủ quy định ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế vi phạm, giảm chi phí phát sinh, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát tiền chất và ngăn ngừa nguy cơ bị lợi dụng trong hoạt động sản xuất ma túy.
