 |
| Lực lượng Hải quan tăng cường sử dụng các trang thiết bị, công nghệ trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chống ma túy. Ảnh: Cục Hải quan. |
Chủ động đổi mới phương thức kiểm soát, phát huy hiệu quả ứng dụng công nghệ
Trong bối cảnh hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy tiếp tục diễn biến phức tạp, mang tính xuyên quốc gia, các đối tượng phạm tội ngày càng sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh và vận tải quốc tế để vận chuyển ma túy qua biên giới.
Điều này đặt ra yêu cầu đối với lực lượng Hải quan phải không ngừng đổi mới phương thức kiểm soát, nâng cao năng lực nhận diện rủi ro và ứng dụng hiệu quả các phương tiện, thiết bị kỹ thuật hiện đại.
Để thực hiện hiệu quả công tác phòng, chống ma túy trong tình hình mới, Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp theo phương châm “3 giảm, 3 tăng”: giảm nguồn cung, giảm nguồn cầu, giảm tác hại của ma túy; tăng hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng nguồn lực đầu tư và tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo trong công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy.
Thực hiện định hướng nêu trên, Chi cục Điều tra chống buôn lậu tập trung nâng cao chất lượng công tác thu thập, phân tích, xử lý thông tin, đánh giá rủi ro; chú trọng nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm ma túy, nhất là trên các tuyến biên giới, cửa khẩu và loại hình vận chuyển có nguy cơ cao.
Đồng thời, tăng cường phối hợp với các Chi cục Hải quan khu vực và lực lượng chức năng trong trao đổi thông tin, xác định trọng điểm kiểm soát, phát hiện và xử lý các vụ việc liên quan đến ma túy.
Cùng với các biện pháp nghiệp vụ, việc khai thác hiệu quả trang thiết bị kỹ thuật, hệ thống soi chiếu, phương tiện kiểm tra không xâm nhập và chó nghiệp vụ được chú trọng nhằm hỗ trợ phát hiện những dấu hiệu bất thường trong hàng hóa, hành lý và phương tiện vận tải.
Sự kết hợp giữa thông tin nghiệp vụ với kết quả kiểm tra bằng thiết bị kỹ thuật giúp nâng cao chất lượng đánh giá, xác định đối tượng, hàng hóa có nguy cơ, qua đó hỗ trợ công tác kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm.
Cùng với đó, Chi cục Điều tra chống buôn lậu chú trọng công tác phối hợp, trao đổi kinh nghiệm, nâng cao năng lực nghiệp vụ cho lực lượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kiểm soát ma túy; gắn yêu cầu ứng dụng công nghệ với kỹ năng nhận diện phương thức, thủ đoạn, phân tích thông tin và xử lý tình huống thực tế.
Các hoạt động này đồng thời gắn với việc triển khai nhiệm vụ của cơ quan Hải quan trong Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030, hướng tới nâng cao tính chủ động trong phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn các hành vi vận chuyển trái phép chất ma túy, tiền chất qua biên giới.
 |
| Ma túy giấu trong bình nóng lạnh và linh kiện điện tử do lực lượng Hải quan phối hợp bắt giữ. Ảnh: Hải quan khu vực IX. |
Tăng cường phối hợp liên ngành, nâng cao hiệu quả kiểm soát ma túy tại cửa khẩu
Hiện nay, tình hình ma tuý trong khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, sự gia tăng mạnh về sản xuất, mua bán, vận chuyển ma túy với tính chất ngày càng manh động, khó kiểm soát.
Các băng nhóm, tổ chức tội phạm ma túy khu vực và quốc tế tìm cách xâm nhập vào Việt Nam, móc nối, hình thành đường dây sản xuất, mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy xuyên quốc gia.
Nguồn ma túy từ nước ngoài vào Việt Nam cũng ngày càng đa dạng và gây áp lực rất lớn đến tình hình trong nước. Các đường dây tội phạm không còn hoạt động nhỏ lẻ mà hình thành những tổ chức xuyên quốc gia có quy mô lớn, liên kết chặt chẽ từ khâu sản xuất, vận chuyển đến tiêu thụ.
Đáng chú ý, các đối tượng cầm đầu (thường là người nước ngoài hoặc đối tượng trốn truy nã) không trực tiếp lộ diện tại Việt Nam.
Chính vì vậy, cùng với việc đổi mới phương thức kiểm soát, Chi cục Điều tra chống buôn lậu chú trọng phát huy vai trò của các đội kiểm soát chuyên trách, đồng thời tăng cường phối hợp với các chi cục hải quan khu vực và lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng trong phát hiện, đấu tranh với tội phạm ma túy.
Điển hình trên tuyến biên giới đường bộ, ngày 11/10/2026, Đội 5 (Chi cục Điều tra chống buôn lậu) phối hợp với Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, Đội Kiểm soát hải quan (Chi cục Hải quan khu vực XI); Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm thuộc (Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng) và lực lượng Công an trong phát hiện vụ việc có dấu hiệu vận chuyển trái phép chất ma túy qua biên giới.
Qua kiểm tra xe ô tô khách mang biển kiểm soát Lào 3555, lực lượng chức năng phát hiện 18 gói ni lông chứa thảo mộc nghi là cần sa, được cất giấu trong các thùng carton, với tổng khối lượng gần 9 kg. Theo thông tin ban đầu, số hàng được gửi từ Thái Lan, quá cảnh qua Lào và vận chuyển vào Việt Nam.
Trước đó, ngày 18/9/2026, Đội 5 (Chi cục Điều tra chống buôn lậu) phối hợp với C04, Bộ Công an (đơn vị chủ trì), Chi cục Hải quan khu vực IX, PC04, Công an tỉnh Quảng Trị và các lực lượng chức năng đã tổ chức thực hiện bắt giữ tại luồng nhập cảnh, Hải quan cửa khẩu quốc tế La Lay và tại khu vực phường Xuân Phương, TP. Hà Nội triệt phá một đường dây vận chuyển trái phép ma túy, thu giữ 55 kg ketamine…
Các vụ việc trên cho thấy ý nghĩa của việc tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin giữa Chi cục Điều tra chống buôn lậu, các đơn vị hải quan tại cửa khẩu và lực lượng chức năng trong phát hiện, đấu tranh với tội phạm ma túy trên các tuyến vận chuyển xuyên biên giới. Đồng thời, khẳng định yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa thông tin nghiệp vụ, kiểm tra thực tế và ứng dụng phương tiện kỹ thuật trong quá trình kiểm soát.
Bên cạnh đó, trong quá trình kiểm tra, giám sát, lực lượng Hải quan đồng thời sử dụng máy soi để kiểm tra hình ảnh bên trong kiện hàng, hành lý, phát hiện các dấu hiệu bất thường phục vụ việc kiểm tra và chó nghiệp vụ cũng được sử dụng để hỗ trợ kiểm soát hàng hóa, hành lý và các khu vực chứa đồ trên phương tiện vận tải.
Việc kết hợp giữa thiết bị soi chiếu, chó nghiệp vụ và các biện pháp kiểm soát hải quan giúp tăng cường khả năng phát hiện ma túy được cất giấu trong hàng hóa, hành lý, nhất là những trường hợp được đóng gói kín hoặc có hình thức bên ngoài thông thường. Các dấu hiệu phát hiện qua kiểm tra được đối chiếu với thông tin khai báo và kết quả đánh giá rủi ro để xác định hướng xử lý phù hợp.
Ở phạm vi toàn ngành, kết quả công tác phòng, chống ma túy trong 9 tháng năm 2026 tiếp tục cho thấy hiệu quả của việc triển khai đồng bộ các giải pháp. Theo số liệu tổng hợp của Cục Hải quan, lực lượng Hải quan đã chủ trì, phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng phát hiện, bắt giữ 139 vụ với 289 đối tượng, thu giữ khoảng 1,98 tấn ma túy các loại.
Những kết quả trên phản ánh nỗ lực chung của lực lượng Hải quan và các lực lượng chức năng, trong đó có vai trò tham mưu, tổ chức thực hiện và phối hợp đấu tranh của Chi cục Điều tra chống buôn lậu.
Trong thời gian tới, Chi cục Điều tra chống buôn lậu tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng công tác thu thập, phân tích thông tin, nhận diện nguy cơ; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, khai thác hiệu quả trang thiết bị kỹ thuật và nâng cao năng lực của lực lượng kiểm soát ma túy chuyên trách.
Đồng thời, tăng cường phối hợp với các Chi cục Hải quan khu vực, lực lượng chức năng trong nước và quốc tế nhằm chủ động phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn tội phạm ma túy từ sớm, từ xa.
Việc kết hợp giữa ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao chất lượng nghiệp vụ và tăng cường phối hợp liên ngành tiếp tục là định hướng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống ma túy của Chi cục Điều tra chống buôn lậu, góp phần thực hiện nhiệm vụ của ngành Hải quan trong Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030.
