 |
| Phương tiện chở hàng xuất khẩu qua cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành. Ảnh: H.Nụ |
Buổi chiều, nắng đổ xuống cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành, hơi nóng hầm hập bốc lên từ mặt đường. Tại Trung tâm tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, công việc vẫn diễn ra liên tục. Bên trong khu vực làm việc, các cán bộ, công chức hải quan cần mẫn, chăm chú kiểm tra thông tin, xử lý tờ khai, giải đáp những nội dung doanh nghiệp cần làm rõ để hoàn tất thủ tục cho từng lô hàng.
Bên ly trà vừa rót, ông Vũ Quang Huy, Phó Đội trưởng Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai (Chi cục Hải quan khu vực VII), “bật mí” nhiều câu chuyện thú vị từ chính nhịp công việc thường ngày ấy.
Vừa trao đổi công việc với các công chức hải quan vừa tranh thủ chia sẻ với chúng tôi, ông Huy cho biết, hàng hóa làm thủ tục xuất nhập khẩu qua cửa khẩu chủ yếu là nông sản, hoa quả tươi, phân bón... và nhiều mặt hàng phục vụ sản xuất, tiêu dùng.
Từ câu chuyện của ông Huy, chúng tôi hiểu thêm những công việc phía sau hoạt động xuất nhập khẩu. Bởi ở cửa khẩu, hàng hóa không đơn thuần là những lô hàng nối tiếp nhau qua biên giới. Mỗi lô hàng gắn với hồ sơ khai báo, chính sách thuế, quy định quản lý chuyên ngành và yêu cầu kiểm tra, giám sát tương ứng. Hàng hóa cần được thông quan kịp thời, nhưng từng thông tin khai báo cũng phải được xem xét cẩn trọng, bảo đảm đúng quy định. Giữ cho dòng hàng lưu chuyển thuận lợi vì thế đòi hỏi sự nhịp nhàng giữa xử lý thủ tục, kiểm tra và giám sát hải quan.
 |
| Công chức hải quan hướng dẫn doanh nghiệp làm thủ tục tại cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành. Ảnh: H.Nụ |
Để được hiểu rõ hơn nhịp hàng trong các khâu nghiệp vụ, ông Hoàng Minh Tuấn, công chức Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai đưa chúng tôi ra khu vực Quốc môn. Từ đây, hoạt động xuất nhập khẩu hiện lên bằng những hình ảnh rất cụ thể: từng đoàn xe nối đuôi nhau, phương tiện chầm chậm di chuyển qua khu vực cầu Kim Thành II để sang Trung Quốc. Dòng xe có lúc nối dài, có lúc giãn ra theo nhịp làm thủ tục; mỗi chuyến hàng đều phải đi qua những khâu quản lý cần thiết trước khi tiếp tục hành trình.
Đứng giữa không gian cửa khẩu, chúng tôi cảm nhận rõ hơn vai trò của nơi đây trong kết nối giao thương giữa Lào Cai với tỉnh Vân Nam, Trung Quốc. Cùng với sự gia tăng của hoạt động xuất nhập khẩu, khối lượng công việc của Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai cũng ngày càng lớn, đòi hỏi mỗi khâu xử lý vừa bảo đảm tính chính xác, vừa theo kịp nhịp lưu chuyển hàng hóa.
Theo báo cáo của Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai, tính đến ngày 14/10/2026, kim ngạch xuất nhập khẩu do đơn vị quản lý đạt 2.070,41 triệu USD, tăng 64% so với cùng kỳ năm 2025. Chỉ tính riêng thời gian từ ngày 15/9 đến 14/10/2026, đơn vị xử lý 5.145 tờ khai trên hệ thống VNACCS/VCIS, với 303 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu. Đóng góp vào đà tăng trưởng có các mặt hàng máy móc, thiết bị, hàng bách hóa tiêu dùng và nông sản có trị giá cao.
Những con số ấy phản ánh quy mô giao thương qua cửa khẩu, đồng thời cho thấy áp lực công việc phía sau mỗi lượt xe, mỗi bộ hồ sơ. Hàng hóa đa dạng, chính sách quản lý có những yêu cầu riêng, trong khi doanh nghiệp luôn cần chủ động về thời gian giao nhận và thực hiện hợp đồng.
Bởi vậy, ông Vũ Quang Huy tâm sự, giải quyết thủ tục nhanh chóng phải đi cùng sự chính xác, chặt chẽ. Tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu không có nghĩa là giảm nhẹ yêu cầu quản lý, mà là tổ chức công việc sao cho hàng hóa được xử lý đúng quy định, hạn chế những chậm trễ không cần thiết.
Rời khu vực cầu Kim Thành II, chúng tôi tiếp tục đến bãi Trung tâm Logistics Kim Thành. Nếu ở Trung tâm tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính, câu chuyện xoay quanh hồ sơ và quy trình quản lý, thì tại bãi hàng, hành trình xuất nhập khẩu hiện ra qua những công việc cụ thể bằng tập kết, sắp xếp, giao nhận và chuẩn bị cho hàng hóa tiếp tục lưu chuyển.
 |
| Doanh nghiệp tra cứu thủ tục hành chính tại cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành. Ảnh: H.Nụ |
Ở góc nhìn của doanh nghiệp logistics, ông Đặng Quyết Chiến, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Logistics Kim Thành chia sẻ thêm về những yêu cầu đặt ra trong quá trình tổ chức hoạt động xuất nhập khẩu qua cửa khẩu. Sau khi hoàn thành các thủ tục cần thiết, hàng hóa còn phải được tổ chức giao nhận, bố trí tại bãi và vận chuyển theo kế hoạch của doanh nghiệp. Các khâu nối tiếp nhau, nên một vướng mắc phát sinh ở bất kỳ công đoạn nào cũng có thể tác động đến tiến độ chung.
Với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, thời gian không chỉ là lịch trình của một chuyến xe. Đó còn là chi phí vận tải, lưu kho, kế hoạch giao hàng và những cam kết đã ký với đối tác. Vì thế, tạo thuận lợi thương mại không chỉ dừng ở việc xử lý hồ sơ tại cơ quan Hải quan, mà còn cần sự phối hợp thông suốt giữa các lực lượng tại cửa khẩu, đơn vị khai thác bãi và cơ quan kiểm tra chuyên ngành. Khi thông tin được trao đổi rõ ràng, các khâu được thực hiện thống nhất, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc tổ chức giao nhận hàng hóa.
Chính vì thế, ngay tại địa điểm làm thủ tục hải quan ở cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai niêm yết công khai các thủ tục hải quan, đồng thời phối hợp với các cơ quan kiểm tra chuyên ngành nhằm góp phần rút ngắn thời gian thông quan.
Những việc làm tưởng như giản đơn ấy lại thiết thực với doanh nghiệp bởi thông tin rõ ràng giúp người khai hải quan biết cần chuẩn bị những gì, còn sự phối hợp giữa các lực lượng tạo điều kiện xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh.
Ngoài niêm yết công khai thủ tục tại nơi làm thủ tục hải quan, để doanh nghiệp nắm kỹ các văn bản quy phạm pháp luật, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai đẩy mạnh công tác tư vấn, giải đáp các vướng mắc thường xuyên cho doanh nghiệp. Mỗi lượt hướng dẫn đều có thể giúp doanh nghiệp tháo gỡ một vướng mắc cụ thể, hạn chế sai sót trong khai báo và chủ động hơn khi thực hiện thủ tục.
 |
| Công chức hải quan kiểm tra hàng hóa tại Trung tâm Logistics Kim Thành. Ảnh: H.Nụ |
Chia sẻ về sự hỗ trợ của cơ quan Hải quan, đại diện Công ty Minh Hải, cho biết: "Trong quá trình làm thủ tục xuất nhập khẩu, doanh nghiệp rất cần được hướng dẫn kịp thời để nắm rõ quy định và hoàn thiện hồ sơ đúng yêu cầu. Việc công chức hải quan giải thích cụ thể những nội dung còn chưa rõ, hỗ trợ doanh nghiệp khi phát sinh vướng mắc giúp chúng tôi chủ động hơn trong quá trình làm thủ tục, hạn chế việc phải bổ sung, chỉnh sửa hồ sơ nhiều lần. Sự phối hợp và tinh thần hỗ trợ của cơ quan Hải quan góp phần giúp hoạt động xuất nhập khẩu thuận lợi hơn”.
Từ việc công khai thủ tục, tư vấn cho doanh nghiệp đến phối hợp với các lực lượng tại cửa khẩu, những hỗ trợ ấy góp phần làm rõ vai trò đồng hành của cơ quan Hải quan trong hoạt động xuất nhập khẩu. Cùng với việc ứng dụng hệ thống hải quan điện tử, quá trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ có thêm điều kiện để được thực hiện nhanh chóng, minh bạch, đồng thời vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý theo quy định.
Nắng chiều dần dịu trên khu vực cửa khẩu. Từ nơi cán bộ công chức hải quan miệt mài xử lý từng tờ khai, đến khu vực Quốc môn với những chuyến xe nối nhau qua cầu Kim Thành II, rồi bãi logistics nơi hàng hóa được tập kết và giao nhận, mỗi chặng đường cho thấy một phần công việc đang diễn ra phía sau dòng hàng xuất nhập khẩu.
Nhịp cửa khẩu được tạo nên từ nhiều công việc nối tiếp, có việc hiện lên giữa dòng xe qua lại, có việc lặng lẽ diễn ra bên bàn làm thủ tục. Với Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai, yêu cầu đặt ra mỗi ngày vẫn là giữ vững kỷ cương quản lý, xử lý công việc chính xác, kịp thời và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng liên quan. Để từ cửa khẩu này, những chuyến hàng có thể tiếp tục hành trình, góp phần nối nhịp giao thương giữa Việt Nam với thị trường Trung Quốc.
