Tiêu dùng - Thương mại điện tử

Theo Bộ Công Thương, dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh được thiết kế theo hướng toàn diện, tiệm cận chuẩn mực quốc tế, với trọng tâm là thiết lập cơ chế quản lý rủi ro tập trung. Điểm nhấn đáng chú ý là đề xuất mô hình đối tác trung tâm (CCP), đi kèm quỹ bảo đảm thanh toán và hệ thống giám sát vị thế.

Bộ Công Thương yêu cầu thương nhân đầu mối, sản xuất và phân phối xăng, dầu thực hiện đầy đủ tổng nguồn tối thiểu năm 2026, chủ động dự trữ và bảo đảm cung ứng liên tục trong mọi tình huống biến động của thị trường năng lượng thế giới.

Dự báo cho thấy, xuất khẩu thực phẩm - đồ uống (F&B) của Việt Nam có thể tăng 10 - 12%/năm từ 2026, trong khi doanh số F&B trên sàn thương mại điện tử (TMĐT) nội địa giảm tốc còn 37% năm 2025. Diễn biến trái chiều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về chiến lược xuất khẩu số, phát triển mô hình D2C (bán trực tiếp đến người tiêu dùng) và siết chặt quản lý thị trường trên môi trường trực tuyến.

Ngày 26/2/2026, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Chỉ thị số 07/CT-TTg về đẩy mạnh sản xuất, phối trộn, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học tại Việt Nam (Chỉ thị số 07). Văn bản đặt trọng tâm xử lý những vướng mắc của thị trường, bảo đảm nguồn cung xăng sinh học ổn định, nâng cao hiệu quả hệ thống phân phối, đồng thời tạo động lực đủ mạnh về chính sách tài chính, thuế, phí nhằm thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng.

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến rộng rãi các tổ chức, cá nhân về dự thảo Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Theo cơ quan soạn thảo, dự án Luật này sẽ quy định toàn diện về tổ chức, quản lý, giám sát và hoạt động giao dịch hàng hóa phái sinh; quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân tham gia thị trường; cơ chế phòng ngừa, xử lý rủi ro.

Sau tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Chính phủ yêu cầu triển khai cao điểm kiểm tra tại lễ hội, điểm du lịch, siêu thị, chợ đầu mối; kiểm soát chặt giá cả, nguồn cung và an toàn thực phẩm. Lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) được giao xử lý nghiêm buôn lậu, hàng giả, đầu cơ, ép giá, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và môi trường kinh doanh minh bạch.

Nền tảng số trung gian sẽ không còn đứng ngoài khi người bán vi phạm trên hệ thống của mình. Theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, nếu “biết hoặc phải biết” hành vi vi phạm mà không kịp thời ngăn chặn hoặc khắc phục, sàn thương mại điện tử (TMĐT) phải chia sẻ trách nhiệm pháp lý.

Bước vào cao điểm lễ hội xuân sau tết Bính Ngọ 2026, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) đồng loạt ra quân kiểm tra giá cả, nguồn gốc hàng hóa, an toàn thực phẩm tại các điểm du lịch tâm linh, chợ, siêu thị. Mục tiêu xuyên suốt là không để thiếu hàng, tăng giá bất hợp lý, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và giữ ổn định thị trường.

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý ngoại thương và các nghị định hướng dẫn thi hành, với nhiều thay đổi đáng chú ý nhằm tăng cường quản lý thị trường, bảo đảm minh bạch và bảo vệ người tiêu dùng.

Lần đầu tiên, TikTok Shop vượt Shopee về doanh số trong mùa cao điểm Tết, trong khi toàn thị trường thương mại điện tử (TMĐT) năm 2025 tăng trưởng 34,75%, đạt 429.700 tỷ đồng. Dữ liệu mới cho thấy, cạnh tranh không còn dừng ở quy mô mà chuyển mạnh sang chất lượng dịch vụ, trải nghiệm người dùng và năng lực quản trị nền tảng trong bối cảnh thị trường phân hóa sâu sắc.

Trong đợt cao điểm kiểm tra thị trường tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) TP. Cần Thơ kiểm tra 277 vụ, xử lý 118 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước 1.778.046.000 đồng và buộc tiêu hủy hàng hóa không bảo đảm an toàn trị giá 525.736.000 đồng.

Từ ngày 1/7, Luật Thương mại điện tử (TMĐT) mở ra khuôn khổ quản lý mới đối với các nền tảng xuyên biên giới hoạt động tại Việt Nam. Điểm đáng chú ý nhất là yêu cầu bắt buộc hiện diện pháp lý hoặc ký quỹ trong nước, đi kèm nghĩa vụ lưu trữ dữ liệu, tiếp nhận và xử lý khiếu nại, tranh chấp với người mua Việt Nam.

Lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) đồng loạt ra quân ngay từ mùng 6 Tết, tăng cường kiểm tra giá cả, nguồn cung, thương mại điện tử và khu vực lễ hội, bảo đảm thị trường ổn định, không để xảy ra đầu cơ, tăng giá bất hợp lý.

Đến mùng 5 Tết Bính Ngọ 2026, thị trường hàng hóa thiết yếu trên cả nước đã trở lại trạng thái bình thường, nguồn cung dồi dào, giá cả ổn định. Trong cao điểm Tết, lực lượng chức năng kiểm tra 28 vụ, xử lý 20 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách hơn 1,057 tỷ đồng; không ghi nhận hiện tượng găm hàng, sốt giá hay đứt gãy nguồn cung.

Liên bộ Tài chính - Công Thương điều chỉnh giá xăng, dầu theo hướng xăng giảm, dầu tăng, kể từ chiều ngày 20/2/2026. Tại kỳ điều hành này, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu tiếp tục không trích lập, không chi sử dụng đối với tất cả các mặt hàng.

Ngày 19/2 (tức mùng 3 tết Bính Ngọ), thị trường hàng hóa trên cả nước đã sôi động trở lại sau hai ngày đầu năm mới nhưng không ghi nhận biến động bất thường về giá cả và nguồn cung. Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), nguồn cung được bảo đảm, cung - cầu cân đối, không xảy ra hiện tượng khan hiếm hàng hóa, tăng giá bất hợp lý hay đầu cơ, găm hàng.

Nhu cầu mua sắm, đặc biệt là thực phẩm tươi sống, tăng trở lại kể từ ngày Mùng 2 tết Bính Ngọ 2026. Ghi nhận của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), nguồn cung trên thị trường dồi dào, hệ thống phân phối vận hành thông suốt, giá cả cơ bản ổn định; lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, không ghi nhận vụ việc nổi cộm.

Chỉ trong 6 tuần cao điểm trước tết Bính Ngọ 2026, người Việt chi 67.700 tỷ đồng trên Shopee và TikTok Shop. 3,4 triệu sản phẩm linh vật ngựa được bán ra, áo dài thu về hàng trăm tỷ đồng. Dữ liệu của Nền tảng tổng hợp và khai thác dữ liệu Metric.vn cho thấy, nhịp mua sắm rút ngắn nhưng cường độ tăng cao, hành vi tiêu dùng và kênh phân phối dịch chuyển rõ nét.

Năm 2026, thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam bước vào giai đoạn “Shop Mall hóa” mạnh mẽ, giá trị đơn hàng tăng, người tiêu dùng dịch chuyển sang phân khúc trung bình. Nhóm thực phẩm, sức khỏe và tiêu dùng thiết yếu tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng, trong khi yêu cầu về chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và an toàn sản phẩm trở thành trọng tâm cạnh tranh.

Mùa mua sắm Tết 2026, thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam ghi nhận sự thay đổi rõ nét, ưu đãi giảm giá không còn dồi dào như trước, giá bán tăng theo chi phí sàn, trong khi người tiêu dùng (NTD) thận trọng hơn với chi tiêu. Trong bối cảnh đó, các nhà bán nhỏ lẻ, kinh doanh thiếu bài bản trên sàn dần rút lui, nhường “sân chơi” cho thương hiệu chính hãng và hệ thống phân phối chuyên nghiệp.