 |
| Quy định cho phép thương nhân tạm nhập xăng dầu và nguyên liệu theo lô lớn, sau đó tái xuất nguyên lô hoặc chia thành từng lô nhỏ từ các kho chứa nội địa của thương nhân. Ảnh: Duy Hưng. |
Được chia nhỏ lô hàng nhưng phải kiểm soát xuyên suốt
Tại Văn bản số 6940/BCT-TTTN gửi Bộ Tài chính về quản lý xăng dầu tạm nhập, tái xuất, Bộ Công Thương cho biết đã rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật có liên quan nhằm làm rõ nguyên tắc thực hiện trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới có nhiều biến động.
Theo Bộ Công Thương, Thông tư số 38/2014/TT-BCT, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 17/2021/TT-BCT, cho phép thương nhân tạm nhập xăng dầu và nguyên liệu theo lô lớn, sau đó tái xuất nguyên lô hoặc chia thành từng lô nhỏ từ các kho chứa nội địa của thương nhân.
Quy định này tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động tổ chức kho vận và thực hiện hợp đồng theo nhu cầu của khách hàng. Tuy nhiên, lượng xăng dầu tái xuất phải đúng số lượng và chủng loại đã tạm nhập, sau khi trừ lượng hao hụt không vượt quá định mức trong quá trình tiếp nhận và tồn chứa.
Như vậy, việc cho phép tái xuất theo từng lô nhỏ chỉ là sự linh hoạt về phương thức giao nhận, không làm thay đổi trách nhiệm quản lý nguồn hàng, doanh nghiệp vẫn phải bảo đảm cơ quan chức năng có thể đối chiếu giữa lượng hàng tạm nhập, lượng tồn kho, hao hụt thực tế và lượng hàng đã tái xuất.
Đối với địa điểm làm thủ tục, xăng dầu tái xuất được thực hiện tại cơ quan Hải quan nơi đã làm thủ tục tạm nhập chính lô hàng đó hoặc tại Chi cục Hải quan ngoài cửa khẩu nơi thương nhân có hệ thống kho nội địa chứa xăng dầu nhập khẩu, tạm nhập. Đồng thời, xăng dầu xuất khẩu, tái xuất phải thực xuất ra nước ngoài qua cửa khẩu quốc tế hoặc cửa khẩu chính theo quy định.
Theo Bộ Công Thương, thương nhân đầu mối vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy định liên quan đến quản lý kinh doanh tạm nhập, tái xuất xăng dầu và các quy định khác có liên quan như: thủ tục hải quan, đối tượng mua hàng tái xuất, nghĩa vụ thuế...
Trước đó, Văn bản số 10747/BTC-CHQ ngày 22/7/2026 của Bộ Tài chính đề cập diễn biến xung đột quân sự tại Trung Đông gây nhiều biến động, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh xăng dầu trong nước. Tuy nhiên, theo Bộ Công Thương, văn bản này chưa chỉ rõ những biến động trên ảnh hưởng như thế nào đến việc thực hiện các quy định hiện hành.
Do đó, Bộ Công Thương đề nghị hoạt động tạm nhập, tái xuất xăng dầu trước mắt vẫn phải thực hiện đúng các quy định đã được ban hành. Quan điểm này cho thấy yếu tố thị trường có thể đặt ra yêu cầu điều chỉnh phương thức quản lý, song chưa phải căn cứ để doanh nghiệp tự thay đổi quy trình hoặc nới lỏng các điều kiện kiểm soát.
Đáng chú ý, xăng dầu tạm nhập để tái xuất không mặc nhiên trở thành nguồn hàng được phép tiêu thụ trong nước. Nếu chuyển sang tiêu thụ nội địa, thương nhân phải mở tờ khai mới, hoàn thành thủ tục hải quan và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.
 |
| Bộ Tài chính đang đang dự thảo Thông tư quy định thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu xăng dầu, nguyên liệu pha chể xăng dầu, dầu thô xuất khẩu, nhập khẩu. Ảnh: Thái Bình. |
Đơn giản hóa thủ tục phải đi cùng giám sát dòng hàng
Hiện Bộ Tài chính đang đang dự thảo Thông tư quy định thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát hải quan đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu xăng dầu, nguyên liệu pha chể xăng dầu, dầu thô xuất khẩu, nhập khẩu.
Theo Bộ Tài chính, sau khoảng 10 năm thực hiện, các quy định tại Thông tư số 69/2016/TT-BTC cơ bản vận hành ổn định và không phát sinh vướng mắc lớn. Tuy nhiên, phản ánh từ hải quan địa phương cho thấy, một số quy định được xây dựng quá chi tiết, mang tính kỹ thuật và có thể không còn hoàn toàn phù hợp với thực tế, trong khi đó nhiều công đoạn kiểm tra, giám sát đã có sự tham gia của máy móc, thiết bị và hệ thống điện tử.
Vì vậy, Bộ Tài chính cho rằng cần rà soát lại quy trình để giảm bớt rủi ro cho công chức trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Dự thảo đang được lấy ý kiến về cơ bản không thay đổi thủ tục đối với hoạt động tạm nhập, tái xuất xăng dầu; trong đó có một đề xuất đáng chú ý là cho phép thương nhân sử dụng xăng dầu cùng chủng loại có sẵn tại kho khác của chính doanh nghiệp để tái xuất hoặc chuyển tiêu thụ nội địa với điều kiện là kho chứa phải được cơ quan hải quan công nhận đủ điều kiện tập kết, kiểm tra và giám sát.
Đề xuất trên có thể tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quản trị hàng tồn kho và giảm chi phí luân chuyển. Tuy nhiên, để áp dụng, hệ thống quản lý phải xác định được nguồn gốc, chủng loại, số lượng và trạng thái hải quan của từng lượng hàng, qua đó ngăn ngừa nguy cơ hợp thức hóa xăng dầu đưa vào thị trường nội địa.
Trước đó, tại cuộc họp về hoàn thiện Nghị định mới diễn ra vào cuối tháng 6/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu số hóa dữ liệu trong toàn bộ hệ thống, từ thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối đến cửa hàng bán lẻ, để theo dõi tức thời lượng xăng dầu nhập, tồn kho và bán ra, mục tiêu cao nhất là bảo đảm nguồn cung ổn định, giá cả hợp lý và không để xảy ra thiếu hụt xăng dầu trong bất kỳ hoàn cảnh nào.
Ngay từ những tháng đầu năm, Cục Hải quan đã cảnh báo nguy cơ các đối tượng lợi dụng hoạt động cung ứng xăng dầu cho tàu biển hoặc hình thức tạm nhập, tái xuất để buôn lậu qua biên giới; đồng thời yêu cầu các đơn vị tăng cường theo dõi thị trường, kiểm soát tuyến biên giới, ngăn chặn buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng dầu.
Trong bối cảnh nguồn cung và giá năng lượng còn khó dự báo, việc hoàn thiện chính sách cần giải quyết đồng thời hai yêu cầu, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động tạm nhập, tái xuất hợp pháp, vừa bảo đảm quản lý xuyên suốt từ kho chứa đến cửa khẩu thực xuất.
Bộ Công Thương cho biết, đang tiếp tục phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng Nghị định thay thế các nghị định về kinh doanh xăng dầu, đồng thời sửa đổi Thông tư số 69/2016/TT-BTC về thủ tục hải quan đối với xăng dầu xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất và các hoạt động liên quan.
Trường hợp cần nghiên cứu điều chỉnh các quy định về quản lý xăng dầu tạm nhập, tái xuất cho phù hợp thực tế, Bộ Công Thương đề nghị Bộ Tài chính nêu ý kiến cụ thể để hai cơ quan cùng trao đổi, phối hợp xử lý.
