 |
| Ảnh minh họa có sự hỗ trợ bởi AI. |
Vận hành Cửa khẩu thông minh Kim Thành từ năm 2027
Đến hết tháng 9/2026, tỉnh Lào Cai đã hoàn thành một số bước quan trọng về thể chế, chuẩn bị đầu tư Cửa khẩu thông minh, phát triển hạ tầng logistics và tăng cường liên kết với các địa phương trên hành lang kinh tế. Các nhiệm vụ đang được triển khai theo hướng xác định rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm phối hợp, thời hạn và sản phẩm đầu ra.
| Với tổng vốn đầu tư dự kiến 1.388 tỷ đồng, cảng cạn Kim Thành có công suất thiết kế khoảng 294.727 TEU/năm, cung cấp các dịch vụ tập kết, lưu giữ hàng hóa, kho bãi, bốc xếp, giao nhận và dịch vụ logistics liên quan. Giai đoạn 1 dự kiến đưa vào khai thác trong tháng 12/2027. |
Ngày 9/9/2026, UBND tỉnh Lào Cai ban hành Kế hoạch số 427/KH-UBND triển khai Bài toán lớn số 5 giai đoạn 2026 - 2030, về quy hoạch phát triển hành lang kinh tế xuyên Á dọc lưu vực sông Hồng gắn với xây dựng hệ sinh thái Cửa khẩu thông minh, logistics và kinh tế số. Kế hoạch gồm 12 nhóm nhiệm vụ, kết nối các lĩnh vực cửa khẩu, giao thông, logistics, sản xuất công nghiệp, thương mại và dịch vụ.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng Cửa khẩu thông minh tại lối thông quan cầu đường bộ Kim Thành. Hiện Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh đang phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai đề án theo Quyết định số 453/QĐ-TTg ngày 18/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch số 158/KH-UBND ngày 13/4/2026 của UBND tỉnh.
Theo tiến độ dự kiến, dự án hoàn thành các thủ tục chuẩn bị đầu tư trong tháng 10/2026, khởi công ngày 18/11/2026, vận hành thử từ ngày 25/3/2027 đến ngày 24/4/2027 và khai trương vào ngày 9/5/2027. Tỉnh Lào Cai phấn đấu đưa dự án vào vận hành trong quý II/2027.
Để đảm bảo hoàn thành mục tiêu trên, các điều kiện về tổ chức luồng hàng hóa, thủ tục hải quan, quản lý vận tải và vận hành phương tiện giao thông thông minh tự động hóa hoàn toàn (IGV) từng bước được hoàn thiện.
Ngày 25/7/2026, Bộ Quốc phòng ban hành Kế hoạch số 5498/KH-BQP triển khai các nhiệm vụ theo Quyết định số 453/QĐ-TTg. Lực lượng Biên phòng tỉnh Lào Cai tiếp tục tham mưu xây dựng quy trình quản lý, kiểm tra và giám sát phương tiện IGV.
Trong lĩnh vực hải quan, Chính phủ ban hành Nghị định số 336/2026/NĐ-CP ngày 22/8/2026, tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa, phương tiện qua cơ chế một cửa quốc gia, hướng tới trao đổi dữ liệu giữa các hệ thống thông tin trong mô hình Cửa khẩu thông minh. Tiếp đó, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 128/2026/TT-BTC ngày 27/8/2026, quy định về kiểm tra, giám sát và quản lý hải quan đối với hàng hóa, phương tiện tại khu vực Cửa khẩu thông minh.
Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai cũng phối hợp với Tổng công ty cổ phần Bưu chính Viettel, Chi cục Hải quan khu vực VII và các cơ quan liên quan xây dựng phương án bố trí các khu chức năng, tổ chức luồng hàng hóa, phương tiện, bảo đảm điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan. Các bên đồng thời hoàn thiện quy trình xuất nhập khẩu và phương án quản lý, vận hành phương tiện IGV.
Tuy nhiên, việc triển khai mô hình mới này còn một số nội dung cần hoàn thiện. Các tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình chứng nhận an toàn, đăng ký, cấp phép và điều kiện thử nghiệm phương tiện IGV đang được rà soát. Quy trình quản lý, giám sát, điều hành và xử lý sự cố giữa hai bên biên giới cũng cần tiếp tục thống nhất.
Bên cạnh đó, điểm cuối cao tốc Nội Bài - Lào Cai tại khu vực cửa khẩu Kim Thành chưa được tổ chức lại giao thông theo yêu cầu quản lý. Một số hộ dân trong phạm vi cửa khẩu chưa được hỗ trợ, di chuyển và tái định cư ra bên ngoài, ảnh hưởng đến việc tổ chức quản lý khép kín, bảo đảm an ninh trật tự và phòng, chống buôn lậu.
Mở rộng kết nối logistics từ cửa khẩu đến cảng biển
Cùng với xây dựng Cửa khẩu thông minh, Lào Cai đang từng bước bổ sung hạ tầng logistics, mở rộng khả năng tập kết, lưu giữ và trung chuyển hàng hóa, hướng tới kết nối hoạt động xuất nhập khẩu với các vùng sản xuất và hệ thống cảng biển.
| Trong lĩnh vực logistics, tỉnh Lào Cai tiếp tục hướng dẫn nhà đầu tư triển khai Cảng cạn Kim Thành và phối hợp giải quyết các thủ tục thuộc thẩm quyền. Theo kế hoạch, năm 2027 dự kiến phê duyệt một nhà đầu tư xây dựng Trung tâm Logistics tại khu vực cửa khẩu Bản Vược; trong quý IV/2027, xúc tiến lựa chọn nhà đầu tư dự án Cửa khẩu thông minh tại lối thông quan Bản Vược. |
Ngày 11/9/2026, tại Quyết định số 163/QĐ-BQL, Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời chấp thuận nhà đầu tư dự án Đầu tư xây dựng Cảng cạn Kim Thành. Dự án do Công ty cổ phần Logistics Hải Phòng - Lào Cai thực hiện tại xã Bát Xát, có tổng diện tích dự kiến 50 ha, gồm 15 ha giai đoạn 1 và 35 ha giai đoạn 2.
Với tổng vốn đầu tư dự kiến 1.388 tỷ đồng, cảng cạn Kim Thành có công suất thiết kế khoảng 294.727 TEU/năm, cung cấp các dịch vụ tập kết, lưu giữ hàng hóa, kho bãi, bốc xếp, giao nhận và dịch vụ logistics liên quan. Giai đoạn 1 dự kiến đưa vào khai thác trong tháng 12/2027.
Bên cạnh việc bổ sung năng lực lưu chuyển hàng hóa tại khu vực cửa khẩu, dự án đặt ra yêu cầu kết nối đồng bộ giữa hạ tầng giao thông, kho bãi và các khâu giao nhận, vận chuyển. Đây là những yếu tố cần thiết để hàng hóa xuất nhập khẩu từ Lào Cai tiếp tục lưu thông đến các trung tâm sản xuất, tiêu thụ và cảng biển.
Tuy nhiên, việc phát triển hạ tầng logistics tại khu vực Bản Vược vẫn gặp nhiều vướng mắc về quy hoạch, đất đai và thủ tục đầu tư. Đáng chú ý, khu vực này liên quan đến các khai trường apatit 28 và 29. Trong đó, 31,2/57,4 ha của khai trường 28 và toàn bộ 5,6 ha của khai trường 29 nằm trong phạm vi 500 m tính từ đường biên giới. Các quy định về quản lý biên giới ảnh hưởng đến việc triển khai dự án và lập quy hoạch chi tiết khu cửa khẩu, đòi hỏi phải được xem xét, giải quyết ở cấp có thẩm quyền cao hơn.
Ngoài ra, dự án Cảng cạn Bản Vược quy mô 30 ha theo quy hoạch tỉnh Lào Cai chưa có trong hệ thống cảng cạn thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Một số dự án logistics khác cũng vướng mắc về cơ chế giao đất, thu hồi đất và lựa chọn nhà đầu tư…
Không chỉ đầu tư tại cửa khẩu, Lào Cai còn hướng tới mở rộng liên kết trên toàn tuyến hành lang kinh tế. Việc mở rộng kết nối từ cửa khẩu đến các khu công nghiệp, trung tâm logistics và cảng biển là một nội dung trong định hướng phát triển hành lang kinh tế xuyên Á dọc lưu vực sông Hồng. Hoạt động này hướng tới tăng cường liên kết giữa các địa phương, đồng thời tạo điều kiện kết nối các khâu vận chuyển, lưu kho và phân phối hàng hóa.
Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai cho biết, thời gian tới, cơ quan này tiếp tục làm đầu mối triển khai Kế hoạch số 427/KH-UBND, theo dõi tiến độ, đôn đốc các cơ quan, đơn vị và tổng hợp những vấn đề vượt thẩm quyền để báo cáo UBND tỉnh.
Đối với cửa khẩu thông minh Kim Thành, nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện phương án bố trí các khu chức năng, điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan và phương án thử nghiệm phương tiện IGV; đồng thời hướng dẫn nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư, bám sát tiến độ đề ra.
Trong lĩnh vực logistics, tỉnh Lào Cai tiếp tục hướng dẫn nhà đầu tư triển khai Cảng cạn Kim Thành và phối hợp giải quyết các thủ tục thuộc thẩm quyền. Theo kế hoạch, năm 2027 dự kiến phê duyệt một nhà đầu tư xây dựng Trung tâm Logistics tại khu vực cửa khẩu Bản Vược; trong quý IV/2027, xúc tiến lựa chọn nhà đầu tư dự án cửa khẩu thông minh tại lối thông quan Bản Vược.
Việc triển khai các dự án cửa khẩu, cảng cạn và trung tâm logistics cùng với mở rộng liên kết vùng đang được đặt trong một kế hoạch chung. Tiến độ thực hiện phụ thuộc vào việc hoàn thiện thủ tục đầu tư, tháo gỡ các vướng mắc về quy hoạch, đất đai, tổ chức giao thông và phối hợp giữa các lực lượng tại cửa khẩu.
