 |
| Chuyên gia lưu ý doanh nghiệp xuất khẩu cần đáp ứng tiêu chuẩn xanh và tăng cường giám sát sản phẩm tại thị trường quốc tế. Ảnh: Thu Dịu |
Luật chơi “xanh” làm thay đổi điều kiện cạnh tranh
Thông tin tại hội thảo “Hàng Việt chinh phục thế giới: Thích ứng luật mới - bứt phá doanh thu” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Chi nhánh khu vực TP. Hồ Chí Minh (VCCI-HCM) phối hợp cùng Công ty HQTS Việt Nam tổ chức ngày 14/10, các chuyên gia cho rằng, hoạt động xuất nhập khẩu mở ra cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu khắt khe về chất lượng, an toàn sản phẩm, truy xuất nguồn gốc và trách nhiệm nhà sản xuất.
Đặc biệt là các quy định theo Thỏa thuận xanh của Thị trường Liên minh châu Âu (EU Green Deal), được ban hành ngày 11/12/2019 của EU, là điều kiện để hàng Việt giữ đơn hàng, mở rộng thị trường và tìm cơ hội bứt phá doanh thu.
Ông Nguyễn Hữu Nam, Phó Giám đốc VCCI-HCM cho biết, các tiêu chí cạnh tranh trên thị trường quốc tế đang thay đổi. Bên cạnh mẫu mã, chất lượng và giá thành, doanh nghiệp phải đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về môi trường, phát thải và truy xuất nguồn gốc. Các tập đoàn toàn cầu như Nike, Puma, Lacoste cũng yêu cầu đối tác minh bạch nguồn nguyên liệu, lượng phát thải carbon và tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo.
Trong bối cảnh đó, năng lực đáp ứng tiêu chuẩn xanh không chỉ liên quan đến trách nhiệm môi trường mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì đơn hàng và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nếu chậm thích ứng, doanh nghiệp có thể phải chịu chi phí kiểm tra cao hơn, đối mặt nguy cơ mất đơn hàng hoặc bị loại khỏi chuỗi cung ứng. Ngược lại, việc chủ động chứng minh mức độ tuân thủ giúp củng cố niềm tin của đối tác và tạo điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.
Theo ông Nguyễn Hữu Nam, 3 quy định đáng chú ý của EU gồm: Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), Quy định chống phá rừng (EUDR) và Quy định về bao bì và chất thải bao bì (PPWR).
Trong đó, CBAM đặt ra yêu cầu về dữ liệu phát thải đối với một số nhóm hàng như sắt thép, nhôm, xi măng, phân bón, điện và hydro. EUDR yêu cầu doanh nghiệp chứng minh nguồn gốc sản phẩm, bảo đảm không liên quan đến diện tích đất bị phá rừng sau ngày 31/12/2020. Còn PPWR thúc đẩy sử dụng bao bì có khả năng tái chế, tái sử dụng, giảm vật liệu và thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất.
Những quy định này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động chuẩn hóa dữ liệu và minh bạch thông tin trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Theo đó, việc kết hợp chuyển đổi xanh với chuyển đổi số là hướng đi cần thiết để nâng cao năng lực tuân thủ, giảm nguy cơ mất đơn hàng và duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
 |
| Doanh nghiệp Việt cần chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn quốc tế để gia tăng đơn hàng. Ảnh: Vương Thế |
Chủ động thích ứng để giữ đơn hàng
Trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ đạt 86,5 tỷ USD, với mức xuất siêu 75,3 tỷ USD, tăng 21,3%. Tại EU, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 31,8 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt khoảng 9,7 tỷ USD.
Những con số này cho thấy quy mô giao thương lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động đáp ứng các điều kiện ngày càng khắt khe tại thị trường xuất khẩu.
Theo ông Nguyễn Đoàn Thông, Trưởng phòng Hội viên đào tạo và truyền thông, VCCI-HCM, để phát triển bền vững tại thị trường quốc tế, doanh nghiệp cần đặt năng lực tuân thủ vào ngay trong kế hoạch sản xuất và chiến lược thị trường, thay vì chỉ xử lý khi chuẩn bị giao hàng hoặc khi phát sinh vướng mắc.
Đồng thời, cần thông tin rõ ràng, kịp thời và có thể áp dụng để chủ động chuẩn bị hồ sơ, đáp ứng yêu cầu sản phẩm, thực hiện thủ tục xuất khẩu. Đồng thời, hiểu đúng từ đầu giúp doanh nghiệp hạn chế việc kiểm tra lại, sửa đối hồ sơ, chậm giao hàng và những chi phí phát sinh ở nhiều thị trường xuất khẩu.
Ở góc độ ngành, ông Matteo Vezzosi, Giám đốc điều hành Hiệp hội Đồ chơi và Trò chơi châu Á (ATPA) cho rằng, doanh nghiệp cần xem xét các tiêu chuẩn xanh trong mối liên hệ với kế hoạch phát triển sản phẩm và mở rộng kinh doanh.
ATPA hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu thị trường, xây dựng chiến lược thâm nhập, tìm nguồn cung ứng và kết nối kinh doanh; đồng thời thúc đẩy đối thoại chính sách, tạo thuận lợi thương mại và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Đánh giá về vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng đồ chơi toàn cầu, ông Matteo Vezzosi nhận định Việt Nam có thế mạnh về nền tảng sản xuất, quan hệ với nhà cung cấp và kinh nghiệm đầu tư. Vị trí tại ASEAN, khả năng kết nối với các chuỗi cung ứng châu Á cùng hệ thống cảng biển, khu công nghiệp và vận tải quốc tế cũng tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, xuất khẩu.
