Hàng Việt đang tìm thêm đường ra thế giới qua thương mại điện tử, nhưng để từ đơn hàng đầu tiên đến thị trường bền vững, doanh nghiệp còn nhiều bài toán phải giải.
 |
| Hoạt động sản xuất tại Công ty FADO. Ảnh: Thu Dịu |
Từ đơn hàng trên sàn thương điện tử...
Một kênh bán hàng mới đang giúp Công ty CP kỹ nghệ thực phẩm Việt Nam (VIFON) tạo dấu ấn tại thị trường Hoa Kỳ. Sau gần 30 năm hiện diện chủ yếu qua hệ thống phân phối truyền thống, thương hiệu này đưa gian hàng chính thức lên TikTok Shop US từ tháng 5/2026. Chỉ sau thời gian ngắn, doanh số ban đầu đã cao gấp khoảng 3-4 lần một số kênh thương mại điện tử khác mà doanh nghiệp đang xây dựng và thử nghiệm tại thị trường này.
Đáng chú ý, kết quả trên đạt được khi VIFON vẫn chủ yếu tự vận hành gian hàng, chưa đẩy mạnh hợp tác với mạng lưới nhà sáng tạo nội dung bản địa. Theo ông Nguyễn Anh Hào, Trưởng bộ phận thương mại điện tử thị trường Mỹ của VIFON, giá trị TikTok Shop mang lại không chỉ nằm ở doanh số mà còn giúp doanh nghiệp tiếp cận một lớp khách hàng mới, trong đó có những người lần đầu biết và sử dụng sản phẩm của thương hiệu Việt.
Trong giai đoạn tới, VIFON dự kiến tăng hợp tác với các nhà sáng tạo nội dung bản địa, đẩy mạnh sản xuất nội dung và đặt mục tiêu tăng trưởng doanh số ba chữ số trên TikTok Shop tại Mỹ trong năm nay.
FADO đang khai thác cách tiếp cận này tại Trung Quốc với sản phẩm dừa trọc Việt Nam mang thương hiệu Nam Cảnh Nhất Hào - FADO. Nhờ kinh nghiệm tại thị trường này, gian hàng của doanh nghiệp chỉ mất gần hai tháng để đạt 1.000 đơn hàng. Từ tháng 11/2025 đến tháng 7/2026, FADO đã bán khoảng 143.096 quả dừa trọc và dừa kim cương vào thị trường Trung Quốc.
Ông Phạm Tấn Đạt, Tổng giám đốc FADO cho biết, doanh nghiệp hiện livestream sáu ngày mỗi tuần tại cả Việt Nam và Trung Quốc. Nếu tại Việt Nam, nội dung tập trung vào truy xuất nguồn gốc, vùng nguyên liệu và câu chuyện sản phẩm, thì tại Trung Quốc, trọng tâm chuyển sang tương tác với người tiêu dùng, kể câu chuyện thương hiệu và thúc đẩy chốt đơn.
Theo ông Đạt, cách làm được FADO cô đọng thành công thức “tạo thế tại Việt Nam, chuyển đổi tại Trung Quốc”. Lợi thế về nguồn gốc là điểm tựa để định vị sản phẩm, nhưng khả năng am hiểu người tiêu dùng bản địa mới giúp doanh nghiệp chuyển sản phẩm thành đơn hàng.Câu chuyện của VIFON, FADO không phải là những trường hợp cá biệt.
Đại diện Amazon Global Selling Việt Nam cũng cho biết, giá trị xuất khẩu thương mại điện tử B2C của Việt Nam đạt 3,6 tỷ USD năm 2023 và dự kiến tăng gần gấp đôi, lên 6,1 tỷ USD vào năm 2028. Riêng các ngành hàng có thế mạnh như nội thất và thời trang được dự báo tăng trưởng 20-26% mỗi năm.
Số lượng sản phẩm từ các đối tác bán hàng Việt Nam trên Amazon cũng tăng hơn 300% kể từ năm 2019, cho thấy doanh nghiệp Việt đang ngày càng quan tâm đến việc đưa sản phẩm trực tiếp tới người tiêu dùng quốc tế và xây dựng thương hiệu riêng.
Với doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, nhóm chiếm tới 97% tổng số doanh nghiệp cả nước, xuất khẩu trực tuyến có thể tạo thêm một phương thức tiếp cận thị trường với quy mô linh hoạt hơn. Thay vì phải đầu tư ngay vào một mạng lưới phân phối hoàn chỉnh, doanh nghiệp có thể bắt đầu bằng một sản phẩm, một nhóm khách hàng, sau đó dựa trên dữ liệu bán hàng để đánh giá khả năng mở rộng.
... đến cơ hội cho hàng Việt xuất ngoại
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, có đơn hàng đầu tiên không đồng nghĩa đã có thị trường. Khi quy mô bán hàng tăng, doanh nghiệp phải xử lý đồng thời các yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn nhập khẩu, chứng từ, thuế, logistics xuyên biên giới, thời gian giao hàng, hoàn trả và khả năng duy trì nguồn cung.
Bên cạnh đó, việc xây dựng thương hiệu trên nền tảng quốc tế đòi hỏi doanh nghiệp tiếp tục đầu tư vào nội dung, quảng cáo và chăm sóc khách hàng. Một sản phẩm tạo được lượng đơn hàng lớn trong thời gian ngắn chưa đồng nghĩa với khả năng duy trì doanh thu và thị phần trong dài hạn.
Vì vậy, giá trị lớn hơn của thương mại điện tử nằm ở khả năng giúp doanh nghiệp hiểu thị trường và biến dữ liệu người tiêu dùng thành quyết định xuất khẩu. Từ sản phẩm nào được quan tâm, mức giá nào có khả năng chuyển đổi đến thị trường nào có tiềm năng mở rộng, những dữ liệu này có thể trở thành đầu vào cho chiến lược kinh doanh.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực phía sau nền tảng. Khi một sản phẩm được thị trường đón nhận, khả năng cung ứng ổn định, kiểm soát chất lượng và đáp ứng các quy định của thị trường nhập khẩu mới quyết định doanh nghiệp có thể biến cơ hội thành dòng xuất khẩu lâu dài hay không.
Với hàng Việt, bài toán không còn dừng ở việc làm sao có đơn hàng đầu tiên, mà là làm thế nào để từ những đơn hàng đó hình thành tệp khách hàng, mở rộng thị trường và tạo ra giá trị gia tăng cao hơn.
Nếu doanh nghiệp tận dụng được dữ liệu từ nền tảng số để liên tục điều chỉnh sản phẩm và cách tiếp cận, đồng thời củng cố năng lực cung ứng phía sau, thương mại điện tử có thể trở thành một kênh bổ trợ hiệu quả cho xuất khẩu truyền thống.
