Thứ hai 16/11/2026 21:46
Thời tiết: Hà Nội 27°C
Đà Nẵng 28°C
Cà Mau 26°C
Hải Phòng 26°C
TP Hồ Chí Minh 30°C
e-ISSN 3093-3501
Xuất nhập khẩu
aa

Bảo vệ thương hiệu trong chiến lược phát triển thị trường xuất khẩu

Trọng Nghĩa
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, thương hiệu không chỉ tạo lợi thế thị trường mà còn quyết định khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp. Chủ động bảo vệ tài sản trí tuệ từ sớm chính là nền tảng để hàng hóa Việt Nam vươn xa và giữ vững vị thế trên thị trường quốc tế.
Thương hiệu Phở Thìn 13 Lò Đúc không chỉ nổi tiếng trong nước mà đã vươn ra thị trường quố tế.
Thương hiệu Phở Thìn 13 Lò Đúc đã vươn ra thị trường quốc tế.

Muốn đi xa phải bảo vệ thương hiệu từ gốc

Xuất khẩu của Việt Nam liên tục mở rộng nhờ chất lượng sản phẩm được cải thiện, năng lực sản xuất ngày càng nâng cao và việc tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Tuy nhiên, khi hàng hóa từng bước chinh phục những thị trường khó tính, thương hiệu cũng trở thành mục tiêu của các hành vi chiếm dụng và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đây là vấn đề đặt ra trong hội nhập - chất lượng chỉ là điều kiện cần, còn bảo vệ thương hiệu mới là điều kiện đủ để doanh nghiệp phát triển bền vững.

Thực tế đã chứng minh nhiều doanh nghiệp Việt Nam chỉ thực sự quan tâm đến đăng ký bảo hộ khi sản phẩm đã có chỗ đứng trên thị trường. Sự chậm trễ ấy khiến không ít thương hiệu rơi vào những cuộc tranh chấp kéo dài, tốn kém chi phí, thời gian, thậm chí mất cơ hội kinh doanh tại chính thị trường mà mình dày công khai phá. Những bài học từ Võng xếp Duy Lợi, cà phê G7, chỉ dẫn địa lý Buôn Ma Thuột hay Phở Thìn 13 Lò Đúc đều cho thấy, giá trị lớn nhất của thương hiệu không nằm ở tên gọi mà ở quyền sở hữu hợp pháp được xác lập và bảo vệ đúng thời điểm.

Thương hiệu Việt: “Lá chắn” cho xuất khẩu bền vững trong kỷ nguyên số
Luật sư Lê Quang Vinh, Giám đốc Công ty Luật Bross và cộng sự

Bảo vệ thương hiệu cần được triển khai song hành với chiến lược phát triển thị trường xuất khẩu, thay vì chỉ thực hiện khi sản phẩm đã tạo dựng được chỗ đứng.

Doanh nghiệp cần xác lập đầy đủ quyền sở hữu đối với thương hiệu, lựa chọn đúng quốc gia, nhóm sản phẩm và phiên bản đăng ký, đồng thời kiểm soát chặt quyền sở hữu trong toàn bộ chuỗi phân phối.

Với 27 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ và đã hỗ trợ hàng trăm doanh nghiệp Việt Nam đăng ký, xử lý tranh chấp nhãn hiệu, kiểu dáng và sáng chế ở nước ngoài, Luật sư Lê Quang Vinh cho rằng, việc đăng ký sớm có ý nghĩa quyết định, bởi nhiều quốc gia áp dụng nguyên tắc “đăng ký trước, ưu tiên trước”. Song song với đó, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống giám sát để kịp thời phát hiện và ngăn chặn nguy cơ bị chiếm dụng thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Theo Luật sư Lê Quang Vinh, Giám đốc Công ty Luật Bross và cộng sự, trước khi nghĩ đến mở rộng thị trường, doanh nghiệp cần làm rõ ba vấn đề cốt lõi: quyền đối với thương hiệu đã được xác lập hay chưa; phạm vi bảo hộ ở từng quốc gia và nhóm sản phẩm như thế nào; đồng thời ai đang thực sự kiểm soát thương hiệu trên thị trường, từ nhà phân phối, đối tác đến các gian hàng trên nền tảng thương mại điện tử. Đây không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là nền tảng quản trị giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro.

Đáng lưu ý là nhiều doanh nghiệp vẫn cho rằng đã đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam thì sẽ mặc nhiên được bảo hộ ở nước ngoài. Đây là quan niệm sai lầm. Phần lớn các quốc gia đều áp dụng nguyên tắc “đăng ký trước, ưu tiên trước”, nên quyền sở hữu chỉ được xác lập khi doanh nghiệp hoàn tất thủ tục tại từng thị trường mục tiêu. Chỉ chậm hơn đối thủ một thời điểm rất ngắn, doanh nghiệp cũng có thể đánh mất lợi thế pháp lý và phải đối mặt với những vụ kiện kéo dài nhiều năm.

Bởi vậy, bảo vệ thương hiệu không thể là công việc xử lý sau tranh chấp mà phải trở thành một phần trong chiến lược xuất khẩu. Việc ưu tiên đăng ký nhãn hiệu từ sớm, thường xuyên theo dõi cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ, kiểm soát hoạt động của đại lý, nhà phân phối và các nền tảng số sẽ giúp doanh nghiệp phát hiện nguy cơ bị chiếm dụng ngay từ đầu. Chi phí phòng ngừa luôn thấp hơn rất nhiều so với chi phí theo đuổi một cuộc chiến pháp lý ở nước ngoài.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, tài sản trí tuệ cũng không còn giới hạn ở nhãn hiệu hay kiểu dáng công nghiệp. Tên miền, dữ liệu khách hàng, gian hàng thương mại điện tử, hệ thống nhận diện số hay nội dung trên môi trường trực tuyến đều có thể trở thành tài sản giá trị nếu được quản trị đúng cách.

Vì vậy, cùng với đầu tư cho công nghệ, chất lượng và thị trường, doanh nghiệp cần coi quản trị tài sản trí tuệ là một trụ cột của chiến lược phát triển, tạo nền tảng vững chắc để thương hiệu Việt nâng cao năng lực cạnh tranh và chinh phục thị trường quốc tế.

Xây dựng “Brand by Vietnam” để chinh phục thị trường toàn cầu

Nếu những vụ tranh chấp thương hiệu trước đây được xem là bài học riêng của từng doanh nghiệp thì hiện nay đó đã trở thành vấn đề chung của cộng đồng xuất khẩu Việt Nam. Khi giá trị thương hiệu ngày càng lớn, nguy cơ bị đăng ký trước, sao chép hoặc chiếm dụng cũng gia tăng. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi tư duy, chuyển từ ứng phó khi xảy ra tranh chấp sang chủ động quản trị tài sản trí tuệ như một nguồn lực chiến lược.

Thực tế bảo vệ thành công thương hiệu Phở Thìn 13 Lò Đúc tại Hoa Kỳ là minh chứng rõ nét cho vai trò của sự chuẩn bị bài bản. Theo Luật sư Lê Quang Vinh, kết quả đạt được không đến từ sự nổi tiếng của thương hiệu mà từ hệ thống chứng cứ đầy đủ cùng chiến lược pháp lý phù hợp với quy định của từng quốc gia. Đây cũng là kinh nghiệm quan trọng đối với doanh nghiệp Việt Nam khi tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu: thương hiệu chỉ được bảo vệ khi được chứng minh bằng quyền sở hữu hợp pháp và quá trình sử dụng liên tục.

Đồng hành trong quá trình xử lý các tranh chấp liên quan đến Phở Thìn 13 Lò Đúc, Luật sư Lê Đức Minh cho rằng, để xây dựng một thương hiệu cần rất nhiều năm đầu tư về chất lượng, uy tín và niềm tin của khách hàng, nhưng chỉ một quyết định chậm đăng ký bảo hộ cũng có thể khiến doanh nghiệp phải trả giá bằng những cuộc kiện tụng kéo dài. Theo ông Minh, đăng ký sớm không đơn thuần là thủ tục pháp lý mà là giải pháp phòng ngừa hiệu quả nhất để bảo vệ thành quả đầu tư và tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Thương hiệu Việt: “Lá chắn” cho xuất khẩu bền vững trong kỷ nguyên số
Luật sư Lê Đức Minh, người đồng hành trực tiếp trong quá trình bảo vệ thương hiệu Phở Thìn 13 Lò Đúc.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Trọng Thìn, nhà sáng lập Phở Thìn 13 Lò Đúc cho rằng, cốt lõi của một thương hiệu vẫn là chất lượng và chữ tín. Thương hiệu không thể tồn tại lâu dài nếu chỉ dựa vào quảng bá hay nhận diện, mà phải được nuôi dưỡng bằng sự tận tâm với sản phẩm và trách nhiệm đối với khách hàng. Khi giữ được “cái tâm” trong kinh doanh, doanh nghiệp sẽ tạo dựng niềm tin bền vững, từ đó hình thành giá trị thương hiệu đủ sức cạnh tranh ở những thị trường khắt khe nhất.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, giá trị của tài sản trí tuệ ngày càng vượt ra ngoài phạm vi nhãn hiệu hay kiểu dáng công nghiệp. Tên miền, dữ liệu khách hàng, hệ thống nhận diện số, gian hàng trên sàn thương mại điện tử hay nội dung số đều trở thành tài sản cần được quản trị và bảo vệ. Nếu thiếu cơ chế kiểm soát, những tài sản vô hình này có thể bị chiếm dụng, làm suy giảm uy tín thương hiệu và ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu.

Bởi vậy, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không còn là ba nhiệm vụ tách rời mà phải được triển khai đồng bộ trong chiến lược phát triển doanh nghiệp. Đầu tư cho chất lượng sản phẩm sẽ tạo nền móng; xây dựng thương hiệu tạo ra giá trị khác biệt; còn bảo vệ tài sản trí tuệ chính là “lá chắn” giúp doanh nghiệp bảo toàn thành quả và mở rộng thị trường một cách bền vững.

Trong quá trình hội nhập sâu rộng, lợi thế cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam sẽ không chỉ được đo bằng giá thành hay sản lượng xuất khẩu, mà còn bằng khả năng tạo dựng và bảo vệ những thương hiệu có giá trị. Đó cũng là con đường để doanh nghiệp nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm và giảm phụ thuộc vào lợi thế chi phí thấp.

Thông điệp từ các chuyên gia cũng là định hướng mà doanh nghiệp cần theo đuổi trong giai đoạn mới: thay vì dừng lại ở mục tiêu “Made in Vietnam”, cần hướng tới “Brand by Vietnam”. Khi mỗi sản phẩm xuất khẩu không chỉ mang xuất xứ Việt Nam mà còn gắn với một thương hiệu được bảo hộ, được quản trị chuyên nghiệp và được thị trường quốc tế tin cậy, đó sẽ là nền tảng để hàng hóa Việt Nam khẳng định vị thế, mở rộng không gian tăng trưởng và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Tin bài có thể bạn quan tâm

Logistics quốc tế: Mắt xích quyết định sức cạnh tranh của hàng Việt

Logistics quốc tế: Mắt xích quyết định sức cạnh tranh của hàng Việt

Thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới đang mở rộng không gian xuất khẩu, tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng toàn cầu và gia tăng giá trị sản phẩm. Tuy nhiên, để biến cơ hội thị trường thành lợi thế cạnh tranh thực chất, doanh nghiệp không thể chỉ chú trọng sản xuất hay xây dựng thương hiệu. Năng lực tổ chức logistics quốc tế, kiểm soát chi phí và vận hành chuỗi cung ứng đang trở thành những yếu tố quyết định khả năng đi đường dài của hàng Việt.
Xuất nhập khẩu Việt Nam và Hoa Kỳ đạt gần 180 tỷ USD

Xuất nhập khẩu Việt Nam và Hoa Kỳ đạt gần 180 tỷ USD

Tháng 10/2026, xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đạt 21,33 tỷ USD, tăng 40,9% so với cùng kỳ năm trước. Đà tăng của nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện cùng máy móc, thiết bị đưa kim ngạch hai chiều trong 10 tháng lên 178,7 tỷ USD. Đáng chú ý, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm gần 32% kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Việt Nam - Leningrad: Mở rộng hợp tác từ thương mại đến chuỗi sản xuất

Việt Nam - Leningrad: Mở rộng hợp tác từ thương mại đến chuỗi sản xuất

Với kim ngạch thương mại hai chiều vượt 230 triệu USD trong 8 tháng năm 2026, Leningrad là đối tác tiềm năng của doanh nghiệp Việt Nam tại Liên bang Nga. Lợi thế cảng biển, công nghiệp và năng lượng có thể bổ trợ nông sản, năng lực chế biến Việt Nam, nếu hai bên chuyển kết nối thành dự án hiệu quả và thực chất hơn.
Mở không gian xuất khẩu, tạo xung lực tăng trưởng kinh tế hai con số

Mở không gian xuất khẩu, tạo xung lực tăng trưởng kinh tế hai con số

Không chỉ tạo thêm một kênh tiêu thụ hàng hóa, thương mại điện tử (TMĐT) đang mở ra cách tiếp cận mới đối với thị trường quốc tế, nhất là với những doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở sản xuất và sản phẩm đặc trưng địa phương. Tuy nhiên, cơ hội xuất khẩu chỉ thực sự được khai mở khi hoạt động kinh doanh trực tuyến được đặt trong một chuỗi cung ứng đủ năng lực, từ tổ chức sản xuất, kiểm soát chất lượng đến logistics và phân phối xuyên biên giới.
Bao bì trở thành tiêu chuẩn quan trọng khi xuất khẩu thực phẩm sang EU

Bao bì trở thành tiêu chuẩn quan trọng khi xuất khẩu thực phẩm sang EU

Các quy định mới của Liên minh châu Âu (EU) về bao bì và chất thải bao bì đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm Việt Nam. Không chỉ bảo đảm an toàn khi tiếp xúc với thực phẩm, bao bì còn phải đáp ứng các tiêu chí về truy xuất nguồn gốc, khả năng tái chế và bảo vệ môi trường.
Cục Xuất nhập khẩu lưu ý quy định mới về đăng ký xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc

Cục Xuất nhập khẩu lưu ý quy định mới về đăng ký xuất khẩu thực phẩm sang Trung Quốc

Doanh nghiệp xuất khẩu và đại lý ở nước ngoài thực hiện xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc thuộc đối tượng điều chỉnh phải thực hiện đăng ký với Tổng cục Hải quan Trung Quốc theo quy định; đồng thời chịu trách nhiệm về tính xác thực, chính xác và đầy đủ của thông tin đăng ký đã cung cấp.
Nhập khẩu ô tô 10 tháng vượt cả năm 2025

Nhập khẩu ô tô 10 tháng vượt cả năm 2025

Việt Nam nhập khẩu 212.339 ô tô nguyên chiếc trong 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch gần 4,9 tỷ USD, vượt kết quả cả năm 2025. Indonesia tiếp tục dẫn đầu về lượng, còn Trung Quốc vượt Thái Lan lên vị trí thứ hai và chiếm gần 40% kim ngạch nhập khẩu ô tô của cả nước.
Thủy sản Việt Nam hướng tới tăng trưởng xuất khẩu 2 con số giai đoạn 2027-2029

Thủy sản Việt Nam hướng tới tăng trưởng xuất khẩu 2 con số giai đoạn 2027-2029

Trước những biến động về địa chính trị, thuế quan và xu hướng bảo hộ thương mại, ngành thủy sản cần chủ động xây dựng kịch bản thị trường, ổn định nguồn nguyên liệu và tăng cường liên kết toàn chuỗi.
Đòn bẩy kép nâng tầm logistics và xuất khẩu Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Đòn bẩy kép nâng tầm logistics và xuất khẩu Việt trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Thương mại hàng hóa của Việt Nam lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD trong 10 tháng năm 2026, nhưng chi phí logistics vẫn chiếm khoảng 16-17% GDP, cao hơn mức bình quân thế giới. Khi chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng đề cao tốc độ, tính minh bạch và tiêu chuẩn môi trường, chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp xuất khẩu duy trì sức cạnh tranh.
VEFTA: Cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam

VEFTA: Cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam

VEFTA tạo ra cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận thị trường có sức mua cao, với 93,5% kim ngạch xuất khẩu Việt Nam sang EFTA cam kết xóa bỏ thuế ngay khi Hiệp định có hiệu lực. Nhưng ưu đãi chỉ thành đơn hàng khi doanh nghiệp đáp ứng xuất xứ, tiêu chuẩn và tổ chức tốt chuỗi cung ứng đáng tin cậy.
Mở rộng kết nối, đưa thực phẩm Việt vào thị trường khó tính

Mở rộng kết nối, đưa thực phẩm Việt vào thị trường khó tính

Hơn 90% doanh nghiệp tham gia giới thiệu sản phẩm với đối tác tại Triển lãm Quốc tế Công nghiệp Thực phẩm Việt Nam 2026 (Vietnam Foodexpo 2026) đáp ứng tiêu chuẩn HACCP, ISO; hơn 80% sở hữu các chứng nhận quốc tế như BRC, FSSC, Halal, EU Organic. Đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng xuất khẩu vào các thị trường khó tính.
Xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc đạt 290 tỷ USD trong 10 tháng

Xuất nhập khẩu Việt Nam - Trung Quốc đạt 290 tỷ USD trong 10 tháng

Trong 10 tháng năm 2026, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc đạt xấp xỉ 290 tỷ USD, tăng 39,3% so với cùng kỳ năm 2025. Với kết quả này, Trung Quốc tiếp tục là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, đồng thời là nguồn cung chủ lực về linh kiện, máy móc và nguyên liệu cho sản xuất của nước ta.
Doanh nghiệp Ba Lan - Việt Nam kết nối mở rộng xuất khẩu thực phẩm

Doanh nghiệp Ba Lan - Việt Nam kết nối mở rộng xuất khẩu thực phẩm

Với kim ngạch thương mại song phương vượt 7,85 tỷ USD, Ba Lan và Việt Nam đang có nhiều cơ hội mở rộng hợp tác xuất nhập khẩu, đặc biệt trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm.
Ngày 9/12/2026 là hạn cuối để doanh nghiệp nộp hồ sơ thuế chống bán phá giá ván sợi gỗ

Ngày 9/12/2026 là hạn cuối để doanh nghiệp nộp hồ sơ thuế chống bán phá giá ván sợi gỗ

Các doanh nghiệp liên quan trong vụ việc mã AD21 có thời hạn đến ngày 9/12/2026 để nộp hồ sơ yêu cầu rà soát việc áp dụng thuế chống bán phá giá đối với một số sản phẩm ván sợi gỗ có xuất xứ từ Thái Lan và Trung Quốc.
Doanh nghiệp thủy sản kiến nghị bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm xuất khẩu sang Hàn Quốc

Doanh nghiệp thủy sản kiến nghị bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm xuất khẩu sang Hàn Quốc

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) kiến nghị đưa nội dung bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam vào chương trình đàm phán nâng cấp Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Hàn Quốc (VKFTA), hướng tới áp dụng thuế suất nhập khẩu 0% không giới hạn khối lượng.