 |
| Hàng hóa xuất nhập khẩu với Trung Quốc qua ga đường sắt quốc tế liên vận Đồng Đăng (Lạng Sơn). Ảnh: H.Nụ. |
Xuất khẩu đạt 77,52 tỷ USD
Theo số liệu thống kê vừa được Cục Hải quan công bố, riêng tháng 10/2026, thương mại hàng hóa giữa Việt Nam và Trung Quốc đạt 36,8 tỷ USD, chiếm 30,2% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước trong tháng và tăng 52,8% so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 11,67 tỷ USD, tăng 58,1%, còn nhập khẩu đạt 25,13 tỷ USD, tăng 50,5%.
Lũy kế 10 tháng, xuất khẩu của nước ta sang nước láng giềng này đạt 77,52 tỷ USD, tăng 36,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Kết quả này cao hơn mức tăng chung của cả nước (cả nước tăng 27,5%).
Hiện nay, Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam, sau Hoa Kỳ.
Với mức tăng cao hơn bình quân chung cả nước nên tỷ trọng của thị trường Trung Quốc trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam tăng từ 14,5% của 10 tháng năm 2025 lên 15,5% trong 10 tháng của năm nay.
So với cùng kỳ năm trước kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc tăng khoảng 20,6 tỷ USD.
Không chỉ tăng về quy mô kim ngạch, cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam cũng ngày càng đa dạng, phong phú hơn.
Trong đó, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu với 28,97 tỷ USD, tăng 107,2%. Riêng nhóm hàng này mang về thêm gần 15 tỷ USD, tương đương gần 73% phần kim ngạch xuất khẩu tăng thêm sang Trung Quốc.
Điện thoại các loại và linh kiện đứng tiếp theo với 13,34 tỷ USD, tăng 10,3%.
Như vậy, riêng hai nhóm hàng này chiếm gần 55% kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này.
Đứng thứ ba là máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng với 5,75 tỷ USD, tăng 24,9%.
Cơ cấu này cho thấy đà tăng xuất khẩu sang Trung Quốc dựa nhiều vào các nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo, đặc biệt là điện tử.
Ngoài các nhóm hàng trên, sự khởi sắc trong xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc không thể không nhắc đến vai trò của lĩnh vực nông nghiệp, nhất là các nhóm hàng như rau quả, thủy sản, gạo…
Trong 10 tháng, Việt Nam xuất khẩu rau quả sang thị trường này đạt 5,42 tỷ USD, tăng 19,8% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 65,4% kim ngạch xuất khẩu rau quả của cả nước; xuất khẩu thủy sản đạt 2,46 tỷ USD, tăng 30,6%; trong khi đó gạo đạt 571,5 triệu USD, tăng 78,9%.
 |
| Ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc qua cửa khẩu quốc tế Tà Lùng, Cao Bằng. Ảnh: Thái Bình. |
Hơn 41% kim ngạch nhập khẩu đến từ Trung Quốc
Chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc trong 10 tháng đạt 212,46 tỷ USD, tăng 40,5% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng chung của cả nước là 37,4%.
Riêng thị trường Trung Quốc chiếm 41,6% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam, tăng thêm một điểm phần trăm so với 1 năm trước đây (cùng kỳ năm ngoái chiếm 40,6%). Với kim ngạch tăng 61,28 tỷ USD, thị trường này đóng góp khoảng 44% vào phần kim ngạch nhập khẩu tăng thêm của cả nước.
Hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc bao phủ hầu khắp các nhóm hàng chủ lực được cơ quan Hải quan thống kê và công bố công khai hằng tháng.
Đáng chú ý nhất là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với kim ngạch đạt 81,25 tỷ USD, tăng 88,6%. Nhóm hàng này đóng góp hơn 38 tỷ USD, tương đương 62,3% mức tăng nhập khẩu từ Trung Quốc.
Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng đạt 38,78 tỷ USD, tăng 23,4%. Hai nhóm hàng lớn nhất chiếm 56,5% kim ngạch nhập khẩu từ thị trường Trung Quốc.
Với vải các loại, Việt Nam chi 9,07 tỷ USD nhập khẩu từ Trung Quốc, tương đương 70,4% kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này của cả nước.
Không thể phủ nhận vai trò của Trung Quốc trong hoạt động ngoại thương của Việt Nam. Tuy nhiên, vấn đề cần lưu tâm là thâm hụt thương mại của nước ta ngày càng nới rộng.
Nếu như 10 tháng năm 2025 con số nhập siêu là 94,24 tỷ USD, thì đến 10 tháng của năm nay con số này đã lên đến 134,93 tỷ USD.
Hết tháng 10, riêng Trung Quốc chiếm 28,7% kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước (tăng so với mức 27,2% của cùng kỳ năm ngoái).
Đáng chú ý, phần kim ngạch tăng thêm 81,88 tỷ USD với thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng một phần ba mức tăng thương mại hàng hóa của cả nước.
Riêng nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện có tổng kim ngạch hai chiều (xuất khẩu, nhập khẩu) vượt 110 tỷ USD, chiếm khoảng 38% thương mại Việt Nam - Trung Quốc.
Việc nhóm hàng điện tử này đứng đầu ở cả hai chiều cho thấy doanh nghiệp vừa bán sản phẩm sang Trung Quốc, vừa mua một lượng lớn linh kiện từ thị trường này.
Điều này cũng phù hợp thực tế khi hiện nay, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện cũng là nhóm hàng xuất nhập khẩu có quy mô lớn nhất của Việt Nam với tổng kim ngạch lên đến 364,65 tỷ USD (xuất khẩu 149,4 tỷ USD, nhập khẩu 215,25 tỷ USD).
Để khai thác sức mua của Trung Quốc, doanh nghiệp xuất khẩu cần duy trì chất lượng ổn định và chủ động chuẩn bị hồ sơ theo yêu cầu của từng nhóm hàng.
Ở chiều nhập khẩu, phát triển nhà cung cấp trong nước và đa dạng hóa nguồn cung có thể giúp doanh nghiệp giảm rủi ro gián đoạn đối với linh kiện, nguyên liệu khó thay thế và giúp giảm nhập siêu từ thị trường này.
