 |
| Lần đầu tiên VASEP tổ chức hội nghị theo mô hình Summit, thu hút trên 300 lãnh đạo doanh nghiệp. Ảnh: BTC |
Chủ động thích ứng biến động thị trường
Ngày 11/11/2026, tại Vietnam Seafood Summit 2026 (VSS 2026) với chủ đề “Triển vọng thị trường thủy sản 2027–2029, Cơ hội và dư địa cho tăng trưởng xuất khẩu hai con số”, ông Đỗ Ngọc Tài, Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), khuyến nghị doanh nghiệp đưa các kịch bản thị trường vào kế hoạch sản xuất, đầu tư giai đoạn 2027–2029, đồng thời phối hợp sớm hơn với các đối tác trong chuỗi.
Đây là lần đầu tiên VASEP tổ chức hội nghị theo mô hình Summit với sự tham gia của toàn chuỗi giá trị, từ nuôi trồng, khai thác, chế biến, xuất khẩu đến phân phối, công nghệ, logistics và tài chính. Sự kiện quy tụ hơn 300 doanh nghiệp và hơn 25 diễn giả.
Hội nghị tập trung cập nhật thông tin thị trường, chính sách thuế quan, xu hướng bảo hộ và phòng vệ thương mại trên thế giới; phân tích tác động đến ngành thủy sản Việt Nam, đồng thời thảo luận các kịch bản và lựa chọn chiến lược nhằm mở rộng dư địa tăng trưởng, nâng cao giá trị xuất khẩu và năng lực cạnh tranh.
Theo ông Đỗ Ngọc Tài, căng thẳng địa chính trị và xung đột thương mại đang tác động đến chi phí vận chuyển, nguồn cung và hướng đi của đơn hàng thủy sản. Tại Hoa Kỳ, những thay đổi về thuế quan và phòng vệ thương mại ảnh hưởng trực tiếp đến cách doanh nghiệp tính giá, ký hợp đồng và bố trí sản xuất.
Khi một thị trường lớn thay đổi chính sách nhập khẩu, hàng hóa có thể dịch chuyển sang những thị trường khác, làm thay đổi tương quan cạnh tranh, kể cả tại những thị trường thủy sản Việt Nam đã có chỗ đứng.
Bên cạnh đó, người mua ngày càng coi trọng an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững khi lựa chọn nhà cung cấp. Khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp vì vậy phụ thuộc nhiều hơn vào việc chủ động nguyên liệu, kiểm soát chi phí và phát triển sản phẩm phù hợp với từng nhóm khách hàng.
“Nhiều quyết định phải được đưa ra từ trước khi có đơn hàng, từ chọn giống, tổ chức vùng nuôi đến đầu tư thiết bị, chuẩn bị công suất và bố trí vốn”, ông Đỗ Ngọc Tài nhấn mạnh.
Theo tính toán của VASEP, gần 1,7 tỷ USD là khoảng cách vào năm 2029 giữa kịch bản cơ sở và kịch bản xuất khẩu thủy sản tăng trưởng 10% mỗi năm. Đây là dư địa đáng kể, đồng thời đặt ra yêu cầu xác định rõ thị trường, sản phẩm và những thay đổi cần thiết trong chuỗi cung ứng.
Đánh giá về xuất khẩu, VASEP đưa ra 3 kịch bản xuất khẩu đến năm 2029. Trong đó, điều kiện để đạt tăng trưởng 2 con số không chỉ nằm ở khả năng mở rộng đơn hàng mà còn phụ thuộc vào chất lượng nguyên liệu, tiến độ giao hàng và năng lực chế biến sâu.
Với cùng một lượng nguyên liệu, doanh nghiệp có thể nâng giá trị xuất khẩu nếu lựa chọn đúng quy cách sản phẩm và có đầu ra ổn định cho các sản phẩm chế biến sâu.
Theo ước tính của VASEP, xuất khẩu thủy sản 10 tháng năm 2026 đạt 10,459 tỷ USD, tăng 12,1% so với cùng kỳ. Trung Quốc–Hồng Kông và ASEAN đóng góp khoảng hai phần ba mức tăng kim ngạch, trong khi xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm 1,2%.
Sự phân hóa này đặt ra hai ưu tiên chiến lược: tận dụng sức mua đang tăng tại châu Á và củng cố vị thế tại các thị trường xuất khẩu chủ lực như Hoa Kỳ.
Cơ hội tại Trung Quốc cũng đang dịch chuyển cả về địa bàn và sản phẩm. Theo ông Đỗ Quang Tùng, Tham tán Nông nghiệp Việt Nam tại Trung Quốc, thị trường đang mở rộng từ các thành phố ven biển vào các tỉnh nội địa. Sự phát triển của chuỗi lạnh, thương mại điện tử và hệ thống phân phối hiện đại mở thêm cơ hội tiếp cận người mua cho doanh nghiệp Việt Nam, từ nhóm hải sản cao cấp đến thủy sản chế biến sẵn, tiện lợi cho bữa ăn hằng ngày.
Chuẩn bị chiến lược cho giai đoạn 2027 – 2029
Một trong những mục tiêu trọng tâm của VSS 2026 là tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp nuôi trồng, khai thác, chế biến, xuất khẩu, phân phối với các đối tác cung ứng đầu vào, kho lạnh, logistics và ngân hàng.
Theo ông Đỗ Ngọc Tài, việc trao đổi trực tiếp giữa các mắt xích giúp doanh nghiệp nhìn rõ hơn tác động của những thay đổi trong yêu cầu người mua đối với nhà máy, vùng nguyên liệu và các đơn vị cung cấp dịch vụ.
 |
| Ngành thủy sản hướng xuất khẩu tăng trưởng 2 con số. Ảnh: Thu Hòa |
Hội nghị tập trung vào 5 nội dung lớn: triển vọng các ngành hàng thủy sản giai đoạn 2027–2029; vượt rào cản, giữ vững thị trường; nhu cầu của người mua trong những năm tới; tiềm năng thị trường nội địa và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh toàn chuỗi.
Trong đó, các phiên thảo luận các phiên thảo luận đi sâu phân tích tình hình sản xuất, xuất khẩu năm 2026, triển vọng các ngành hàng chủ lực, đơn hàng, nguyên liệu, giá thành, biên lợi nhuận và cơ hội từ sản phẩm mới, chế biến sâu, phụ phẩm.
Đồng thời làm rõ tác động của chính sách thương mại đến giá bán, đơn hàng và khả năng tiếp cận các thị trường nhập khẩu lớn.
Các chuyên gia cũng cập nhật chính sách thuế, bảo hộ, phòng vệ thương mại và yêu cầu tại Hoa Kỳ, Trung Quốc, EU, Anh, Nhật Bản; phân tích xu hướng nhu cầu, giá, nguồn cung, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững tại các thị trường trọng điểm.
Đối với thị trường nội địa, hội nghị tập trung vào hành vi người tiêu dùng và yêu cầu của hệ thống bán lẻ về sản phẩm, giá, bao bì, tính tiện lợi, truy xuất, giao hàng và thương mại điện tử.
Ở góc độ chuỗi cung ứng, các giải pháp về nguyên liệu, con giống, thức ăn, công nghệ, logistics, tài chính, chứng nhận, kinh tế tuần hoàn và thương mại hóa phụ phẩm được đặt ra nhằm hướng tới mục tiêu tăng năng suất, giảm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Trước biến động địa chính trị, thuế quan và phòng vệ thương mại tiếp tục tác động đến dòng chảy thủy sản toàn cầu, khả năng đa dạng hóa thị trường, phát triển sản phẩm chế biến sâu và mở rộng tiêu thụ nội địa sẽ là những yếu tố quan trọng tạo dư địa tăng trưởng.
VASEP kỳ vọng doanh nghiệp có thêm căn cứ rà soát kế hoạch giai đoạn 2027–2029, xác định thị trường, sản phẩm ưu tiên và những việc cần chuẩn bị ngay. Hiệp hội sẽ tổng hợp các đề xuất, tiếp tục kết nối doanh nghiệp với người mua, nhà cung ứng và các đối tác dịch vụ có nhu cầu hợp tác, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 2 con số
