 |
| Xuất khẩu trong 7 tháng năm 2026 tăng trưởng tích cực. Ảnh: Thu Hòa |
Nhiều nhóm hàng và thị trường xuất khẩu cùng tăng
Với kết quả trong 7 tháng qua, các chuyên gia nhận định, xuất khẩu của Việt Nam có nhiều cơ sở để tăng trưởng 2 con số trong những tháng cuối năm.
Theo báo cáo của MBS Research, hoạt động thương mại tiếp tục sôi động, xuất nhập khẩu duy trì tăng trưởng 2 con số. Kim ngạch xuất khẩu tháng 7 đạt 53,08 tỷ USD, tăng 4,5% so với tháng trước và tăng 25% so với cùng kỳ
Mức tăng này được thúc đẩy bởi một số mặt hàng có mức tăng trưởng cao như hóa chất tăng 141%; sắt thép tăng 57,4%; điện tử, máy tính và linh kiện tăng 55,1%.
Trong đó, giá trị xuất khẩu từ khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt hơn 42,8 tỷ USD, tăng 28%, chiếm 80,6% tổng kim ngạch xuất khẩu trong tháng. Khu vực kinh tế trong nước ghi nhận mức tăng trưởng dương tháng thứ 3 liên tiếp khi tăng 14%, với giá trị xuất khẩu đạt gần 10,3 tỷ USD, chiếm 19,4% tổng kim ngạch.
Lũy kế 7 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 319,53 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ. Nhiều mặt hàng ghi nhận mức tăng trưởng cao như chất dẻo nguyên liệu tăng 57,5%; hóa chất tăng 52,7%; điện tử, máy tính và linh kiện tăng 50,1% so với cùng kỳ.
Theo PGS. TS. Phạm Thị Hoàng Anh, Phó Giám đốc Học viện Ngân hàng, cán cân thương mại của Việt Nam sau một giai đoạn dài thặng dự đã chuyển sang nhập siêu. Tuy nhiên, theo PGS. TS. Phạm Thị Hoàng Anh, kết quả này không phải do xuất khẩu giảm mà do nhập khẩu tăng với độ cao, dẫn đến nhập siêu. “Đáng chú ý, việc nhập siêu liên quan đến nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ sản xuất nhằm cải thiện sản xuất, xuất khẩu của doanh nghiệp trong thời gian tới”- PGS.TS. Phạm Thị Hoàng Anh chia sẻ.
Tương tự, TS. Nguyễn Quốc Việt, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định, hàm lượng giá trị gia tăng của dịch vụ trong tổng xuất khẩu Việt Nam mới khoảng 12%, và trong xuất khẩu chế tạo chỉ khoảng 7%, thấp hơn đáng kể so với các nước hình mẫu như Hàn Quốc.
Điều đó cho thấy một thực tế: Việt Nam đang xuất khẩu một lượng rất lớn dịch vụ nằm bên trong hàng hóa “hàng hóa nhưng chưa xuất khẩu đủ”. Để nâng cấp xuất khẩu, ngân hàng quốc tế nhấn mạnh Việt Nam phải mở rộng mạnh nguồn cung lao động kỹ năng cao; để đạt cơ cấu khoảng 15,3% lực lượng lao động có bằng đại học trở lên vào giai đoạn 2030-2035, mỗi năm cần bổ sung thêm khoảng 200.000-430.000 người có trình độ sau phổ thông so với xu hướng hiện tại.
Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hội nhập rất sâu vào nền kinh tế thế giới, những doanh nghiệp có khả năng tham gia xuất khẩu và tận dụng được các lợi thế khi tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ có cơ hội gia tăng thị phần.
Về thị trường xuất khẩu, Hoa Kỳ là thị trường lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch ước đạt 104,7 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ. Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 45,6 tỷ USD, tăng 30,7% svck, cao hơn nhiều so với mức tăng 7,1% của cùng kỳ năm ngoái. Xuất khẩu sang EU tăng 18%, đạt gần 38 tỷ USD.
Từ ngày 24/7, Hoa Kỳ chính thức áp thuế 12,5% đối với hàng
hóa Việt Nam theo Mục 301 liên quan về lao động cưỡng bức, thay thế mức thuế toàn cầu tạm thời 10% theo Mục 122.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, mức ảnh hưởng lên triển vọng tăng trưởng xuất khẩu được đánh giá là tương đối hạn chế khi các đối thủ cạnh tranh chính của Việt Nam như Trung Quốc, Thái Lan và Ấn Độ cũng chịu cùng mức thuế. Đồng thời, phần lớn các mặt hàng xuất khẩu chủ đạo của Việt Nam sang Hoa Kỳ như hàng điện tử, máy móc... vẫn được miễn trừ thuế.
Sản xuất phục hồi, triển vọng xuất khẩu vẫn tích cực
Cùng với đà tăng của xuất khẩu, hoạt động sản xuất tiếp tục tăng trưởng tích cực. Trong 7 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp ước tính tăng 11,4% so với cùng kỳ. Trong đó, ngành chế biến, chế tạo tăng 12%, cao hơn so với mức 10,3% của cùng kỳ năm trước.
Bên cạnh đó, ngành sản xuất cũng ghi nhận điểm sáng khi chỉ số ngành sản xuất Việt Nam tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 2, đạt 52,9 điểm trong tháng 7. Đà phục hồi của chỉ số ngành sản xuất Việt Nam diễn ra khi số lượng đơn đặt hàng mới tăng tháng thứ 3 liên tiếp trong bối cảnh áp lực lạm phát hạ nhiệt và nhu cầu khách hàng phục hồi.
Số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới cũng ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất trong hai năm trở lại đây. Sản lượng theo đó tăng mạnh nhất trong 5 tháng, kéo dài chuỗi tăng tháng thứ 14 liên tiếp.
Về khía cạnh giá cả, áp lực đã có dấu hiệu hạ nhiệt khi chi phí đầu vào và giá cả đầu ra tăng với tốc độ chậm nhất kể từ tháng 9/2025. Nhờ đó, tâm lý kinh doanh tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 2, song vẫn thấp hơn mức của thời điểm trước xung đột Trung Đông do các doanh nghiệp vẫn còn lo ngại về mức độ bất định của cuộc chiến này.
Theo chuyên gia MBS Research, xuất khẩu vẫn sẽ duy trì mức tăng trưởng 2 chữ số tới cuối năm nay nhờ tăng trưởng thương mại toàn cầu trong năm nay dự kiến tiếp tục được hưởng lợi từ nhu cầu đầu tư vào AI.
Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn đang tiếp tục đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang các thị trường như EU, Hàn Quốc và thúc đẩy đàm phán các FTAs với các thị trường mới.
Tuy vậy, áp lực lên hoạt động xuất khẩu vẫn còn khi nhu cầu thế giới có thể sẽ suy yếu trong bối cảnh lạm phát toàn cầu gia tăng dưới áp lực giá năng lượng neo ở mức cao trong thời gian dài. Rủi ro bị Hoa Kỳ áp thêm thuế vẫn hiện hữu khi Việt Nam vẫn đang đối mặt hai cuộc điều tra Mục 301 khác về sở hữu trí tuệ và dư thừa công suất cơ cấu.
Dựa vào các yếu tố trên, chuyên gia MBS Research ước tăng trưởng xuất khẩu sẽ dao động trong khoảng 17,5%-19,8% trong năm 2026.
Đối với nhập khẩu, mức tăng trưởng kim ngạch đến cuối năm được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt khi khối lượng nguyên liệu đầu vào được nhập khẩu trong các tháng đầu năm sẽ chuyển hóa thành hàng hóa khi bước vào mùa cao điểm sản xuất, xuất khẩu trong những tháng cuối năm.
Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục xu hướng tăng nhập khẩu hàng hóa từ Hoa Kỳ để thu hẹp mức thặng dư thương mại với nước này. Đồng thời, nhu cầu nhập khẩu máy móc thiết bị, dây chuyền công nghệ dự kiến sẽ tiếp tục tăng mạnh nhằm phục vụ mở rộng sản xuất, đầu tư hạ tầng.
