Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, xây dựng nền tảng quản trị thuế số

Ngành Thuế đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) trong phân tích, dự báo, nhận diện rủi ro và quản lý tuân thủ. Ảnh Trung Kiên

Xây dựng hạ tầng công nghệ đồng bộ, hiện đại

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, yêu cầu đặt ra đối với ngành Thuế không dừng lại ở việc số hóa các thủ tục hành chính hay mở rộng dịch vụ thuế điện tử, mà phải chuyển đổi toàn diện phương thức quản lý, khai thác dữ liệu và tổ chức thực hiện các quy trình nghiệp vụ. Vì vậy, việc xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin hiện đại, tích hợp, an toàn và vận hành tập trung được xác định là nền tảng quan trọng để ngành Thuế triển khai mô hình quản trị dựa trên dữ liệu lớn, kết nối liên thông và tự động hóa.

heo định hướng đến năm 2030, ngành Thuế đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể. Trong cung cấp dịch vụ số, phấn đấu 100% người nộp thuế được cấp định danh và xác thực điện tử; 100% thủ tục hành chính thuế đủ điều kiện được thực hiện bằng phương thức điện tử toàn trình và các dịch vụ công trực tuyến toàn trình được kết nối, tích hợp với Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Trong quản lý, điều hành, 90% hồ sơ công việc được xử lý trên môi trường mạng; 70% hoạt động kiểm tra của cơ quan thuế được thực hiện thông qua môi trường số và hệ thống thông tin của ngành. Toàn bộ nhu cầu thu thập, xử lý, lưu trữ và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý thuế, chỉ đạo điều hành được ứng dụng công nghệ thông tin theo hướng tập trung, tích hợp. Đồng thời, việc kết nối, trao đổi thông tin với các bộ, ngành, địa phương và tổ chức liên quan từng bước được thực hiện hoàn toàn bằng phương thức điện tử.

Đáng chú ý, ngành Thuế đặt mục tiêu 95% hệ thống máy chủ được triển khai trên nền tảng điện toán đám mây; 95% ứng dụng cốt lõi có khả năng vận hành tại Trung tâm dữ liệu dự phòng thảm họa khi xảy ra sự cố; 100% hệ thống công nghệ thông tin được giám sát, vận hành tập trung và bảo đảm an toàn thông tin theo mô hình bảo vệ 4 lớp.

Cùng với đó, 100% thông tin kê khai, nộp thuế điện tử được xử lý trong thời gian tối đa 24 giờ và số tiền nộp thuế được hạch toán, xử lý theo thời gian thực.

An toàn, an ninh thông tin được xác định là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình hiện đại hóa. Các hệ thống công nghệ thông tin phải bảo đảm an toàn ngay từ khâu thiết kế; tăng cường định danh số, xác thực truy cập, mã hóa dữ liệu, kiểm soát nhật ký truy cập và giám sát tập trung.

Mô hình bảo vệ an toàn thông tin 4 lớp tiếp tục được triển khai, kết hợp giám sát mạng 24/7 đối với các hệ thống trọng yếu, cảnh báo sớm và chủ động ứng phó với nguy cơ mất an toàn thông tin.

Phát triển dữ liệu lớn, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý thuế

Một trong những nhiệm vụ có ý nghĩa nền tảng là xây dựng kho cơ sở dữ liệu quốc gia về thuế theo hướng tập trung, tích hợp và quản trị thống nhất. Đây sẽ là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, quản lý tuân thủ, phân tích rủi ro và kết nối, chia sẻ thông tin với các bộ, ngành, ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán, sàn thương mại điện tử và các tổ chức liên quan.

Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và học máy (Machine Learning) sẽ được mở rộng trong phân tích, dự báo, nhận diện rủi ro và quản lý tuân thủ. Các công nghệ này hỗ trợ cơ quan thuế nâng cao hiệu quả kiểm tra, quản lý nợ thuế, giám sát hoạt động kê khai, nộp thuế và điều hành thu ngân sách nhà nước. Ngành Thuế cũng định hướng xây dựng cơ sở dữ liệu đa chiều 360 độ đối với doanh nghiệp lớn, qua đó hình thành bức tranh tổng thể về hoạt động và tình hình tuân thủ nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.

Song song với phát triển dữ liệu, hệ thống quản lý thuế tích hợp, tập trung sẽ tiếp tục được xây dựng trên nền tảng kiến trúc công nghệ hiện đại. Việc ứng dụng AI và tự động hóa trong xử lý nghiệp vụ được triển khai gắn với cơ chế kiểm soát, phân tách nhiệm vụ, truy vết và hậu kiểm các quyết định tự động, bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Cùng với dữ liệu và ứng dụng, ngành Thuế tập trung chuyển đổi hạ tầng công nghệ thông tin sang mô hình điện toán đám mây theo hướng cung cấp hạ tầng như một dịch vụ. Trung tâm dữ liệu chính và Trung tâm dữ liệu dự phòng thảm họa được phát triển theo mô hình hiện đại, bảo đảm khả năng vận hành liên tục, sẵn sàng phục hồi khi xảy ra sự cố.

Có thể thấy, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin và dữ liệu số không đơn thuần là đầu tư công nghệ, mà là quá trình đổi mới căn bản phương thức quản lý thuế. Khi dữ liệu được kết nối, quy trình được tự động hóa và các dịch vụ được tích hợp trên nền tảng số, cơ quan thuế có điều kiện nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát rủi ro, đồng thời giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng ngành Thuế hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và thích ứng với yêu cầu phát triển kinh tế số.