 |
| Ảnh minh họa |
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong kiểm tra thuế
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục nâng cấp, tích hợp và đồng bộ các hệ thống công nghệ thông tin phục vụ công tác kiểm tra thuế. Trong đó, ưu tiên phát triển các ứng dụng hỗ trợ kiểm tra điện tử, kiểm tra trực tuyến và kiểm tra từ xa trên cơ sở khai thác hồ sơ, chứng từ điện tử và dữ liệu giao dịch của người nộp thuế.
Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp thay đổi phương thức tổ chức kiểm tra mà còn tạo điều kiện để cơ quan thuế chủ động phân tích, đánh giá tình hình tuân thủ pháp luật của người nộp thuế. Các hệ thống tự động phân tích hồ sơ khai thuế, đối chiếu thông tin, nhận diện dấu hiệu bất thường và cảnh báo rủi ro sẽ từng bước được xây dựng, nâng cấp. Qua đó, hỗ trợ cơ quan thuế xác định chính xác hơn đối tượng, nội dung và phạm vi cần kiểm tra, tập trung nguồn lực vào những trường hợp có nguy cơ vi phạm cao.
|
Cùng với đó, việc xây dựng kho dữ liệu tập trung phục vụ công tác kiểm tra thuế có ý nghĩa quan trọng. Hệ thống cần bảo đảm khả năng số hóa, thống kê, lưu trữ, quản lý và khai thác hồ sơ kiểm tra một cách thống nhất. Đồng thời cho phép theo dõi lịch sử kiểm tra, kết quả xử lý vi phạm và tình hình thực hiện kết luận sau kiểm tra. Đây sẽ là cơ sở để nâng cao chất lượng công tác quản lý, giám sát, đánh giá hiệu quả hoạt động kiểm tra thuế.
Đặc biệt, cơ sở dữ liệu phục vụ kiểm tra cần được hoàn thiện theo hướng tập trung, tích hợp và kết nối liên thông với các hệ thống dữ liệu trong và ngoài ngành Thuế. Việc chia sẻ thông tin với cơ quan Hải quan, Kho bạc Nhà nước, ngân hàng, tổ chức tín dụng, cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan sẽ mở rộng khả năng phân tích, đối chiếu và xác minh thông tin về người nộp thuế.
Trong đó, kết nối dữ liệu giữa ngành Thuế và ngành Hải quan có vai trò quan trọng trong kiểm soát nghĩa vụ thuế đối với hoạt động xuất nhập khẩu. Thông qua việc khai thác, đối chiếu dữ liệu về hàng hóa xuất nhập khẩu, trị giá hải quan, mã số hàng hóa, xuất xứ hàng hóa, hóa đơn, chứng từ và thanh toán quốc tế, cơ quan chức năng có thêm cơ sở nhận diện những bất thường trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, qua đó phát hiện nguy cơ gian lận thuế, gian lận thương mại và các hành vi vi phạm pháp luật có liên quan.
Việc phát triển hạ tầng kỹ thuật, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu phải được triển khai đồng bộ, đi đôi với bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, bảo mật dữ liệu và kiểm soát chặt chẽ quyền truy cập, khai thác thông tin.
Đổi mới phương thức kiểm tra theo hướng quản lý rủi ro
Song song với hiện đại hóa công nghệ, đổi mới phương thức kiểm tra thuế trên cơ sở quản lý rủi ro được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực của cơ quan thuế.
Theo đó, quản lý rủi ro cần được áp dụng xuyên suốt toàn bộ quy trình kiểm tra, từ thu thập, phân tích thông tin, xác định đối tượng, xây dựng kế hoạch đến tổ chức thực hiện và xử lý kết quả kiểm tra. Phương pháp kiểm tra cũng cần được điều chỉnh phù hợp với đặc điểm, quy mô, lĩnh vực, ngành nghề, mô hình kinh doanh và mức độ tuân thủ pháp luật của từng nhóm người nộp thuế.
Thay vì triển khai kiểm tra dàn trải, cơ quan thuế sẽ tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực, hoạt động và giao dịch có nguy cơ thất thu ngân sách, gian lận thuế cao. Trọng tâm là thương mại điện tử, kinh tế số, kinh doanh trên nền tảng xuyên biên giới, giao dịch liên kết, chuyển giá, hoàn thuế giá trị gia tăng và các hoạt động có dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế.
Đối với hoạt động xuất nhập khẩu, việc tăng cường phối hợp giữa cơ quan Thuế và cơ quan Hải quan trong phân tích, đối chiếu dữ liệu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát nghĩa vụ thuế. Các thông tin về trị giá hàng hóa, mã số hàng hóa, xuất xứ, hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu và giao dịch với đối tác nước ngoài cần được khai thác đồng bộ để nhận diện những dấu hiệu bất thường, phục vụ công tác kiểm tra chuyên sâu.
Bên cạnh đó, việc xây dựng và triển khai các chuyên đề kiểm tra thuế trọng điểm cần được thực hiện thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm. Các chuyên đề được lựa chọn trên cơ sở phân tích dữ liệu, đánh giá mức độ rủi ro, kết quả quản lý thuế và diễn biến hoạt động sản xuất, kinh doanh trong từng thời kỳ. Qua đó, chủ động phát hiện những phương thức, thủ đoạn gian lận mới, nhất là trong các lĩnh vực có mô hình kinh doanh phức tạp và thường xuyên thay đổi.
Cùng với kiểm tra trực tiếp tại trụ sở người nộp thuế, kiểm tra điện tử và kiểm tra từ xa cần được đẩy mạnh trên cơ sở khai thác hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, dữ liệu thanh toán và các nguồn thông tin liên quan. Phương thức này giúp cơ quan thuế phát hiện sớm dấu hiệu vi phạm, rút ngắn thời gian xử lý, đồng thời hạn chế việc yêu cầu người nộp thuế cung cấp nhiều lần các tài liệu, hồ sơ đã có trong hệ thống dữ liệu quản lý.
Việc hiện đại hóa công tác kiểm tra thuế không chỉ hướng tới mục tiêu phát hiện và xử lý vi phạm mà còn đặt trọng tâm vào phòng ngừa rủi ro, nâng cao ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người nộp thuế.
