Đề xuất từ 1/1/2026, hộ kinh doanh phải kê khai mọi tài khoản phục vụ kinh doanh

Theo đề xuất từ 1/1/2026, hộ kinh doanh bắt buộc phải thông báo số tài khoản kinh doanh cho cơ quan Thuế.

Tăng cường kiểm soát dòng tiền

Luật Quản lý thuế 2019 quy định, hộ kinh doanh chỉ cần thông báo tài khoản ngân hàng được sử dụng để nộp thuế điện tử. Tuy nhiên, tại dự thảo mới, Bộ Tài chính đã đề xuất quy định tại Điều 9 yêu cầu hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải thông báo cho cơ quan Thuế toàn bộ các tài khoản dùng cho hoạt động kinh doanh, không chỉ tài khoản nộp thuế.

Quy định này nhằm tăng cường kiểm soát dòng tiền và doanh thu của hộ kinh doanh, góp phần hạn chế thất thu thuế. Ngoài quy định về kê khai tài khoản, Điều 9 dự thảo Nghị định cũng nêu rõ các quyền và trách nhiệm khác của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải tự kê khai đầy đủ, chính xác doanh thu phát sinh để xác định nghĩa vụ thuế theo quy định. Đồng thời, có trách nhiệm sử dụng sổ kế toán và hóa đơn đúng quy định, cũng như cung cấp sổ sách, hóa đơn, phần mềm quản lý bán hàng và các tài liệu liên quan khi cơ quan Thuế yêu cầu kiểm tra.

Đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, dự thảo yêu cầu hộ và cá nhân cư trú phải kê khai, nộp các loại thuế như: thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường và các khoản thu khác thuộc phạm vi quản lý của cơ quan Thuế.

Ngoài ra, các chủ thể kinh doanh trên nền tảng số phải cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin định danh gồm mã số thuế hoặc số định danh cá nhân đối với công dân Việt Nam; số hộ chiếu hoặc thông tin định danh do nước ngoài cấp đối với cá nhân là người nước ngoài. Đồng thời, phải cung cấp tài liệu phục vụ xác định nghĩa vụ thuế và các thông tin bắt buộc khác cho tổ chức vận hành nền tảng thương mại điện tử theo quy định của pháp luật.

Trong khi đó, với cơ quan Thuế, Bộ Tài chính yêu cầu phải quản lý hộ, cá nhân kinh doanh minh bạch, thuận tiện, hỗ trợ kê khai, nộp thuế, cung cấp hướng dẫn, tiếp nhận phản ánh, kiểm tra thuế khi có dấu hiệu rủi ro hoặc vi phạm, thực hiện ấn định thuế dựa trên dữ liệu hóa đơn, sàn thương mại điện tử, tổ chức tín dụng và cơ sở dữ liệu quản lý thuế. Đồng thời bảo đảm quy trình công khai, minh bạch, tránh gây phiền hà cho người nộp thuế.

Để bảo đảm thực hiện hiệu quả chính sách từ ngày 1/1/2026, Bộ Tài chính tập trung triển khai tăng cường tuyên truyền, tập huấn cho hộ kinh doanh về quy định mới và cách thức thực hiện; ban hành chế độ kế toán đơn giản, mẫu biểu khai thuế phù hợp theo quy mô, ngành nghề; hoàn thiện hệ thống quản lý thuế điện tử, kết nối liên thông với ngân hàng, nền tảng thanh toán, hóa đơn điện tử.

Bộ Tài chính cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với các nền tảng số để thực hiện đầy đủ trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thay; tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, bảo đảm thu đúng, thu đủ, đồng thời tạo thuận lợi cho người nộp thuế.

Doanh thu từ 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng được lựa chọn phương pháp tính thuế TNCN

Một trong những nội dung quan trọng đó là dự thảo đưa ra phương pháp tính thuế và quyết toán thuế dành cho hộ, cá nhân kinh doanh. Đối với thuế giá trị gia tăng (GTGT), dự thảo đề xuất hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.

Doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế.

Trường hợp có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, thì nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu, áp dụng tỷ lệ % theo quy định của Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 và văn bản hướng dẫn.

Đối với thuế thu nhập cá nhân (TNCN), dự thảo đề xuất hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống được miễn thuế TNCN. Nếu có doanh thu trên mức này, thuế TNCN được xác định theo thu nhập tính thuế (doanh thu trừ chi phí hợp lệ) nhân với thuế suất 15%, 17% hoặc 20% tùy theo mức doanh thu.

Nhóm có doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng được lựa chọn nộp thuế theo thu nhập tính thuế hoặc theo tỷ lệ % trên phần doanh thu vượt 500 triệu đồng, với mức 0,5%; 1%; 1,5%; 2% hoặc 5% tùy ngành nghề.

Dự thảo cũng đề cập đến hoạt động cho thuê bất động sản (trừ lưu trú) sẽ được áp dụng thuế suất 5% trên phần doanh thu vượt 500 triệu đồng, không áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập. Phương pháp tính thuế được áp dụng ổn định trong thời gian 2 năm liên tiếp kể từ năm đầu tiên áp dụng.

Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng đang áp dụng phương pháp tính thuế TNCN theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu theo nếu trong 2 năm liên tục tự xác định hoặc cơ quan Thuế có dữ liệu xác định có doanh thu thực tế trên 3 tỷ đồng, thì từ năm tiếp theo phải thực hiện chuyển sang phương pháp tính thuế TNCN trên thu nhập tính thuế (doanh thu – chi phí) nhân thuế suất.

Về doanh thu làm căn cứ tính thuế, theo quy định tại dự thảo, doanh thu là toàn bộ tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ mà hộ, cá nhân kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu hay chưa thu được tiền và không bao gồm thuế GTGT.

Đối với cho thuê tài sản, doanh thu tính thuế là số tiền bên thuê phải trả từng kỳ theo kỳ hoặc theo hợp đồng trả trước cho nhiều năm.

Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành Nghị định để triển khai áp dụng từ ngày 1/1/2026 theo quy định tại Luật Quản lý thuế.